ക്ലൈമറ്റ് ടെക് ഐപിഒ: ഓഹരി വിപണി വാതിൽ തുറക്കുന്നുവോ?

കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം ലോകത്തിന് മുന്നിലെ ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളിയായി മാറുമ്പോൾ, അതിനൊരു പരിഹാരം വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യാ കമ്പനികൾക്ക് ഓഹരി വിപണിയിൽ എന്താണ് സ്ഥാനം? വർഷങ്ങളായി നിക്ഷേപകർക്ക് അത്ര പ്രിയമില്ലാതിരുന്ന ഒരു മേഖലയായിരുന്നു ഇത്. വലിയ മുതൽമുടക്ക്, നീണ്ട പ്രവർത്തനകാലയളവ്, ഫലം കാണാൻ വൈകുന്നത് എന്നിവയെല്ലാം ക്ലൈമറ്റ് ടെക് സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളെ ഓഹരി വിപണിയിൽ നിന്ന് അകറ്റി നിർത്തി. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ കാര്യങ്ങൾ മാറിമറിയുകയാണ്. പുതിയൊരു ക്ലൈമറ്റ് ടെക് ഐപിഒ തരംഗത്തിന് കളമൊരുങ്ങുന്നു എന്ന സൂചനകളാണ് അമേരിക്കൻ വിപണിയിൽ നിന്ന് വരുന്നത്.

അടുത്തിടെ നടന്ന ചില സുപ്രധാന നീക്കങ്ങൾ ഈ മാറ്റത്തിന് അടിവരയിടുന്നു. ആണവോർജ്ജ രംഗത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന എക്സ്-എനർജി (X-energy), ഭൗമതാപോർജ്ജത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന ഫെർവോ (Fervo) എന്നീ കമ്പനികളാണ് ഈ പുതിയ ഉണർവിന് ചുക്കാൻ പിടിക്കുന്നത്.

വിപണി കീഴടക്കിയ എക്സ്-എനർജിയും ഫെർവോയും

ഐപിഒ (Initial Public Offering) വഴി ഒരു ബില്യൺ ഡോളർ സമാഹരിച്ചാണ് എക്സ്-എനർജി വിപണിയെ ഞെട്ടിച്ചത്. ആമസോൺ പോലുള്ള ഭീമൻമാർ നിക്ഷേപം നടത്തിയ ഈ കമ്പനിയുടെ ഓഹരികൾ ട്രേഡിംഗ് തുടങ്ങി ആദ്യ മണിക്കൂറിൽ തന്നെ 25% കുതിച്ചുയർന്നു. ഇത് റീട്ടെയിൽ നിക്ഷേപകർക്കിടയിൽ ക്ലൈമറ്റ് ടെക് കമ്പനികൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന സ്വീകാര്യതയുടെ വ്യക്തമായ തെളിവാണ്.

ഇതിന് പിന്നാലെയാണ് ജിയോതെർമൽ സ്റ്റാർട്ടപ്പായ ഫെർവോയും ഐപിഒയ്ക്കായി രേഖകൾ സമർപ്പിച്ചത്. സ്വകാര്യ വിപണിയിൽ ഏകദേശം 3 ബില്യൺ ഡോളർ മൂല്യം കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന കമ്പനിയാണ് ഫെർവോ. നിക്ഷേപകരുടെ പ്രവചനങ്ങൾ ശരിവെക്കുന്നതായിരുന്നു ഈ നീക്കങ്ങൾ. ആണവ ഫിഷൻ, മെച്ചപ്പെടുത്തിയ ജിയോതെർമൽ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ കമ്പനികൾക്ക് പൊതുവിപണിയിൽ മികച്ച ഭാവിയുണ്ടാകുമെന്ന് പലരും മുൻകൂട്ടി കണ്ടിരുന്നു.

എന്തുകൊണ്ട് ക്ലൈമറ്റ് ടെക് കമ്പനികൾ വെല്ലുവിളി നേരിട്ടു?

സാധാരണ ടെക് സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ക്ലൈമറ്റ് ടെക് കമ്പനികൾ നേരിടുന്ന വെല്ലുവിളികൾ പലതാണ്. അവയിൽ ചിലത് താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

• ഭീമമായ മുതൽമുടക്ക്: ഗവേഷണത്തിനും പ്ലാന്റുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും വലിയ തോതിലുള്ള പണം ആവശ്യമാണ്.
• നീണ്ട കാത്തിരിപ്പ്: ഒരു ആശയം ലാഭകരമായ ഒരു ബിസിനസ്സായി മാറാൻ വർഷങ്ങളെടുക്കും.
• വിപണിയുടെ അനിശ്ചിതത്വം: മലിനീകരണം കുറയ്ക്കുക എന്നതാണ് പ്രധാന ലക്ഷ്യം. ഇതിന് വിപണി കൃത്യമായ വില നൽകുന്നില്ല എന്നത് ഒരു പ്രധാന പ്രശ്നമാണ്.
• പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യ: പലപ്പോഴും ഇവ “ഫസ്റ്റ് ഓഫ് ഇറ്റ്സ് കൈൻഡ്” (first of its kind) സാങ്കേതികവിദ്യകളാണ്, ഇത് നിക്ഷേപകർക്കിടയിൽ സംശയങ്ങൾക്കിടയാക്കും.

