എഐയും കോപ്പിറൈറ്റ് തട്ടിപ്പും: ഗായികയുടെ പേടിസ്വപ്നം

സ്വന്തം ശബ്ദം മറ്റൊരാൾ മോഷ്ടിച്ച്, നിർമ്മിത ബുദ്ധി (Artificial Intelligence) ഉപയോഗിച്ച് വ്യാജ ഗാനങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി ഓൺലൈനിൽ പ്രചരിപ്പിച്ചാൽ എന്തുചെയ്യും? അമേരിക്കൻ നാടൻപാട്ട് ഗായികയായ മർഫി കാംബെല്ലിന് ഈ ചോദ്യത്തിന് ഒരു ഉത്തരമുണ്ട്: അതൊരു പേടിസ്വപ്നത്തിന്റെ തുടക്കം മാത്രമാണ്.

താൻ പാടാത്ത പാട്ടുകൾ സ്വന്തം പേരിൽ സ്പോട്ടിഫൈയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടതോടെയാണ് മർഫി ഈ ഡിജിറ്റൽ ചതിക്കുഴിയിൽ വീണത്. എന്നാൽ കാര്യങ്ങൾ അവിടെയും നിന്നില്ല. ആർക്കും അവകാശമില്ലാത്ത, നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള നാടൻ പാട്ടുകൾക്ക് യൂട്യൂബിൽ ഒരു സംഘം അവകാശവാദം ഉന്നയിച്ചതോടെ, ഈ യുവഗായികയുടെ പോരാട്ടം കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമായി. സാങ്കേതികവിദ്യ കലാകാരന്മാർക്ക് ഒരുക്കുന്ന പുതിയ കെണികളെക്കുറിച്ചുള്ള കണ്ണുതുറപ്പിക്കുന്ന ഒരനുഭവമായി ഇത് മാറുകയാണ്.

സ്പോട്ടിഫൈയിലെ ആൾമാറാട്ടക്കാരൻ

കഴിഞ്ഞ ജനുവരിയിലാണ് മർഫി കാംബെൽ തന്റെ സ്പോട്ടിഫൈ പ്രൊഫൈലിൽ താൻ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യാത്ത ചില ഗാനങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നത്. പാട്ടുകൾ താൻ റെക്കോർഡ് ചെയ്തവ തന്നെ, പക്ഷെ ശബ്ദത്തിൽ എന്തോ ഒരു പന്തികേടുണ്ട്. സൂക്ഷിച്ചു കേട്ടപ്പോൾ കാര്യം പിടികിട്ടി. ആരോ ഒരാൾ യൂട്യൂബിൽ നിന്ന് അവരുടെ പ്രകടനങ്ങൾ ഡൗൺലോഡ് ചെയ്ത്, എഐ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ ഉപയോഗിച്ച് ശബ്ദം മാറ്റി പുതിയ ഗാനങ്ങളാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു. എന്നിട്ട് അത് അവരുടെ പേരിൽത്തന്നെ സ്പോട്ടിഫൈ പോലുള്ള സ്ട്രീമിംഗ് പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിൽ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്തു.

“ആർക്കുവേണമെങ്കിലും ഇങ്ങനെ ചെയ്യാൻ സാധിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതിയിരുന്നില്ല. ഇതിനൊക്കെ ചില നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വസിച്ചിരുന്നത്. അതൊരു തെറ്റിദ്ധാരണയായിരുന്നു,” മർഫി പറയുന്നു.

ഈ വ്യാജ ഗാനങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യിക്കാൻ വലിയൊരു പോരാട്ടം തന്നെ വേണ്ടിവന്നു. “ഞാനൊരു ശല്യക്കാരിയായി മാറി,” അവർ ഓർക്കുന്നു. നിരന്തരമായ പരാതികൾക്കൊടുവിൽ പല പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിൽ നിന്നും ഗാനങ്ങൾ അപ്രത്യക്ഷമായി. പക്ഷെ വിജയം പൂർണ്ണമായിരുന്നില്ല. സ്പോട്ടിഫൈയിൽ ഇന്നും ആ ഗാനം ലഭ്യമാണ്, മറ്റൊരു ആർട്ടിസ്റ്റിന്റെ പേരിലാണെന്ന് മാത്രം. ഒരേ പേരിൽ ഒന്നിലധികം പ്രൊഫൈലുകൾ! ഇത് കലാകാരിയെ കൂടുതൽ നിരാശയാക്കി.

പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളുടെ വാഗ്ദാനങ്ങൾ

കലാകാരന്മാർക്ക് അവരുടെ പ്രൊഫൈലിൽ വരുന്ന ഗാനങ്ങൾ സ്വയം പരിശോധിച്ച് അംഗീകാരം നൽകാനുള്ള സംവിധാനം പരീക്ഷിക്കുകയാണെന്ന് സ്പോട്ടിഫൈ പറയുന്നു. എന്നാൽ ഇത്തരം അനുഭവങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോയ മർഫിക്ക് വലിയ പ്രതീക്ഷയില്ല. “വലിയ കമ്പനികൾ സംഗീതജ്ഞർക്ക് ഇത്തരം വാഗ്ദാനങ്ങൾ നൽകുമ്പോഴെല്ലാം, അത് അവർ പറയുന്നതുപോലെ ആകാറില്ല. എങ്കിലും ഭാവിയിൽ അതൊന്നു പരീക്ഷിച്ചുനോക്കാൻ ഞാൻ തയ്യാറാണ്,” അവർ കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

എരിതീയിൽ എണ്ണയൊഴിച്ച യൂട്യൂബ്

മർഫിയുടെ എഐ ദുരനുഭവം പ്രശസ്ത മാഗസിനായ ‘റോളിംഗ് സ്റ്റോൺ’ വാർത്തയാക്കിയ ദിവസം തന്നെയായിരുന്നു അടുത്ത തിരിച്ചടി. ‘വിഡിയ’ (Vydia) എന്നൊരു മ്യൂസിക് ഡിസ്ട്രിബ്യൂട്ടർ വഴി യൂട്യൂബിൽ ചില വീഡിയോകൾ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഈ വീഡിയോകള്‍ ഉപയോഗിച്ച് മര്‍ഫിയുടെ യൂട്യൂബ് ചാനലിലെ പല ഗാനങ്ങൾക്കും അവർ പകർപ്പവകാശം (Copyright) ഉന്നയിച്ചു.

മർഫിക്ക് യൂട്യൂബിൽ നിന്ന് ഒരു സന്ദേശം ലഭിച്ചു: “നിങ്ങളുടെ ‘ഡാർലിംഗ് കോറി’ എന്ന വീഡിയോയിൽ കണ്ടെത്തിയ സംഗീതത്തിന്റെ പകർപ്പവകാശ ഉടമകളുമായി നിങ്ങൾ ഇപ്പോൾ വരുമാനം പങ്കിടുന്നു.”

ഇതിലെ ഏറ്റവും വിചിത്രമായ കാര്യം, ഈ ഗാനങ്ങളെല്ലാം ‘പബ്ലിക് ഡൊമെയ്ൻ’ (public domain) വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്നവയാണ് എന്നതാണ്. അതായത്, ആർക്കും പ്രത്യേകമായി പകർപ്പവകാശമില്ലാത്ത, തലമുറകൾ പാടിവന്ന നാടൻ പാട്ടുകൾ. 1870-കൾ മുതൽ പ്രചാരത്തിലുള്ള ‘ഇൻ ദി പൈൻസ്’ പോലുള്ള ഗാനങ്ങൾ ഇതിലുൾപ്പെടും. നിർവാണ പോലുള്ള ലോകപ്രശസ്ത ബാൻഡുകൾ വരെ ഈ ഗാനം പാടിയിട്ടുണ്ട്.

ഇതൊരുതരം കോപ്പിറൈറ്റ് തട്ടിപ്പ് ആയിരുന്നു. യൂട്യൂബിന്റെ ഓട്ടോമേറ്റഡ് സംവിധാനമായ ‘കണ്ടന്റ് ഐഡി’ (Content ID) ദുരുപയോഗം ചെയ്താണ് ഈ തട്ടിപ്പ് നടത്തുന്നത്. യഥാർത്ഥ ഉടമകളല്ലാത്തവർ മറ്റുള്ളവരുടെ സൃഷ്ടികൾക്ക് അവകാശവാദം ഉന്നയിക്കുകയും അതിൽ നിന്നുള്ള വരുമാനം തട്ടിയെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രീതിയാണിത്.

വിഡിയയുടെ വാദങ്ങളും വിവാദങ്ങളും

സംഭവം വിവാദമായതോടെ വിഡിയ തങ്ങളുടെ ഭാഗം ന്യായീകരിച്ച് രംഗത്തെത്തി. തങ്ങളുടെ പ്ലാറ്റ്‌ഫോം ദുരുപയോഗം ചെയ്ത ‘മർഫി റൈഡർ’ എന്ന അക്കൗണ്ട് നിരോധിച്ചുവെന്നും, മർഫിയുടെ വീഡിയോകളിലെ അവകാശവാദങ്ങൾ പിൻവലിച്ചുവെന്നും അവർ അറിയിച്ചു. വിഡിയയുടെ വക്താവായ റോയ് ലമാന്നയുടെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധേയമാണ്:

• തങ്ങൾ യൂട്യൂബിന്റെ കണ്ടന്റ് ഐഡി വഴി ഫയൽ ചെയ്ത 60 ലക്ഷം ക്ലെയിമുകളിൽ വെറും 0.02 ശതമാനം മാത്രമാണ് തെറ്റായി സംഭവിച്ചത്.
• ഇൻഡസ്ട്രി നിലവാരമനുസരിച്ച് ഇത് വളരെ മികച്ച കണക്കാണ്.
• മർഫിയുടെ പേരിൽ എഐ ഗാനങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിച്ചവരുമായി തങ്ങൾക്ക് യാതൊരു ബന്ധവുമില്ല.

