സിലിക്കൺ വാലിയിൽ ഒരു സ്റ്റാർട്ടപ്പിന്റെ സ്വപ്നയാത്ര ഒരു ദുഃസ്വപ്നമായി മാറാൻ അധികം സമയം വേണ്ട. അതിന്റെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉദാഹരണമാണ് കംപ്ലയൻസ് രംഗത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഡെൽവ് (Delve) എന്ന സ്റ്റാർട്ടപ്പ്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ആക്സിലറേറ്ററുകളിലൊന്നായ വൈ കോമ്പിനേറ്റർ (Y Combinator) ഇപ്പോൾ ഡെൽവുമായുള്ള ബന്ധം അവസാനിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ലോകത്ത് ഇതൊരു ചെറിയ കാര്യമല്ല.
ഒരു സ്റ്റാർട്ടപ്പിന് ലഭിക്കാവുന്ന ഏറ്റവും വലിയ അംഗീകാരങ്ങളിലൊന്നാണ് YC-യുടെ പിന്തുണ. എന്നാൽ ഗുരുതരമായ ആരോപണങ്ങളെ തുടർന്നുണ്ടായ ഡെൽവ് വിവാദം ആ ബന്ധത്തിന് തിരശ്ശീലയിട്ടിരിക്കുകയാണ്.
വൈ കോമ്പിനേറ്ററിന്റെ വെബ്സൈറ്റിലെ പോർട്ട്ഫോളിയോ കമ്പനികളുടെ പട്ടികയിൽ നിന്ന് ഡെൽവിന്റെ പേര് അപ്രത്യക്ഷമായിരിക്കുന്നു. കമ്പനിയുടെ പേജ് തന്നെ വെബ്സൈറ്റിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്തതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. ഇതിന് പിന്നാലെ, “YC-യും ഡെൽവും വേർപിരിഞ്ഞു” എന്ന് കമ്പനിയുടെ ചീഫ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് ഓഫീസർ (COO) സെലിൻ കോകലർ സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ കുറിച്ചത് കാര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ വ്യക്തമാക്കി.
ബന്ധങ്ങൾ ഉലയുന്നു, ആരോപണങ്ങൾ മുറുകുന്നു
വൈ കോമ്പിനേറ്റർ മാത്രമല്ല ഡെൽവിൽ നിന്ന് അകലം പാലിക്കുന്നത്. പ്രമുഖ നിക്ഷേപക സ്ഥാപനമായ ഇൻസൈറ്റ് പാർട്ണേഴ്സും (Insight Partners) ഡെൽവിലെ തങ്ങളുടെ നിക്ഷേപത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പോസ്റ്റുകൾ സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്തിരുന്നു. പിന്നീട് ഇത് പുനഃസ്ഥാപിച്ചെങ്കിലും, നിക്ഷേപകർക്കിടയിലുള്ള അസ്വസ്ഥതയുടെ സൂചനയായിരുന്നു അത്.
എന്താണ് ഈ വിവാദങ്ങൾക്ക് തിരികൊളുത്തിയത്? “ഡീപ്പ്ഡെൽവർ” എന്ന അജ്ഞാത നാമത്തിൽ ഒരു ബ്ലോഗർ എഴുതിയ ലേഖനങ്ങളാണ് എല്ലാറ്റിനും തുടക്കം. താൻ ഡെൽവിന്റെ മുൻ ഉപഭോക്താവാണെന്ന് അവകാശപ്പെട്ട ഇയാൾ, കമ്പനിക്കെതിരെ ഞെട്ടിക്കുന്ന പല ആരോപണങ്ങളും ഉന്നയിച്ചു.
പ്രധാന ആരോപണങ്ങൾ ഇവയാണ്:
- വ്യാജ സർട്ടിഫിക്കേഷൻ: ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് സുരക്ഷാ, സ്വകാര്യതാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിച്ചുവെന്ന് തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ നൽകി. പല പ്രധാനപ്പെട്ട പരിശോധനകളും ഒഴിവാക്കി, വ്യാജ സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ നൽകുന്ന “സർട്ടിഫിക്കേഷൻ മില്ലുകൾക്കായി” ഓട്ടോമാറ്റിക് റിപ്പോർട്ടുകൾ ഉണ്ടാക്കിയെടുത്തു.
