മഞ്ഞുമൂടിയ കൈലാസത്തിന്റെ കവാടത്തിൽ അന്ന് ഭയാനകമായ ഒരു നിശബ്ദത തളംകെട്ടി നിന്നു. ചുട്ടുപൊള്ളുന്ന ക്രോധത്തോടെ, ഒരു വശത്ത് ത്രിശൂലവുമേന്തി സാക്ഷാൽ പരമശിവൻ നിൽക്കുന്നു. ഒപ്പം പ്രപഞ്ചത്തെ വിറപ്പിക്കാൻ പോന്ന ശിവഗണങ്ങളും ആയുധമേന്തി അണിനിരന്നിട്ടുണ്ട്. മറുവശത്ത്, കയ്യിലൊരു ചെറിയ മരവടിയുമായി സർവ്വതേജസ്സോടും കൂടി നിൽക്കുന്ന ഒരു കൊച്ചുബാലൻ. അവന്റെ കണ്ണുകളിൽ ഭയത്തിന്റെ നേരിയ ലാഞ്ചന പോലുമില്ലായിരുന്നു. വീശിയടിക്കുന്ന ഹിമക്കാറ്റിൽ അവന്റെ ചുരുണ്ട മുടിയിഴകൾ പാറിപ്പറന്നു. പ്രപഞ്ചനാഥനെ തടഞ്ഞുനിർത്താൻ മാത്രം ധൈര്യം കാട്ടിയ ആ കുരുന്നിന്റെ ധീരത കണ്ട് നന്ദി അടക്കമുള്ള ശിവഗണങ്ങൾ അമ്പരന്നു നിന്നു. ശിവന്റെ നെറ്റിയിലെ മൂന്നാം കണ്ണ് കോപം കൊണ്ട് തുടിച്ചു. ഏതാനും നിമിഷങ്ങൾക്കകം ആ മഞ്ഞുമലയെ രക്തത്തിൽ കുളിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, പ്രപഞ്ചത്തെ നടുക്കിയ ആ മഹാസംഭവം അരങ്ങേറി. ലോകം ഇന്നുകാണുന്ന, വിഘ്നങ്ങളകറ്റുന്ന സർവ്വവിദ്യാദായകനായ ഗണപതി (Ganesha) എന്ന മഹാദേവന്റെ ജനനം ഒരു വലിയ ദുരന്തത്തിൽ നിന്നാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്.
മഞ്ഞളിൽ കുരുത്ത കാവൽക്കാരൻ
കൈലാസത്തിൽ പരമശിവൻ ദീർഘകാലമായി ധ്യാനനിമഗ്നനായിരിക്കുന്ന കാലം. തന്റേതായ ചില സ്വകാര്യനിമിഷങ്ങൾക്കായി പാർവ്വതീദേവി എപ്പോഴും ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നു. ശിവഗണങ്ങൾ എപ്പോഴും കൈലാസത്തിൽ ചുറ്റിനടക്കുന്നതിനാൽ, താൻ കുളിക്കാൻ പോകുമ്പോൾ കാവൽ നിൽക്കാൻ വിശ്വസ്തനായ ഒരാൾ വേണമെന്ന് ദേവിക്ക് തോന്നി. ആരും കടന്നുവരാത്ത തന്റെ മാത്രം ലോകത്ത്, തന്റെ വാക്കുകൾ മാത്രം അനുസരിക്കുന്ന, സ്വന്തമായി ഒരു കാവൽക്കാരനെ സൃഷ്ടിക്കാൻ തന്നെ അവർ തീരുമാനിച്ചു.
കുളിക്കുന്നതിനായി ദേഹത്ത് തേച്ചുപിടിപ്പിച്ച മഞ്ഞളും ചന്ദനവും ചേർത്തൊരുക്കി അവർ ഒരു രൂപം മെനഞ്ഞെടുത്തു. ആ പരിമളം കൈലാസം മുഴുവൻ നിറഞ്ഞുനിന്നു. ആ മൺരൂപത്തിലേക്ക് തന്റെ ദൈവികമായ മാതൃത്വത്തിന്റെ ജീവൻ പകർന്നു നൽകി അവർ ഒരു സുന്ദരനായ ആൺകുട്ടിക്ക് ജന്മം നൽകി. താമരയിതളുകൾ പോലെയുള്ള കണ്ണുകൾ തുറന്ന് ആ ബാലൻ ആദ്യമായി തന്റെ അമ്മയെ നോക്കി പുഞ്ചിരിച്ചു.