രണ്ട് സംഭവങ്ങളും ഒരേ സമയം നടന്നത് യാദൃശ്ചികം മാത്രമാണെന്നാണ് അവരുടെ വാദം. എന്നാൽ ഈ വിശദീകരണങ്ങൾ മർഫി കാംബെല്ലിനെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നില്ല. സംഭവം പുറത്തറിഞ്ഞതോടെ വിഡിയക്ക് നേരെ വലിയ പ്രതിഷേധമാണുണ്ടായത്. തങ്ങളുടെ ഓഫീസിലേക്ക് വധഭീഷണികൾ വരെ വന്നുവെന്ന് കമ്പനി പറയുന്നു.

യന്ത്രങ്ങൾ വിധി എഴുതുമ്പോൾ

മർഫി കാംബെല്ലിന്റെ അനുഭവം ഒരു ഒറ്റപ്പെട്ട സംഭവമല്ല. ഡിജിറ്റൽ ലോകത്ത് സ്വതന്ത്ര കലാകാരന്മാർ നേരിടുന്ന വലിയൊരു പ്രതിസന്ധിയുടെ നേർക്കാഴ്ചയാണിത്. യൂട്യൂബ് പോലുള്ള പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ കോടിക്കണക്കിന് വീഡിയോകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ ഓട്ടോമേറ്റഡ് സംവിധാനങ്ങളെയാണ് ആശ്രയിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഈ യന്ത്രങ്ങൾക്ക് ഒരു നാടൻപാട്ടിന്റെ പുതിയ ആലാപനവും, പകർപ്പവകാശമുള്ള ഒരു ഗാനവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം പലപ്പോഴും തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്നില്ല.

ഇവിടെയാണ് കോപ്പിറൈറ്റ് തട്ടിപ്പ് നടത്തുന്നവർക്ക് അവസരം ലഭിക്കുന്നത്. വ്യാജമായി ഒരു ഗാനം രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുകയും, പിന്നീട് ആ ഗാനത്തിന്റെ അംശങ്ങൾ അടങ്ങിയ മറ്റെല്ലാ വീഡിയോകളിലും കണ്ടന്റ് ഐഡി വഴി അവകാശവാദം ഉന്നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. സാധാരണക്കാരായ കലാകാരന്മാർക്ക് ഇതിനെ നിയമപരമായി നേരിടാൻ വലിയ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. പലരും വരുമാനം നഷ്ടപ്പെടുത്തി തർക്കത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറുകയാണ് പതിവ്.

നമ്മുടെ നാട്ടിലെ എണ്ണമറ്റ നാടൻപാട്ടുകളെയും തനത് കലാരൂപങ്ങളെയും കുറിച്ച് ഒരു നിമിഷം ചിന്തിച്ചുനോക്കൂ. അവയെല്ലാം ഡിജിറ്റൽ രൂപത്തിൽ യൂട്യൂബിലും മറ്റും ലഭ്യമാണ്. നാളെ ഒരു സംഘം ഇത്തരം ഓട്ടോമേറ്റഡ് സംവിധാനങ്ങൾ ദുരുപയോഗം ചെയ്ത് നമ്മുടെ തച്ചോളിപ്പാട്ടിനോ വടക്കൻപാട്ടിനോ അവകാശവാദം ഉന്നയിച്ചാൽ എന്തു സംഭവിക്കും? ഇത് കേവലം ഒരു അമേരിക്കൻ ഗായികയുടെ പ്രശ്നമല്ല, ലോകമെമ്പാടുമുള്ള കലാകാരന്മാർ നേരിടുന്ന ഒരു പുതിയ ഭീഷണിയാണ്.

കലയും കച്ചവടവും: കലാകാരന്മാർ ജാഗ്രതൈ!

മർഫി കാംബെല്ലിന്റെ കഥയിലെ വില്ലൻ എഐ സാങ്കേതികവിദ്യയോ കണ്ടന്റ് ഐഡി സംവിധാനമോ മാത്രമല്ല, അതിനെ ദുരുപയോഗം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യർ കൂടിയാണ്. സാങ്കേതികവിദ്യ വളരുമ്പോൾ അതിനനുസരിച്ച് നിയമങ്ങളിലും പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളുടെ നയങ്ങളിലും മാറ്റങ്ങൾ വരേണ്ടതുണ്ട്. മനുഷ്യന്റെ മേൽനോട്ടമില്ലാത്ത ഓട്ടോമേറ്റഡ് തീരുമാനങ്ങൾ പലപ്പോഴും നീതികേടിലാണ് അവസാനിക്കുന്നത്.

ഒരു കലാകാരന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സമ്പത്ത് അവരുടെ കഴിവും അതുപയോഗിച്ച് അവർ സൃഷ്ടിക്കുന്ന കലയുമാണ്. ഡിജിറ്റൽ ലോകത്ത് അത് സംരക്ഷിക്കാൻ അവർ തന്നെ നിരന്തരം ജാഗരൂകരായിരിക്കണം. മർഫിയുടെ അനുഭവം എല്ലാ കലാകാരന്മാർക്കും ഒരു പാഠമാണ്; നിങ്ങളുടെ സൃഷ്ടികൾ ഓൺലൈനിൽ സുരക്ഷിതമാണെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തേണ്ടത് നിങ്ങളുടെ കൂടി ഉത്തരവാദിത്തമാണ്.