ഇബൊഗെയ്ൻ: മാനസികാരോഗ്യത്തിനുള്ള വിവാദ ഔഷധം?

മെക്സിക്കോയിലെ ഒരു ചികിത്സാ കേന്ദ്രത്തിലെ അരണ്ട വെളിച്ചമുള്ള മുറി. നിലത്ത് നിരത്തിയിട്ട മെത്തകളിൽ പതിനൊന്ന് പേർ കണ്ണുകളടച്ച് കിടക്കുന്നു. അവരിൽ മുൻ സൈനികർ, അപകടത്തിൽ ഓർമ്മ നഷ്ടപ്പെട്ടവർ, ജീവിതം വഴിമുട്ടിയവർ… എല്ലാവരും ഒരേ ലക്ഷ്യവുമായാണ് അവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നത്; ഇബൊഗെയ്ൻ എന്ന സൈക്കഡെലിക് മരുന്നിൽ ഒരു അവസാന കച്ചിത്തുരുമ്പ് തേടി.

കണ്ണുകൾക്ക് മുകളിൽ മാസ്ക് വെച്ച് കിടന്ന നിമിഷം മുതൽ ഭ്രമാത്മകമായ കാഴ്ചകൾ ഒരു സിനിമ പോലെ തെളിഞ്ഞു തുടങ്ങി. ഗോത്രത്തലവന്മാരുടെ മുഖങ്ങൾ, യുദ്ധഭൂമിയിൽ ചിതറിക്കിടക്കുന്ന ശരീരങ്ങൾ, പട്ടിണി കോലങ്ങളായ കുട്ടികൾ, പാറക്കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് ഇഴഞ്ഞു നീങ്ങുന്ന കറുത്ത പാമ്പുകൾ. ശരീരത്തിലൂടെ വൈദ്യുതി പ്രവഹിക്കുന്നതുപോലൊരു അനുഭവം. ചെവിയിൽ അശരീരി ശബ്ദങ്ങൾ. പലരും ഛർദ്ദിക്കുന്നതിന്റെ ഒച്ച. ഏകദേശം പത്ത് മണിക്കൂർ നീളുന്ന ഒരു തീവ്രമായ മാനസിക യാത്രയുടെ തുടക്കം മാത്രമായിരുന്നു അത്.

എന്താണ് ഈ ഇബൊഗെയ്ൻ?

പശ്ചിമാഫ്രിക്കയിൽ കാണപ്പെടുന്ന ‘ടബർനാന്തെ ഇബോഗ’ (Tabernanthe iboga) എന്ന കുറ്റിച്ചെടിയുടെ വേരുകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്ന ഒരു സൈക്കോ ആക്ടീവ് സംയുക്തമാണ് ഇബൊഗെയ്ൻ. നൂറ്റാണ്ടുകളായി ആഫ്രിക്കൻ ഗോത്ര വിഭാഗങ്ങൾ അവരുടെ പരമ്പരാഗത ആചാരങ്ങളിലും രോഗശാന്തി ശുശ്രൂഷകളിലും ഇത് ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു. എന്നാൽ ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്ര ലോകത്ത് ഇതിന്റെ സ്ഥാനം ഏറെ വിവാദങ്ങൾ നിറഞ്ഞതാണ്.

അമേരിക്ക ഉൾപ്പെടെയുള്ള പല രാജ്യങ്ങളിലും ഷെഡ്യൂൾ I വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട, അതായത് കർശനമായി നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ട ഒരു മരുന്നാണിത്. എന്നാൽ മെക്സിക്കോ പോലുള്ള ചില രാജ്യങ്ങളിൽ ഇതിന് നിയമപരമായ അംഗീകാരമുണ്ട്. ഇതാണ് കടുത്ത മാനസിക സംഘർഷങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്ന പലരെയും ഇത്തരം കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് ആകർഷിക്കുന്നത്. പ്രത്യേകിച്ച്, ലഹരിക്ക് അടിമപ്പെട്ടവർക്കും കടുത്ത മാനസികാഘാതം (PTSD – Post-Traumatic Stress Disorder) നേരിടുന്നവർക്കും ഒരു പുതിയ പ്രതീക്ഷയായി ഇബൊഗെയ്ൻ ചികിത്സ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

ചികിത്സാമുറിയിലെ തീക്ഷ്ണമായ മണിക്കൂറുകൾ

ഇബൊഗെയ്ൻ നൽകിക്കഴിഞ്ഞാൽ രോഗിയെ ഒരു വിദഗ്ദ്ധ സംഘം തുടർച്ചയായി നിരീക്ഷിക്കും. ചികിത്സയുടെ ആദ്യ മണിക്കൂറുകൾ പലർക്കും കഠിനമാണ്. ജീവിതത്തിൽ മറക്കാൻ ശ്രമിച്ച പല ഓർമ്മകളും ഭ്രമാത്മക രൂപത്തിൽ മുന്നിലെത്തും. ഇത് പലപ്പോഴും വൈകാരികമായി ഏറെ തളർത്തുന്ന ഒരനുഭവമായിരിക്കും.