തേജസ്സുറ്റ മുഖവും, അസാമാന്യമായ കരുത്തുമുള്ള ആ കുട്ടിയെ നെഞ്ചോട് ചേർത്തുപിടിച്ച് ദേവി പറഞ്ഞു: “നീ എന്റെ മാത്രം മകനാണ്. നിന്റെ ജീവൻ എന്റെ ശ്വാസമാണ്. ലോകത്തിൽ മറ്റാരേക്കാളും നീ എന്നെ അനുസരിക്കണം. ഞാൻ കുളിച്ചു തീരുന്നതുവരെ ആരും ഈ വാതിലിനപ്പുറം കടക്കാൻ പാടില്ല. അത് സാക്ഷാൽ ത്രിമൂർത്തികളായാൽ പോലും നീ തടയണം.”
മാതാവിന്റെ വാക്കുകൾ ശിരസാവഹിച്ച്, ഒരു ദണ്ഡ് കയ്യിലേന്തി ആ കുസൃതിക്കുടുക്ക വാതിൽക്കൽ കാവൽ നിന്നു. അമ്മയോടുള്ള അചഞ്ചലമായ ഭക്തിയും സ്നേഹവും മാത്രമായിരുന്നു ആ നിമിഷം അവന്റെ മനസ്സിൽ. തന്റെ അമ്മയുടെ സ്വകാര്യത കാത്തുസൂക്ഷിക്കാൻ ഏതറ്റം വരെയും പോകാൻ ആ കുഞ്ഞുമനസ്സ് തയ്യാറായിരുന്നു.
കൈലാസത്തിലെ മഹാസംഗ്രാമം
അധികം വൈകാതെ, ദീർഘനാളത്തെ ധ്യാനം അവസാനിപ്പിച്ച് പരമശിവൻ തന്റെ ഇരിപ്പിടത്തിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തി. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ മുഴുവൻ ഊർജ്ജവും ആവാഹിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ആ വരവിൽ കൈലാസം ഒന്നാകെ പ്രകമ്പനം കൊണ്ടു. പാർവ്വതിയെ കാണാനായി അന്തപ്പുരത്തിലേക്ക് കടക്കാൻ ശ്രമിച്ച ശിവനെ വാതിൽക്കൽ നിന്ന ആ അപരിചിതനായ ബാലൻ തന്റെ ചെറിയ വടി നീട്ടി തടഞ്ഞു.
“നിൽക്കൂ, അമ്മയുടെ അനുവാദമില്ലാതെ ആർക്കും അകത്തേക്ക് പ്രവേശനമില്ല,” അവൻ ഉറച്ച ശബ്ദത്തിൽ പറഞ്ഞു.
തന്റെ തന്നെ വാസസ്ഥലത്ത് തന്നെ തടയുന്ന ഈ കൊച്ചുകുട്ടിയെക്കണ്ട് ശിവൻ ആദ്യം ഒന്നു ചിരിച്ചു. “കുഞ്ഞേ, ഞാൻ ഈ കൈലാസത്തിന്റെ നാഥനാണ്. നീ വഴിമാറുക,” എന്ന് പറഞ്ഞുകൊണ്ട് താൻ ആരാണെന്ന് കുട്ടിയെ ബോധ്യപ്പെടുത്താൻ അദ്ദേഹം ശ്രമിച്ചു. എന്നാൽ, അമ്മയുടെ വാക്കിനപ്പുറം അവന് മറ്റൊന്നും കേൾക്കേണ്ടിയിരുന്നില്ല. “താങ്കൾ ആരായാലും ശരി, എന്റെ അമ്മയുടെ വാക്കുകൾക്ക് മുകളിൽ എനിക്ക് മറ്റൊരധികാരവുമില്ല,” അവൻ മറുപടി നൽകി.
