ഭിന്നിച്ച ലോകം: വെഞ്ച്വർ ക്യാപിറ്റൽ നിക്ഷേപത്തിന്റെ പുതിയ മുഖം

ലോകം ഇന്ന് രാഷ്ട്രീയമായും സാംസ്കാരികമായും പല തട്ടുകളിലാണ്. അമേരിക്ക, ചൈന, യൂറോപ്പ് എന്നിങ്ങനെ സാമ്പത്തിക ശക്തികൾ പരസ്പരം മത്സരിക്കുമ്പോൾ, ആഗോളതലത്തിൽ വളരാൻ സാധ്യതയുള്ള സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളെ കണ്ടെത്തുക എന്നത് നിക്ഷേപകർക്ക് ഒരു വലിയ തലവേദനയായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ഒരൊറ്റ ആശയം കൊണ്ട് ലോകം കീഴടക്കിയിരുന്ന കാലം കഴിഞ്ഞോ? ഈ ചോദ്യത്തിന് ഒരു പുതിയ ഉത്തരം നൽകുകയാണ് കോംപസ് (Kompas VC) എന്ന വെഞ്ച്വർ ക്യാപിറ്റൽ സ്ഥാപനം.

ഭിന്നിച്ചു നിൽക്കുന്ന ഈ ലോകത്ത് നിക്ഷേപം നടത്താൻ തങ്ങളുടേതായ ഒരു തന്ത്രം രൂപപ്പെടുത്തിയിരിക്കുകയാണ് അവർ. ഈ പുതിയ സമീപനത്തിനായി 160 ദശലക്ഷം യൂറോയുടെ (ഏകദേശം 1500 കോടി രൂപ) ഒരു പുതിയ ഫണ്ടും അവർ സമാഹരിച്ചു കഴിഞ്ഞു.

ലോകം മൂന്ന് ചേരിയിൽ

കോംപസ് വിസിയുടെ പാർട്ണറായ സെബാസ്റ്റ്യൻ പെക്കിന്റെ വാക്കുകളിൽ, ലോകം ഇന്ന് മൂന്ന് പ്രധാന സാമ്പത്തിക-രാഷ്ട്രീയ മേഖലകളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. “അമേരിക്ക, യൂറോപ്പ്, ചൈന. ഈ മൂന്ന് ശക്തികളും ഇന്ന് തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ പാതകളിലൂടെയാണ് സഞ്ചരിക്കുന്നത്,” അദ്ദേഹം പറയുന്നു. പണ്ട് ഒരു രാജ്യത്ത് വിജയിച്ച ഒരു സാങ്കേതികവിദ്യ എളുപ്പത്തിൽ മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിക്കാമായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇന്ന് ഓരോ മേഖലയുടെയും മുൻഗണനകൾ വ്യത്യസ്തമാണ്. ഇത് വെഞ്ച്വർ ക്യാപിറ്റൽ നിക്ഷേപം നടത്തുന്നവരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം കാര്യങ്ങൾ സങ്കീർണ്ണമാക്കുന്നു.

ഈ വെല്ലുവിളിയെ അവസരമാക്കുകയാണ് കോംപസ് ചെയ്യുന്നത്. ഓരോ മേഖലയുടെയും പ്രത്യേകതകൾ മനസ്സിലാക്കി, അവിടുത്തെ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം കാണുന്ന സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളിലാണ് അവർ പണം മുടക്കുന്നത്.

എഐ അല്ല, ഭൗതിക ലോകമാണ് ലക്ഷ്യം

ഇന്നത്തെ ടെക് ലോകം ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസിന്റെ (Artificial Intelligence) പുറകെയാണ്. വളരെ പെട്ടെന്നുള്ള വളർച്ചയും വലിയ ലാഭവുമാണ് എല്ലാവരുടെയും ലക്ഷ്യം. എന്നാൽ കോംപസിന്റെ വഴി അതല്ല. “ഞങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധ ഭൗതിക ലോകത്താണ്. ഒരു ഉൽപ്പന്നം നിർമ്മിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എന്തും ഞങ്ങളുടെ പരിധിയിൽ വരും,” സെബാസ്റ്റ്യൻ പെക്ക് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