ഓരോരുത്തരുടെയും അനുഭവം വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും. ചിലർ തങ്ങളുടെ ഭൂതകാലത്തെ തെറ്റുകൾ ഒരു മൂന്നാമനായി നിന്ന് കാണുമ്പോൾ, മറ്റുചിലർക്ക് പ്രതീകാത്മകമായ ദൃശ്യങ്ങളാകും ലഭിക്കുക. ചികിത്സയ്ക്ക് വിധേയരായ പലരും പറയുന്നത്, തങ്ങളുടെ തലച്ചോറ് ഒരു ‘റീസെറ്റ്’ ചെയ്തത് പോലെയാണ് അനുഭവപ്പെട്ടതെന്നാണ്. വർഷങ്ങളായി അലട്ടിയിരുന്ന പല ചിന്തകളെയും പുതിയൊരു കാഴ്ചപ്പാടിൽ കാണാൻ ഇത് സഹായിച്ചുവെന്ന് അവർ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു.

ശാരീരികമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങളും സാധാരണയാണ്. ഓക്കാനം, ഛർദ്ദി, ശരീരത്തിന് വിറയൽ, ഹൃദയമിടിപ്പ് കൂടുക എന്നിവയൊക്കെ ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, കൃത്യമായ മെഡിക്കൽ മേൽനോട്ടമില്ലാതെ ഇബൊഗെയ്ൻ ഉപയോഗിക്കുന്നത് അതീവ അപകടകരമാണ്.

ആരാണ് ഈ വഴി തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്?

എല്ലാ ചികിത്സാ രീതികളും പരാജയപ്പെടുമ്പോഴാണ് പലരും ഇബൊഗെയ്ൻ എന്ന അവസാനത്തെ ആശ്രയത്തിലേക്ക് തിരിയുന്നത്. ഇതിൽ വലിയൊരു വിഭാഗം യുദ്ധമുഖത്തെ ഭീകരമായ കാഴ്ചകൾ വേട്ടയാടുന്ന മുൻ സൈനികരാണ്. സാധാരണ ചികിത്സകളോട് പ്രതികരിക്കാത്ത അവരുടെ വിഷാദവും ഉത്കണ്ഠയും മാറ്റാൻ ഇബൊഗെയ്ൻ സഹായിക്കുന്നുവെന്ന് ചില പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

• ലഹരിക്ക് അടിമപ്പെട്ടവർ: ഹെറോയിൻ, കൊക്കെയ്ൻ പോലുള്ള കഠിനമായ ലഹരിക്ക് അടിമപ്പെട്ടവരെ ചികിത്സിക്കുന്നതിൽ ഇബൊഗെയ്ൻ അത്ഭുതകരമായ ഫലങ്ങൾ നൽകുന്നുണ്ടെന്ന് അനൗദ്യോഗികമായ റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. ലഹരിയോടുള്ള ആസക്തി കുറയ്ക്കാനും ‘വിത്ത്ഡ്രോവൽ സിംപ്റ്റംസ്’ ലഘൂകരിക്കാനും ഇതിന് കഴിയുമത്രേ.
• മാനസികാഘാതം നേരിട്ടവർ: കുട്ടിക്കാലത്ത് നേരിട്ട പീഡനങ്ങൾ, കടുത്ത അപകടങ്ങൾ, പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ മരണം തുടങ്ങിയവ സൃഷ്ടിച്ച മാനസികാഘാതങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്തുവരാൻ ഈ ചികിത്സ പലരെയും സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്.
• വിട്ടുമാറാത്ത വിഷാദം: വർഷങ്ങളായി വിഷാദരോഗത്തിന് (Depression) അടിമപ്പെട്ട, ഒരു മരുന്നും ഫലിക്കാത്ത ആളുകളും ഇബൊഗെയ്ൻ ചികിത്സയിൽ ആശ്വാസം കണ്ടെത്തുന്നു.