ശിവന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം നന്ദിയും മറ്റ് ശിവഗണങ്ങളും കുട്ടിയെ ബലമായി മാറ്റാൻ ശ്രമിച്ചു. എന്നാൽ ആ ചെറിയ ബാലൻ ഒറ്റയ്ക്ക് ആ വലിയ സൈന്യത്തോട് പോരാടി. ആയുധങ്ങളുടെ കൂട്ടിയിടിയും ഗണങ്ങളുടെ അലർച്ചയും കൈലാസത്തെ നടുക്കി. ഒടുവിൽ ആ കുട്ടി ഗണങ്ങളെ മുഴുവൻ തോൽപ്പിച്ചോടിച്ചു. ലോകപാലകരായ ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും വരെ ഇടപെട്ടിട്ടും ആ കുട്ടി വഴങ്ങിയില്ല.
ഇതോടെ ശിവന്റെ കോപം അതിന്റെ പാരമ്യത്തിലെത്തി. തന്റെ അധികാരത്തെയും അസ്തിത്വത്തെയും ചോദ്യം ചെയ്ത ആ ബാലന് നേരെ സാക്ഷാൽ പരമശിവൻ തന്റെ ഉഗ്രമായ ത്രിശൂലം (Trishul) പ്രയോഗിച്ചു. ആയിരം സൂര്യന്മാർ ഒന്നിച്ചുദിച്ചതുപോലെയുള്ള വെളിച്ചത്തോടെ, വായുവിനെ പിളർന്നുകൊണ്ട് പാഞ്ഞുവന്ന ത്രിശൂലം ആ സുന്ദരനായ കുട്ടിയുടെ കഴുത്തറുത്തു. അവന്റെ ശിരസ്സ് തെറിച്ചുവീണു, ആ ചെറിയ ശരീരം രക്തത്തിൽ കുളിച്ചു വെളുത്ത മഞ്ഞിലേക്ക് താഴെ പതിച്ചു. ഒരു നിമിഷം കൈലാസം അക്ഷോഭ്യമായി, ഭയാനകമായ ഒരു നിശബ്ദത അവിടെ പടർന്നു.
മാതൃവിലാപവും പുതിയ ജീവനും
പുറത്തുനടന്ന വലിയ കോലാഹലങ്ങൾ കേട്ട് ഓടിയെത്തിയ പാർവ്വതീദേവി കണ്ടത് ചോരയിൽ കുളിച്ചുകിടക്കുന്ന തന്റെ പൊന്നോമനയുടെ വെട്ടിമാറ്റപ്പെട്ട ശരീരമാണ്. ആ കാഴ്ച കണ്ട ദേവിയുടെ മാതൃഹൃദയം പൊട്ടിത്തകർന്നു. അവരുടെ സങ്കടം അതിവേഗം ഉഗ്രമായ കോപമായി മാറി. കണ്ണീർ അഗ്നിയായി രൂപാന്തരപ്പെട്ടു. ആദിപരാശക്തിയായ അവരുടെ ഉള്ളിലെ കാളി ഉണർന്നു. പ്രപഞ്ചം മുഴുവൻ നശിപ്പിക്കാൻ പോന്ന ഒരു മഹാപ്രളയമായി ആ കോപം മാറി. കാർമേഘങ്ങൾ ഉരുണ്ടുകൂടി, ഭൂമി വിറകൊണ്ടു.
“എന്റെ മകനെ ജീവനോടുകൂടി എനിക്ക് തിരികെ വേണം, അല്ലാത്തപക്ഷം ഈ പ്രപഞ്ചം മുഴുവൻ ഞാൻ ചാമ്പലാക്കും!” ദേവി അലറി.