ഈ മാറ്റത്തിന് പിന്നിലെ ‘എഐ’ ഇഫക്ട്

പെട്ടെന്നുള്ള ഈ മാറ്റത്തിന് പിന്നിലെ ചാലകശക്തി എന്താണ്? ഉത്തരം ഒരൊറ്റ വാക്കിൽ ഒതുക്കാം – എഐ (Artificial Intelligence). ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസിന്റെ അവിശ്വസനീയമായ വളർച്ച ഡാറ്റാ സെന്ററുകളുടെ എണ്ണത്തിൽ വൻ വർദ്ധനവുണ്ടാക്കി. ഈ ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾക്ക് പ്രവർത്തിക്കാൻ ഭീമമായ അളവിൽ വൈദ്യുതി ആവശ്യമാണ്. എഐയുടെ ഈ ‘ഊർജ്ജവിശപ്പ്’ അടക്കാൻ പരമ്പരാഗത ഊർജ്ജ സ്രോതസ്സുകൾ മാത്രം മതിയാവില്ലെന്ന തിരിച്ചറിവാണ് ക്ലൈമറ്റ് ടെക് കമ്പനികളുടെ തലവര മാറ്റിയത്.

ദിവസത്തിൽ 24 മണിക്കൂറും തടസ്സമില്ലാതെ വൈദ്യുതി നൽകാൻ കഴിവുള്ള ആണവോർജ്ജം, ഭൗമതാപോർജ്ജം തുടങ്ങിയ മേഖലകൾക്ക് ഇതോടെ ആവശ്യകതയേറി. മുൻപ് ഒരുതരം ‘വിരസമായ’ നിക്ഷേപമായി കണ്ടിരുന്ന ഈ മേഖലകൾക്ക് എഐയുടെ വരവോടെ ഒരു ‘ഗ്ലാമർ’ കൈവന്നു. സാങ്കേതികമായി പക്വതയാർജ്ജിച്ച സമയത്ത് തന്നെ വിപണിയിൽ വലിയൊരു ആവശ്യം ഉയർന്നുവന്നത് ഈ കമ്പനികൾക്ക് അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ ലോട്ടറിയായി മാറി.

എല്ലാവർക്കും ഇത് ചാകരക്കാലമല്ല: ‘K’ ഷേപ്പിലുള്ള വളർച്ച

ഓഹരി വിപണിയുടെ വാതിലുകൾ തുറക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അത് എല്ലാ ക്ലൈമറ്റ് ടെക് കമ്പനികൾക്കും വേണ്ടിയല്ല എന്നതാണ് യാഥാർത്ഥ്യം. ഇവിടെയാണ് ‘കെ-ഷേപ്പ്’ (K-shaped) വളർച്ച എന്ന ആശയം പ്രസക്തമാകുന്നത്. ഒരു വിഭാഗം കമ്പനികൾ മുകളിലേക്ക് കുതിക്കുമ്പോൾ, മറ്റൊരു വലിയ വിഭാഗം താഴേക്ക് പോവുകയോ മുരടിക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥയാണിത്.

ഊർജ്ജ ഉത്പാദനവുമായി നേരിട്ട് ബന്ധമുള്ള എക്സ്-എനർജി, ഫെർവോ പോലുള്ള കമ്പനികൾ ‘K’ യുടെ മുകളിലേക്കുള്ള ചരിവിലാണ്. എന്നാൽ കാർബൺ പിടിച്ചെടുക്കൽ, പുതിയ തരം സുസ്ഥിര വസ്തുക്കൾ, കാലാവസ്ഥാ ഡാറ്റാ അനലിറ്റിക്സ് തുടങ്ങിയ മറ്റ് മേഖലകളിലെ കമ്പനികൾക്ക് ഈ ഐപിഒ തരംഗത്തിന്റെ പ്രയോജനം ലഭിക്കാൻ സാധ്യതയില്ല. അവർക്ക് തുടർന്നും സ്വകാര്യ നിക്ഷേപകരെ ആശ്രയിക്കേണ്ടി വരും. ഇത് ക്ലൈമറ്റ് ടെക് ലോകത്ത് ഒരുതരം ധ്രുവീകരണത്തിന് കാരണമായേക്കാം.