- ഓപ്പൺ സോഴ്സ് ദുരുപയോഗം: ഒരു ഓപ്പൺ സോഴ്സ് ടൂൾ (Open Source Tool) യാതൊരു കടപ്പാടും രേഖപ്പെടുത്താതെ സ്വന്തം ഉൽപ്പന്നമായി അവതരിപ്പിച്ചു. അതിന്റെ യഥാർത്ഥ നിർമ്മാതാവുമായി ഒരു കരാറിലും ഏർപ്പെട്ടില്ല.
- ഡാറ്റാ സുരക്ഷാ വീഴ്ച: കമ്പനിയുടെയും ഉപഭോക്താക്കളുടെയും അതീവ രഹസ്യ സ്വഭാവമുള്ള ഡാറ്റ ഒരു സുരക്ഷാ ഗവേഷകന് എളുപ്പത്തിൽ കണ്ടെത്താനായി.
ഈ ആരോപണങ്ങൾക്ക് ശക്തി പകരാൻ, കമ്പനിക്കുള്ളിലെ സ്ലാക്ക് (Slack) സംഭാഷണങ്ങളുടെയും വീഡിയോകളുടെയും ഭാഗങ്ങൾ “ഡീപ്പ്ഡെൽവർ” പുറത്തുവിട്ടു. ഇതോടെയാണ് ഡെൽവ് വിവാദം സിലിക്കൺ വാലിയിൽ കാട്ടുതീ പോലെ പടർന്നത്.
ഇതൊരു ഗൂഢാലോചനയെന്ന് ഡെൽവ്
അജ്ഞാത ബ്ലോഗറുടെ ആരോപണങ്ങൾ ഡെൽവ് പൂർണ്ണമായും തള്ളിക്കളയുകയാണ്. ഇതൊരു വ്യക്തിപരമായ ആക്രമണവും കമ്പനിയെ തകർക്കാനുള്ള ഗൂഢാലോചനയുമാണെന്ന് സിഇഒ കരുൺ കൗശിക്കും സിഒഒ സെലിൻ കോകലറും തങ്ങളുടെ ഏറ്റവും പുതിയ ബ്ലോഗ് പോസ്റ്റിൽ പറയുന്നു.
അവരുടെ വാദങ്ങൾ ഇങ്ങനെയാണ്: “ഒരു അക്രമി വ്യാജ പേരിൽ ഞങ്ങളുടെ സേവനം വാങ്ങി, കമ്പനിയുടെ ആഭ്യന്തര വിവരങ്ങളടക്കം മനഃപൂർവ്വം ചോർത്തി. ഈ വിവരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് അവർ ഞങ്ങൾക്കെതിരെ ഒരു വ്യാജ പ്രചാരണം അഴിച്ചുവിടുകയായിരുന്നു.”
ഈ വാദം തെളിയിക്കാൻ, അക്രമി തങ്ങളുടെ ഓഡിറ്റ് ട്രാക്കിംഗ് സ്പ്രെഡ്ഷീറ്റ് ഒരു ഫയൽ ഷെയറിംഗ് വെബ്സൈറ്റ് വഴി ചോർത്തുന്നതിന്റെ സ്ക്രീൻഷോട്ടും അവർ പുറത്തുവിട്ടിട്ടുണ്ട്. എന്താണ് സംഭവിച്ചതെന്ന് കണ്ടെത്താൻ ഒരു സൈബർ സുരക്ഷാ സ്ഥാപനത്തെ നിയമിച്ചതായും ഡെൽവ് അറിയിച്ചു. ഇത് ഒരു യഥാർത്ഥ വിസിൽബ്ലോവർ അല്ല, മറിച്ച് ദുരുദ്ദേശപരമായ ആക്രമണമാണെന്നതിന് തെളിവുകൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നുവെന്നും അവർ പറയുന്നു.