ഇവരുടെയെല്ലാം അനുഭവങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, ഇബൊഗെയ്ൻ തലച്ചോറിലെ ന്യൂറോ-കെമിക്കൽ പാതകളിൽ കാര്യമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നുണ്ടെന്നാണ്. ഇത് ഓർമ്മകളെയും ചിന്തകളെയും പുനഃക്രമീകരിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.

ശാസ്ത്രവും വിവാദങ്ങളും കൈകോർക്കുമ്പോൾ

ഇബൊഗെയ്ൻ ചികിത്സയുടെ സാധ്യതകളെക്കുറിച്ച് പറയുമ്പോൾ തന്നെ അതിന്റെ അപകടങ്ങളെക്കുറിച്ചും നാം ബോധവാന്മാരാകണം. ഇതിന്റെ പ്രവർത്തനം പൂർണ്ണമായി മനസ്സിലാക്കാൻ ശാസ്ത്രലോകത്തിന് ഇനിയും കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. വലിയ തോതിലുള്ള ക്ലിനിക്കൽ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടന്നിട്ടില്ലാത്തതുകൊണ്ട് ഇതിന്റെ ദീർഘകാല പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണെന്ന് വ്യക്തമല്ല.

ഹൃദയസംബന്ധമായ അസുഖങ്ങളുള്ളവരിൽ ഇബൊഗെയ്ൻ ഉപയോഗിക്കുന്നത് മരണത്തിനുവരെ കാരണമായേക്കാം. അതുകൊണ്ടാണ് വിദഗ്ദ്ധരുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ മാത്രമേ ഇത് നൽകാവൂ എന്ന് കർശനമായി പറയുന്നത്. നിയമപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഉള്ളതുകൊണ്ടുതന്നെ, കരിഞ്ചന്തയിൽ നിന്നും മറ്റും ഇത് വാങ്ങി ഉപയോഗിക്കുന്നത് ജീവന് തന്നെ ഭീഷണിയാണ്.

എന്നാൽ, മറുഭാഗത്ത് പ്രതീക്ഷയുടെ ഒരു വലിയ വാതിൽ തുറന്നുകിടക്കുന്നു. നിലവിലുള്ള ചികിത്സാ രീതികൾ കൊണ്ട് ഭേദമാക്കാൻ കഴിയാത്ത പല മാനസിക പ്രശ്നങ്ങൾക്കും ഒരുപക്ഷേ ഇബൊഗെയ്ൻ ചികിത്സ ഒരു പരിഹാരമായേക്കാം. ഇതിന്റെ സാധ്യതകളെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ ആഴത്തിലുള്ള ഗവേഷണങ്ങൾ നടക്കേണ്ടതുണ്ട്. പല സർവ്വകലാശാലകളും ഇപ്പോൾ ഇതിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നുണ്ട്.

ഒരു പുതിയ പ്രകാശരേഖയോ?

കേരളീയ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഇത്തരം ചികിത്സകളെക്കുറിച്ച് കേൾക്കുമ്പോൾ ഒരുപക്ഷേ പലർക്കും സംശയങ്ങളുണ്ടാകാം. നമ്മുടെ നാട്ടിൽ മാനസികാരോഗ്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള തുറന്ന ചർച്ചകൾ ഇപ്പോഴും പൂർണ്ണമായിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ലോകത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിലും നടക്കുന്ന ഇത്തരം നൂതന ചികിത്സാരീതികളെക്കുറിച്ച് അറിയുന്നത് അറിവിന്റെ പുതിയ വാതായനങ്ങൾ തുറന്നുതരും.

ഇബൊഗെയ്ൻ ഒരു മാന്ത്രിക വടിയല്ല. അത് എല്ലാ പ്രശ്നങ്ങൾക്കുമുള്ള ഒറ്റമൂലിയുമല്ല. എന്നാൽ, ശരിയായ രീതിയിൽ, വിദഗ്ദ്ധരുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചാൽ, ജീവിതം വഴിമുട്ടി നിൽക്കുന്ന അനേകം പേർക്ക് അതൊരു വഴിത്തിരിവായേക്കാം. ഇബൊഗെയ്ൻ ചികിത്സ മാനസികാരോഗ്യ രംഗത്തെ ഒരു വിപ്ലവത്തിന് തുടക്കം കുറിക്കുമോ, അതോ അപകടകരമായ ഒരു പരീക്ഷണമായി ചരിത്രത്തിൽ ഇടംപിടിക്കുമോ എന്ന് കാലം തെളിയിക്കും.