ടെക് ലോകത്ത് കോടികളുടെ ഫണ്ടിംഗ് നേടുക എന്നത് വിജയത്തിന്റെ അവസാന വാക്കല്ലെന്ന് വീണ്ടും തെളിയിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇ-കൊമേഴ്സ് സ്ഥാപനങ്ങൾക്കായി കോർപ്പറേറ്റ് ക്രെഡിറ്റ് കാർഡുകളും ബാങ്കിംഗ് സേവനങ്ങളും നൽകിയിരുന്ന, ഏറെ പ്രതീക്ഷയോടെ കണ്ടിരുന്ന പാർക്കർ എന്ന ഫിൻടെക് സ്റ്റാർട്ടപ്പ് പ്രവർത്തനം നിർത്തി പാപ്പർ ഹർജി (bankruptcy) ഫയൽ ചെയ്തിരിക്കുന്നു.
ഒരുവശത്ത് കമ്പനിയുടെ വെബ്സൈറ്റിൽ 200 മില്യൺ ഡോളറിലധികം (ഏകദേശം 1600 കോടി രൂപ) സമാഹരിച്ചെന്ന പരസ്യം ഇപ്പോഴും കാണാം. മറുവശത്ത്, ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് അവരുടെ ക്രെഡിറ്റ് കാർഡുകൾ പ്രവർത്തനരഹിതമായെന്ന സന്ദേശമാണ് ലഭിക്കുന്നത്. സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ലോകത്തെ അനിശ്ചിതത്വത്തിന്റെ നേർക്കാഴ്ചയായി മാറുകയാണ് പാർക്കറിന്റെ ഈ വീഴ്ച.
എന്തായിരുന്നു പാർക്കറിന്റെ വാഗ്ദാനം?
ഇ-കൊമേഴ്സ് സംരംഭകർ നേരിടുന്ന സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധികൾക്ക് ഒരു പരിഹാരമായാണ് പാർക്കർ രംഗപ്രവേശം ചെയ്തത്. 2019-ൽ ടെക് ലോകത്തെ പ്രശസ്തമായ വൈ കോമ്പിനേറ്റർ (Y Combinator) പ്രോഗ്രാമിന്റെ ഭാഗമായിരുന്ന ഈ ഫിൻടെക് സ്റ്റാർട്ടപ്പ്, 2023-ലാണ് തങ്ങളുടെ സേവനങ്ങൾ ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചത്.
സാധാരണ ബാങ്കുകൾക്ക് ഇ-കൊമേഴ്സ് ബിസിനസുകളുടെ പണമൊഴുക്ക് ശരിയായി വിലയിരുത്താൻ കഴിയില്ലെന്നായിരുന്നു പാർക്കറിന്റെ സ്ഥാപകനും സി.ഇ.ഒയുമായ യാസിൻ സിബൂസിന്റെ വാദം. തങ്ങളുടെ “രഹസ്യ ചേരുവ” ഇ-കൊമേഴ്സ് കമ്പനികളുടെ വരുമാനം കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കി അതിനനുസരിച്ച് വായ്പ നൽകുന്ന ഒരു പ്രത്യേക അണ്ടർ റൈറ്റിംഗ് (underwriting) പ്രക്രിയയാണെന്നും അദ്ദേഹം അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നു. ഓൺലൈൻ സംരംഭകരെ സാമ്പത്തികമായി സ്വതന്ത്രരാക്കുക എന്നതായിരുന്നു കമ്പനിയുടെ പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യം.
പ്രതീക്ഷകൾ അസ്ഥാനത്താകുന്നു
വലിയ നിക്ഷേപകരുടെ പിന്തുണയും നൂതനമായ ആശയങ്ങളുമായി വന്ന പാർക്കറിന് എവിടെയാണ് പിഴച്ചത്? കാര്യങ്ങൾ കൈവിട്ടുപോയതിന്റെ സൂചനകൾ പുറത്തുവന്നത് വളരെ പെട്ടെന്നായിരുന്നു. പാർക്കറിന്റെ ക്രെഡിറ്റ് കാർഡുകൾ നൽകിയിരുന്ന പങ്കാളി ബാങ്കായ പാട്രിയോട്ട് ബാങ്ക് (Patriot Bank) ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് കമ്പനി പൂട്ടിയതായി അറിയിച്ചുകൊണ്ട് സന്ദേശങ്ങൾ അയച്ചുതുടങ്ങി.
ഈ വാർത്ത പുറത്തുവന്നതോടെ, പാർക്കറിന്റെ എതിരാളികളായ മറ്റ് കമ്പനികൾ അവരുടെ ഉപഭോക്താക്കളെ ആകർഷിക്കാൻ സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ സജീവമായി. ഇത് പ്രതിസന്ധിയുടെ ആഴം വർദ്ധിപ്പിച്ചു.
പാപ്പർ ഹർജിയും ഞെട്ടിക്കുന്ന കണക്കുകളും
ഊഹാപോഹങ്ങൾക്ക് വിരാമമിട്ടുകൊണ്ട് മെയ് 7-ന് പാർക്കർ ഔദ്യോഗികമായി ചാപ്റ്റർ 7 പാപ്പരത്തത്തിനായി അപേക്ഷ നൽകി. അമേരിക്കൻ നിയമപ്രകാരം, ചാപ്റ്റർ 7 എന്നാൽ പുനഃസംഘടനയ്ക്കുള്ള ശ്രമമല്ല, മറിച്ച് കമ്പനിയുടെ ആസ്തികൾ വിറ്റ് കടം വീട്ടാനുള്ള നടപടിയാണ്. അതായത്, പാർക്കർ എന്ന ബ്രാൻഡ് ചരിത്രത്തിലേക്ക് മറയാൻ ഒരുങ്ങുന്നു.
ഹർജിയിലെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം കമ്പനിക്ക് സംഭവിച്ച സാമ്പത്തിക തകർച്ച വ്യക്തമാണ്:
- ആസ്തി: 50 മില്യൺ ഡോളറിനും 100 മില്യൺ ഡോളറിനും ഇടയിൽ.
- ബാധ്യത: 50 മില്യൺ ഡോളറിനും 100 മില്യൺ ഡോളറിനും ഇടയിൽ.
- കടക്കാർ: 100-നും 199-നും ഇടയിൽ.
വന്തോതില് ഫണ്ടിംഗ് നേടിയ ഒരു കമ്പനിയുടെ ആസ്തിയും ബാധ്യതയും ഏതാണ്ട് ഒരേ നിലയിലാണെന്നത്, സാമ്പത്തിക കെടുകാര്യസ്ഥതയുടെയും ആസൂത്രണമില്ലായ്മയുടെയും സൂചനയായി വിദഗ്ധർ കാണുന്നു.
തിരശ്ശീലയ്ക്ക് പിന്നിൽ സംഭവിച്ചതെന്ത്?
പെട്ടെന്നുള്ള ഈ തകർച്ചയ്ക്ക് പിന്നിൽ മറ്റൊരു കമ്പനി ഏറ്റെടുക്കാനുള്ള ശ്രമം പരാജയപ്പെട്ടതാണെന്ന് ഫിൻടെക് കൺസൾട്ടന്റായ ജേസൺ മികുല വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. ഏറ്റെടുക്കൽ ചർച്ചകൾ അവസാന നിമിഷം പരാജയപ്പെട്ടതോടെ, മുന്നോട്ട് പോകാൻ മറ്റ് വഴികളില്ലാതെ കമ്പനി അടച്ചുപൂട്ടാൻ നിർബന്ധിതരാവുകയായിരുന്നു.
ഈ പെട്ടെന്നുള്ള അടച്ചുപൂട്ടൽ ആയിരക്കണക്കിന് ചെറുകിട ഇ-കൊമേഴ്സ് ഉപഭോക്താക്കളെയാണ് പ്രതിസന്ധിയിലാക്കിയിരിക്കുന്നത്. അവരുടെ ബിസിനസ്സ് പ്രവർത്തനങ്ങളെ ഇത് സാരമായി ബാധിച്ചു.
കമ്പനി പൂട്ടിയതിനെക്കുറിച്ച് സി.ഇ.ഒ യാസിൻ സിബൂസ് ഔദ്യോഗികമായി പ്രതികരിച്ചിട്ടില്ല. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമീപകാല ലിങ്ക്ഡ്ഇൻ പോസ്റ്റ് ചില സൂചനകൾ നൽകുന്നുണ്ട്. കമ്പനി 200 മില്യൺ ഡോളർ ഫണ്ടിംഗ് നേടിയെന്നും 65 മില്യൺ ഡോളർ വരുമാനത്തിലെത്തിയെന്നും ആവർത്തിക്കുന്നതിനൊപ്പം, താൻ വീണ്ടും ഒരു കമ്പനി തുടങ്ങിയാൽ ചില കാര്യങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമായി ചെയ്യുമെന്നും അദ്ദേഹം പറയുന്നു. “അമിതമായി ജീവനക്കാരെ നിയമിക്കുന്നത്, പെട്ടെന്നുള്ള വൈകാരിക തീരുമാനങ്ങൾ, നിഷേധാത്മക ചിന്താഗതിക്കാർ എന്നിവരെ ഒഴിവാക്കും” എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ കമ്പനിക്കുള്ളിൽ കാര്യങ്ങൾ അത്ര സുഖകരമായിരുന്നില്ല എന്നതിന്റെ തെളിവാണ്.
സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ലോകത്തിനുള്ള പാഠം
വൻതോതിലുള്ള ഫണ്ടിംഗോ, മികച്ച ആശയങ്ങളോ മാത്രം ഒരു സ്റ്റാർട്ടപ്പിന്റെ വിജയത്തിന് അടിസ്ഥാനമല്ലെന്ന് പാർക്കറിന്റെ തകർച്ച ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. കൃത്യമായ സാമ്പത്തിക ആസൂത്രണം, വിപണിയിലെ മാറ്റങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് തന്ത്രങ്ങൾ മെനയാനുള്ള കഴിവ്, പ്രതിസന്ധികളെ അതിജീവിക്കാനുള്ള പ്ലാൻ ബി എന്നിവയുടെ അഭാവം എത്ര വലിയ സ്ഥാപനത്തെയും നിലംപരിശാക്കാം.
ഇന്ത്യയിലെ അതിവേഗം വളരുന്ന ഫിൻടെക് സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ഇക്കോസിസ്റ്റത്തിനും ഇതൊരു പാഠമാണ്. ഉപഭോക്താക്കളുടെ വിശ്വാസം ആർജ്ജിക്കുന്നതിനൊപ്പം, സുസ്ഥിരമായ ഒരു ബിസിനസ് മോഡൽ കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിലാണ് ഏതൊരു സംരംഭത്തിന്റെയും യഥാർത്ഥ വിജയം കുടികൊള്ളുന്നത്. പാർക്കറിന്റെ വീഴ്ച, സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ലോകത്തെ വർണ്ണക്കടലാസുകൾക്ക് പിന്നിലെ കയ്പേറിയ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു കണ്ണുതുറപ്പിക്കലാണ്.