നിർമ്മാണം, വിതരണ ശൃംഖല (supply chains), ഊർജ്ജ സംരക്ഷണം, അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളിലാണ് കോംപസ് പ്രധാനമായും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്. അവരുടെ നിക്ഷേപ തന്ത്രം മൂന്ന് പ്രധാന ആശയങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്:

• ഡീകാർബണൈസേഷൻ (Decarbonization): കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തെ ചെറുക്കാനും കാർബൺ ബഹിർഗമനം കുറയ്ക്കാനും സഹായിക്കുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യകൾ.
• ഉത്പാദനക്ഷമത (Productivity): വ്യവസായശാലകളിലെയും നിർമ്മാണ മേഖലയിലെയും കാര്യക്ഷമത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന നൂതന ആശയങ്ങൾ.
• റിസ്ക് മാനേജ്മെന്റ് (Risk Management): വിതരണ ശൃംഖലയിലും മറ്റും ഉണ്ടാകാവുന്ന പ്രതിസന്ധികളെ നേരിടാൻ സഹായിക്കുന്ന സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾ.

“ഞങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ വഴി കണ്ടെത്തിക്കഴിഞ്ഞു,” പെക്ക് പറയുന്നു. എഐ തരംഗത്തിൽ നിന്നും മാറി, ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്നതും സമൂഹത്തിന് ആവശ്യമായതുമായ കമ്പനികളെ വളർത്തിയെടുക്കുക എന്നതാണ് അവരുടെ ലക്ഷ്യം.

സാംസ്കാരിക മതിലുകൾ ഒരു യാഥാർത്ഥ്യം

ഒരു സാങ്കേതികവിദ്യ എത്ര മികച്ചതാണെങ്കിലും, അത് ഒരു പ്രത്യേക സമൂഹത്തിന്റെ സംസ്കാരവുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ലെങ്കിൽ പരാജയപ്പെടാം. ഇതിന് മികച്ച ഉദാഹരണമായി സെബാസ്റ്റ്യൻ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത് പ്രീഫാബ് വീടുകളാണ് (Prefab Housing).

സ്കാൻഡിനേവിയൻ രാജ്യങ്ങളിൽ ഫാക്ടറിയിൽ നിർമ്മിച്ച് വീടിരിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് കൂട്ടിയോജിപ്പിക്കുന്ന ഈ രീതി വളരെ പ്രചാരമുള്ളതാണ്. വ്യാവസായികമായി ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നതിനാൽ ചെലവ് കുറവും വേഗതയുമുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ ആശയം ജർമ്മനിയിലോ യൂറോപ്പിലെ മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലോ അമേരിക്കയിലോ അത്രകണ്ട് പ്രചാരം നേടിയിട്ടില്ല. സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ കുറവുകൊണ്ടല്ല ഇത്, മറിച്ച് അവിടുത്തെ ജനങ്ങളുടെ ‘സാംസ്കാരിക മുൻവിധികൾ’ (cultural conditioning) കാരണമാണ്.

ഒരു വെഞ്ച്വർ ക്യാപിറ്റൽ നിക്ഷേപം നടത്തുമ്പോൾ ഇത്തരം പ്രാദേശികവും സാംസ്കാരികവുമായ ഘടകങ്ങൾ വളരെ നിർണായകമാണെന്ന് കോംപസ് വിശ്വസിക്കുന്നു. അമേരിക്കൻ വിപണിയിലേക്ക് കടക്കാൻ സാധിക്കാത്ത ഒരു ഉൽപ്പന്നമാണെങ്കിൽ, അതിന് യൂറോപ്പിൽ മാത്രം എത്രത്തോളം വളരാൻ കഴിയുമെന്ന് അവർ ശ്രദ്ധാപൂർവ്വം വിലയിരുത്തുന്നു.