ഈ പ്രവണത സ്വകാര്യ നിക്ഷേപ രംഗത്തും ദൃശ്യമാണ്. വെഞ്ച്വർ ക്യാപിറ്റൽ ഫണ്ടുകളുടെ എണ്ണം കൂടിയെങ്കിലും, ഓരോ ഫണ്ടിന്റെയും ശരാശരി വലുപ്പം കുറയുകയാണ്. ഇത് സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾക്ക് വലിയ തുക സമാഹരിക്കുന്നത് കൂടുതൽ ബുദ്ധിമുട്ടാക്കുന്നു. അതേസമയം, വലിയ ഫണ്ടുകൾ കൂടുതൽ വലുതായിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

നിക്ഷേപകർക്ക് ആശ്വാസം, സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾക്ക് പുതിയ വഴി

ഐപിഒകളുടെ തിരിച്ചുവരവ് നിക്ഷേപകർക്ക് വലിയ ആശ്വാസമാണ് നൽകുന്നത്. വർഷങ്ങളായി കമ്പനികളിൽ മുടക്കിയ പണം തിരികെ ലഭിക്കാനും അത് പുതിയ സംരംഭങ്ങളിൽ നിക്ഷേപിക്കാനും ഇത് അവരെ സഹായിക്കും. കഴിഞ്ഞ കുറച്ച് വർഷങ്ങളായി ഐപിഒ വിപണിയിലുണ്ടായ മാന്ദ്യം ക്ലൈമറ്റ് ടെക് ഫണ്ടിംഗിന്റെ ഒരു വലിയ ഭാഗം തളച്ചിട്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു.

ശ്രദ്ധേയമായ മറ്റൊരു കാര്യം, ഈ കമ്പനികൾ ഐപിഒയ്ക്കായി പരമ്പരാഗത വഴിയാണ് തിരഞ്ഞെടുത്തത് എന്നതാണ്. എളുപ്പവഴിയായ ‘സ്പാക്’ (SPAC – Special Purpose Acquisition Company) ലയനങ്ങളെ ആശ്രയിക്കാതെ, കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമായ ഐപിഒ നടപടികളുമായി മുന്നോട്ട് പോകാൻ അവർ തീരുമാനിച്ചത് തങ്ങളുടെ ബിസിനസ്സിലുള്ള ആത്മവിശ്വാസത്തെയും വിശാലമായ നിക്ഷേപക അടിത്തറയുടെ താല്പര്യത്തെയുമാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

ഭാവിയിലെ ഊർജ്ജ വിപണിയുടെ ദിശാസൂചി?

ഈ പുതിയ ക്ലൈമറ്റ് ടെക് ഐപിഒ തരംഗം കേവലം ഒരു താൽക്കാലിക പ്രതിഭാസമാണോ, അതോ ദീർഘകാല മാറ്റത്തിന്റെ സൂചനയാണോ എന്ന് കണ്ടറിയണം. ഒന്ന് വ്യക്തമാണ്, പരിസ്ഥിതിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഉദാത്തമായ ചിന്തകൾക്കപ്പുറം, പ്രായോഗികമായ ഊർജ്ജ ആവശ്യകതകളാണ് ഇപ്പോൾ വിപണിയെ നയിക്കുന്നത്. എഐയുടെ വളർച്ച തുടരുന്നിടത്തോളം കാലം, ശുദ്ധവും സ്ഥിരതയുള്ളതുമായ ഊർജ്ജം നൽകുന്ന കമ്പനികൾക്ക് ഡിമാൻഡ് ഉണ്ടാകും.

ഇന്ത്യയെപ്പോലുള്ള ഒരു രാജ്യത്തിന് ഇതിൽ നിന്ന് ചില പാഠങ്ങൾ പഠിക്കാനുണ്ട്. നമ്മുടെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഊർജ്ജ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനും കാലാവസ്ഥാ ലക്ഷ്യങ്ങൾ കൈവരിക്കുന്നതിനും നൂതനമായ ക്ലൈമറ്റ് ടെക് സംരംഭങ്ങൾക്ക് വലിയ പങ്ക് വഹിക്കാനാകും. ആഗോള വിപണിയിൽ സംഭവിക്കുന്ന ഈ മാറ്റങ്ങൾ ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ഇക്കോസിസ്റ്റത്തിനും പുതിയ അവസരങ്ങൾ തുറന്നു നൽകുമോ എന്ന് കാത്തിരുന്നു കാണാം.