താൻ ചെയ്തത് എത്ര വലിയ തെറ്റാണെന്ന് ശിവന് അപ്പോൾ മാത്രമാണ് മനസ്സിലായത്. അഹങ്കാരം കൊണ്ട് തന്റെ കോപം സ്വന്തം കുടുംബത്തെത്തന്നെ നശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഉടൻ തന്നെ പ്രശ്നപരിഹാരത്തിനായി ശിവൻ ബ്രഹ്മാവിനോടും വിഷ്ണുവിനോടും കൂടിയാലോചിച്ചു. “വടക്കോട്ട് തലവെച്ചുറങ്ങുന്ന ഏതൊരു ജീവിയാണോ ആദ്യം നിങ്ങളുടെ മുന്നിൽ പെടുന്നത്, ആ ജീവിയുടെ തല വെട്ടിയെടുത്ത് കൊണ്ടുവരിക,” ശിവൻ തന്റെ ഗണങ്ങൾക്ക് നിർദ്ദേശം നൽകി.
ഏറെ നേരം നീണ്ട തിരച്ചിലിനൊടുവിൽ, കാട്ടിൽ വടക്കോട്ട് തലവെച്ചുറങ്ങുന്ന ഒരു ഗജരാജനെ (ആനയെ) അവർ കണ്ടെത്തി. ആ ആനയുടെ തല വെട്ടിയെടുത്ത് ശിവഗണങ്ങൾ കൈലാസത്തിൽ തിരിച്ചെത്തി. ആ വലിയ ആനത്തല കുട്ടിയുടെ ശരീരത്തിൽ ചേർത്തുവെച്ച്, ശിവനും ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും ചേർന്ന് അവന് വീണ്ടും ജീവൻ നൽകി. അങ്ങനെ ആ സുന്ദരനായ ബാലൻ ഗജമുഖനായി, ഗണപതിയായി പുനർജനിച്ചു.
തന്റെ മകന്റെ പുതിയ രൂപം കണ്ട് പാർവ്വതിക്ക് ആദ്യം അതിയായ സങ്കടം വന്നുവെങ്കിലും, ആ കുട്ടിയുടെ സ്ഥാനവും മഹത്വവും ശിവൻ ലോകത്തിന് മുന്നിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. “ഇനിമുതൽ ഇവൻ ഗണങ്ങളുടെ നാഥനായ ഗണപതി എന്ന് അറിയപ്പെടും. ഏതൊരു ശുഭകാര്യവും തുടങ്ങുന്നതിന് മുൻപും ലോകം ആദ്യം പൂജിക്കുന്നത് ഇവനെയായിരിക്കും. ഇവന്റെ അനുഗ്രഹമില്ലാതെ ഒരു കർമ്മവും പൂർണ്ണമാകില്ല.”
സ്വീകാര്യതയുടെ മഹാദർശനം (The Wisdom of Acceptance)
പുരാണങ്ങളിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ ഈ കഥയെ വെറുമൊരു അത്ഭുതകഥയായി മാത്രമാണ് ഭൂരിഭാഗം പേരും കാണുന്നത്. എന്നാൽ ഇതിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന അതിഗംഭീരമായ ഒരു ജീവിതസത്യമുണ്ട്. അത് സ്വീകാര്യതയുടെയും (Acceptance) പരിവർത്തനത്തിന്റെയും പാഠമാണ്.
ഒന്ന് ചിന്തിച്ചുനോക്കൂ… മനുഷ്യന്റെ ഉടലും ഒരു വലിയ മൃഗത്തിന്റെ തലയുമായി ഉറക്കമുണർന്ന ആ ബാലന്റെ മാനസികാവസ്ഥ എന്തായിരുന്നിരിക്കും? അവന് വലിയ ചെവികളും, നീണ്ട തുമ്പിക്കൈയ്യും, ഭാരമേറിയ ഒരു ശിരസ്സും ലഭിച്ചു. എന്നാൽ അവൻ തന്റെ പഴയ സുന്ദരമായ മുഖമോർത്ത് വിലപിച്ചില്ല. “എനിക്കെന്തുകൊണ്ട് ഈ ഗതി വന്നു?” എന്ന് ചോദിച്ച് അവൻ തന്റെ രൂപത്തെച്ചൊല്ലി ദൈവങ്ങളെ ശപിച്ചില്ല. പകരം, തനിക്ക് ലഭിച്ച ആ വലിയ മാറ്റത്തെ അവൻ ഇരുകൈയ്യും നീട്ടി സ്വീകരിച്ചു.