മാറുന്ന ലോകം, മാറുന്ന മുൻഗണനകൾ

രാഷ്ട്രീയവും സാമൂഹികവുമായ മാറ്റങ്ങൾ നിക്ഷേപ തന്ത്രങ്ങളെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നു എന്നതിനും വ്യക്തമായ ഉദാഹരണങ്ങളുണ്ട്. യൂറോപ്പിൽ ‘സുസ്ഥിരത’ (sustainability) ഇപ്പോഴും ഒരു വലിയ വിപണന ഘടകമാണ്. പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്ക് അവിടെ വലിയ സ്വീകാര്യതയുണ്ട്. എന്നാൽ അമേരിക്കയിൽ കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപുണ്ടായിരുന്ന അത്രയും പ്രാധാന്യം ഇന്ന് ഈ വിഷയത്തിനില്ല. രാഷ്ട്രീയ കാലാവസ്ഥ മാറുമ്പോൾ ജനങ്ങളുടെയും സർക്കാരുകളുടെയും മുൻഗണനകളും മാറുന്നു.

“ഞങ്ങൾ 10-15 വർഷം മുന്നിൽ കണ്ടാണ് നിക്ഷേപം നടത്തുന്നത്. ഇതിനിടയിൽ പല തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ വരും, ഭരണമാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാകും. ചിലപ്പോൾ കാര്യങ്ങൾ നമ്മൾ പ്രതീക്ഷിക്കാത്ത വഴികളിലേക്ക് തിരിഞ്ഞേക്കാം,” പെക്ക് സമ്മതിക്കുന്നു.

ഈ അനിശ്ചിതത്വം ഒരു വെല്ലുവിളിയാണെങ്കിലും, കോംപസിനെപ്പോലുള്ള ചെറിയ നിക്ഷേപ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് ഇതൊരു അവസരവുമാണ്. ഭീമൻ ഫണ്ടുകൾ ആഗോള തരംഗങ്ങളുടെ പിന്നാലെ പോകുമ്പോൾ, പ്രാദേശിക യാഥാർത്ഥ്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്നവർക്ക് മികച്ച സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളെ കണ്ടെത്താനാകും. ‘റീഷോറിംഗ്’ (Reshoring), അതായത് ബഹുരാഷ്ട്ര കമ്പനികൾ അവരുടെ നിർമ്മാണ യൂണിറ്റുകൾ ചൈന പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്വന്തം നാട്ടിലേക്ക് മാറ്റുന്ന പ്രവണത, ഇപ്പോൾ ലോകമെമ്പാടും ശക്തമാണ്. ഇന്ത്യയിലെ ‘മേക്ക് ഇൻ ഇന്ത്യ’ പോലുള്ള പദ്ധതികൾക്ക് കരുത്ത് പകരുന്ന ഈ മാറ്റം, കോംപസ് ലക്ഷ്യമിടുന്ന ഭൗതിക ലോകത്തെ സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾക്ക് വലിയ സാധ്യതകളാണ് തുറന്നുനൽകുന്നത്.

ചെറിയ നിക്ഷേപം, വലിയ ലക്ഷ്യം

പുതിയ 160 ദശലക്ഷം യൂറോയുടെ ഫണ്ട് ഉപയോഗിച്ച്, തുടക്കക്കാരായ സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളിൽ 3 മുതൽ 5 ദശലക്ഷം യൂറോ വരെ (ഏകദേശം 25 മുതൽ 45 കോടി രൂപ വരെ) നിക്ഷേപിക്കാനാണ് കോംപസ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഒരു യൂറോപ്യൻ ഫണ്ട് എന്ന നിലയിൽ, അവിടുത്തെ വൈവിധ്യമാർന്ന സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ലോകത്തേക്ക് അവർക്ക് എളുപ്പത്തിൽ പ്രവേശനം ലഭിക്കും.

ആഗോളവൽക്കരണത്തിന്റെ സുവർണ്ണ കാലം കഴിഞ്ഞിരിക്കാം. എന്നാൽ ഓരോ നാടിന്റെയും ആവശ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ ഉയർന്നു വരികയാണ്. ഈ യാഥാർത്ഥ്യം തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, ലോകത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭൂപടം നോക്കി വെഞ്ച്വർ ക്യാപിറ്റൽ നിക്ഷേപം നടത്തുന്ന കോംപസിന്റെ തന്ത്രം ഒരുപക്ഷേ ഭാവിയുടെ നിക്ഷേപ രീതിയുടെ സൂചനയായിരിക്കാം.