“ഡീപ്പ്ഡെൽവർ” പുറത്തുവിട്ട വിവരങ്ങൾ കെട്ടിച്ചമച്ചതും, സന്ദർഭത്തിൽ നിന്ന് അടർത്തിയെടുത്ത സ്ക്രീൻഷോട്ടുകളും, വളച്ചൊടിച്ച ഡാറ്റയും ചേർന്ന ഒരു മിശ്രിതമാണെന്നും കമ്പനി വാദിക്കുന്നു. ഓപ്പൺ സോഴ്സ് ടൂൾ ഉപയോഗിച്ചതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ആരോപണത്തിന്, അപ്പാച്ചെ 2.0 (Apache 2.0) ലൈസൻസ് പ്രകാരം വാണിജ്യപരമായ ഉപയോഗം അനുവദനീയമാണെന്നും, തങ്ങൾ അതിനെ കംപ്ലയൻസ് ആവശ്യങ്ങൾക്കായി വലിയ രീതിയിൽ പുനർനിർമ്മിക്കുകയാണ് ചെയ്തതെന്നും ഡെൽവ് വിശദീകരിക്കുന്നു.
വിശ്വാസം വീണ്ടെടുക്കാനുള്ള നെട്ടോട്ടം
ആരോപണങ്ങൾ എന്തുതന്നെയായാലും, ഉപഭോക്താക്കൾക്കിടയിൽ നഷ്ടപ്പെട്ട വിശ്വാസം വീണ്ടെടുക്കുക എന്നതാണ് ഡെൽവ് നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി. ഇതിനായി ചില അടിയന്തര നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുന്നതായി കമ്പനി അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
തങ്ങളുടെ നിലവാരത്തിന് ചേരാത്ത ഓഡിറ്റിംഗ് സ്ഥാപനങ്ങളെ നെറ്റ്വർക്കിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കുകയാണ് ഇതിൽ പ്രധാനം. കൂടാതെ, നിലവിലെ ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് അവരുടെ പ്ലാറ്റ്ഫോമിലും കംപ്ലയൻസ് റിപ്പോർട്ടുകളിലും ആത്മവിശ്വാസം ഉറപ്പാക്കാൻ സൗജന്യമായി റീ-ഓഡിറ്റുകളും പെനട്രേഷൻ ടെസ്റ്റുകളും (Penetration Tests) വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നുണ്ട്.
ഒരു വശത്ത് അജ്ഞാതനായ ഒരു എതിരാളി, മറുവശത്ത് കൈവിട്ടുപോയ നിക്ഷേപകരുടെ വിശ്വാസം. ഇതിനിടയിൽ തങ്ങളുടെ നിരപരാധിത്വം തെളിയിക്കാനും ബിസിനസ്സ് മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാനും ഡെൽവ് നടത്തുന്ന ഈ പോരാട്ടം സിലിക്കൺ വാലി ഉറ്റുനോക്കുകയാണ്.
സിലിക്കൺ വാലിയുടെ പാഠങ്ങൾ
ഒരു സ്റ്റാർട്ടപ്പിന്റെ വളർച്ചയിൽ സുതാര്യതയും വിശ്വാസ്യതയും എത്രത്തോളം പ്രധാനമാണെന്ന് ഡെൽവ് വിവാദം നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് സുരക്ഷയും കംപ്ലയൻസും പോലുള്ള ഗൗരവമേറിയ മേഖലകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ, ഒരു ചെറിയ പിഴവ് പോലും കമ്പനിയുടെ ഭാവിയെത്തന്നെ ഇല്ലാതാക്കിയേക്കാം.
ഇന്ത്യയിലെ അതിവേഗം വളരുന്ന സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ഇക്കോസിസ്റ്റത്തിലുള്ള സംരംഭകർക്കും ഇതൊരു വലിയ പാഠമാണ്. മികച്ച ഉൽപ്പന്നം ഉണ്ടാക്കുന്നതുപോലെ തന്നെ പ്രധാനമാണ് ഉപഭോക്താക്കളുടെയും നിക്ഷേപകരുടെയും വിശ്വാസം ആർജ്ജിക്കുന്നതും അത് നിലനിർത്തുന്നതും. കാരണം, സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ലോകത്ത്, പ്രശസ്തി കെട്ടിപ്പടുക്കാൻ വർഷങ്ങൾ വേണ്ടിവരുമ്പോൾ അത് തകർന്നടിയാൻ ഒരു നിമിഷം മതി.