ആനയുടെ തല വലിയ ബുദ്ധിയുടെയും (Wisdom), വിശാലമായ കേൾവിയുടെയും, സൂക്ഷ്മമായ വിവേചനബുദ്ധിയുടെയും പ്രതീകമാണ്. നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയ പഴയ ജീവനെയും അഹങ്കാരത്തെയും ചൊല്ലി കരയാതെ, കിട്ടിയ പുതിയ ജീവനെയും രൂപത്തെയും അവൻ തന്റെ ഏറ്റവും വലിയ കരുത്താക്കി മാറ്റി. മനുഷ്യന്റെ സങ്കുചിതമായ ചിന്തകളിൽ നിന്ന് പ്രപഞ്ചത്തോളം പോന്ന വിശാലമായ ബോധത്തിലേക്ക് അവൻ ഉണർന്നു.
തന്റെ രൂപത്തിലെ വൈകല്യത്തെ അവൻ ഒരു പോരായ്മയായി കണ്ടില്ല. തന്റെ തടിച്ച ശരീരവും ആനത്തലയുമായി അവൻ നൃത്തം ചെയ്തു, സംഗീതം അഭ്യസിച്ചു, വേദങ്ങളും ഉപനിഷത്തുകളും അടക്കമുള്ള അറിവുകൾ ആർജ്ജിച്ചു, ലോകം മുഴുവൻ സഞ്ചരിച്ചു. ഈ മാറ്റത്തെ പൂർണ്ണമനസ്സോടെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ കാണിച്ച ആ വലിയ മനസ്സ് കൊണ്ടാണ് അവൻ പ്രഥമപൂജ്യനായത്. വേദന നിറഞ്ഞ ഒരു മാറ്റത്തിലൂടെ കടന്നുപോയിട്ടും, പുഞ്ചിരിയോടെ ഈ ലോകത്തെ നേരിടാൻ കഴിയും എന്നതാണ് ഗണപതിയുടെ ജീവിതം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത്.
ആധുനിക ജീവിതത്തിലെ ഗണപതിമാർ
ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് എഴുതപ്പെട്ട ഈ കഥ, ഇന്നത്തെ കാലത്ത് മുമ്പെന്നത്തേക്കാളും പ്രസക്തമാണ്. നമ്മളോരോരുത്തരുടെയും ജീവിതത്തിൽ ഇത്തരത്തിലുള്ള “ശിരച്ഛേദങ്ങൾ” നിരന്തരം സംഭവിക്കാറുണ്ട്. അത് ചിലപ്പോൾ വലിയൊരു വാഹനാപകടത്തിൽ ഒരു കൈയോ കാലോ നഷ്ടപ്പെടുന്നതാകാം. അല്ലെങ്കിൽ വർഷങ്ങളായി നമ്മൾ സ്വപ്നം കണ്ടിരുന്ന, നമ്മൾ കഠിനാധ്വാനം ചെയ്ത കരിയർ ഒറ്റയടിക്ക് ഇല്ലാതാകുന്നതാകാം. സ്വന്തമെന്ന് കരുതിയിരുന്ന പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ അപ്രതീക്ഷിത വേർപാടാകാം.
ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു വലിയ കായികതാരത്തിന് അപകടത്തിൽ പരിക്ക് പറ്റി ഇനി ഒരിക്കലും ഗ്രൗണ്ടിൽ ഇറങ്ങാൻ കഴിയില്ല എന്ന് ഡോക്ടർമാർ വിധിയെഴുതുന്ന നിമിഷം. അവിടെ അയാളുടെ പഴയ സ്വത്വമാണ് അറുത്തുമാറ്റപ്പെടുന്നത്. ഇത്തരം വലിയ ദുരന്തങ്ങൾ സംഭവിക്കുമ്പോൾ, നമ്മുടെ പഴയ ഐഡന്റിറ്റി അഥവാ സ്വത്വം ഇല്ലാതാകുന്നു. പഴയ മുഖം നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ നമ്മൾ പലപ്പോഴും ഇരുട്ടിലേക്ക് ഉൾവലിയുന്നു. “എനിക്കെന്തുകൊണ്ട് ഇങ്ങനെ സംഭവിച്ചു?” എന്ന ചോദ്യം ചോദിച്ച് നമ്മൾ സ്വയം ഇല്ലാതാകുന്നു. എന്നാൽ ഇവിടെയാണ് നമ്മൾ ഈ പുരാണകഥയെ ഓർക്കേണ്ടത്.
നിങ്ങളുടെ പഴയ മുഖം (കരിയർ, ബന്ധങ്ങൾ, ആരോഗ്യം) നഷ്ടപ്പെട്ടുവെങ്കിൽ, പുതിയൊരു യാഥാർത്ഥ്യത്തെ — ആ ആനത്തലയെ — നിങ്ങളുടെ ശരീരത്തോട് തുന്നിച്ചേർക്കാൻ തയ്യാറാകുക. ഒരു ജോലി പോയാൽ, പുതിയൊരു മേഖലയിലേക്ക് തിരിയാൻ കാണിക്കുന്ന ധൈര്യമാണ് ആനത്തല. ഒരു അപകടത്തിൽ ശരീരം തളർന്നുപോയാൽ, മനസ്സ് കൊണ്ട് ലോകം കീഴടക്കാൻ കാണിക്കുന്ന ഇച്ഛാശക്തിയാണ് ആ ആനത്തല. കളി നിർത്തിയ ആ കായികതാരം, പിന്നീട് ലോകം കണ്ട ഏറ്റവും മികച്ച കോച്ചായി മാറുന്നുവെങ്കിൽ അതാണ് ആധുനിക കാലത്തെ ഗണപതി. തനിക്ക് വന്ന മാറ്റത്തെ പരിഹസിക്കുന്നവർക്ക് മുന്നിൽ, തന്റെ പുതിയ കഴിവുകൾ കൊണ്ട് വിജയിച്ചു കാണിക്കുക എന്നതാണ് ഗണപതി നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ പാഠം. മാറ്റങ്ങൾ എപ്പോഴും വേദനിപ്പിക്കുന്നതാണ്, പക്ഷെ ആ മാറ്റങ്ങളെ എങ്ങനെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു എന്നതാണ് നിങ്ങളുടെ ഭാവിയെ തീരുമാനിക്കുന്നത്.
അടുത്ത തവണ വിഘ്നങ്ങളകറ്റാൻ ഒരു ഗണപതി വിഗ്രഹത്തിന് മുന്നിൽ കൈകൂപ്പി നിൽക്കുമ്പോൾ, അതിലെ ആനത്തലയും മനുഷ്യശരീരവും വെറുമൊരു ദൈവീകരൂപമായി മാത്രം കാണാതിരിക്കുക. അത് അതിജീവനത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ അടയാളമാണ്. തനിക്ക് സംഭവിച്ച ഏറ്റവും വലിയ ദുരന്തത്തെ, തന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സവിശേഷതയാക്കി മാറ്റിയ ഒരു പോരാളിയുടെ രൂപമാണത്. വിധി നിങ്ങളുടെ ശിരസ്സറുക്കുമ്പോൾ, കിട്ടുന്ന പുതിയ തലവെച്ച് കൂടുതൽ കരുത്തോടെ എഴുന്നേറ്റ് നിൽക്കാൻ ആ രൂപം നിങ്ങൾക്ക് പ്രചോദനമാകട്ടെ. വിഘ്നങ്ങളെ ഭയപ്പെടുകയല്ല, അവയെ എങ്ങനെ അവസരങ്ങളാക്കി മാറ്റാം എന്ന് പഠിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്. ദുരന്തങ്ങളെ കരുത്താക്കി മാറ്റുന്ന ഓരോ മനുഷ്യനിലും ഒരു ഗണപതിയുണ്ട്.
