അമൃതം കവർന്ന മോഹിനി: ധർമ്മത്തിന് വേണ്ടിയുള്ള വഞ്ചന പാപമാണോ?

കുലംകുത്തിയൊഴുകുന്ന പാലാഴിയുടെ തിരമാലകൾ അന്ന് ശാന്തമായിരുന്നു. ആയിരം യുഗങ്ങളുടെ കഠിനാധ്വാനം അവസാനിച്ചിരിക്കുന്നു. ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും വാസുകി എന്ന സർപ്പത്തെ കയറാക്കി, മന്ഥര പർവ്വതത്തെ കടകോലാക്കി രാപ്പകലില്ലാതെ പാലാഴി കടഞ്ഞെടുത്തത് ഒരു ലക്ഷ്യത്തിന് വേണ്ടി മാത്രമായിരുന്നു—മരണമില്ലായ്മ നൽകുന്ന ദിവ്യമായ അമൃതം. വാസുകിയുടെ വായിൽ നിന്നും വമിച്ച കാളകൂടവിഷത്തിന്റെ ചൂടിലും, പർവ്വതം ഉരഞ്ഞുണ്ടായ ഉഗ്രമായ ശബ്ദത്തിലും അവർ തളർന്നിരുന്നു. പ്രപഞ്ചം മുഴുവൻ ശ്വാസമടക്കിപ്പിടിച്ചു നിന്ന ആ നിമിഷത്തിൽ, സാക്ഷാൽ ധന്വന്തരി സ്വർണ്ണവർണ്ണമുള്ള അമൃതകുംഭവുമായി പാലാഴിയിൽ നിന്നും ഉയർന്നുവന്നു. കുളിർമയുള്ള ഒരു പ്രകാശം ആ സദസ്സിലാകെ പരന്നു.

എന്നാൽ അടുത്ത നിമിഷം അവിടെ ആർത്തനാദങ്ങൾ മുഴങ്ങി. ദേവന്മാരുടെ തളർന്ന കൈകളെ കടത്തിവെട്ടി, അതിബലവാന്മാരും അത്യാഗ്രഹികളുമായ അസുരന്മാർ അമൃതകുംഭം ബലമായി തട്ടിയെടുത്തു. അവരുടെ അട്ടഹാസങ്ങളിൽ സ്വർഗ്ഗവും ഭൂമിയും നടുങ്ങി. അമൃതം അസുരന്മാരുടെ തൊണ്ടയിലേക്ക് ഇറങ്ങിയാൽ, പിന്നെ പ്രപഞ്ചത്തിൽ ധർമ്മത്തിന് നിലനിൽപ്പില്ല എന്ന് ദേവന്മാർക്ക് അറിയാമായിരുന്നു. അന്ധകാരവും ക്രൂരതയും എക്കാലത്തേക്കും വാഴും; പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ താളം എന്നെന്നേക്കുമായി തെറ്റും. ദേവന്മാർ നിസ്സഹായരായി, കണ്ണീരോടെ മഹാവിഷ്ണുവിനെ നോക്കി. ആയുധങ്ങൾ കൊണ്ട് എണ്ണമറ്റ അസുരന്മാരെ തോൽപ്പിക്കുക അസാധ്യമാണെന്ന് ഭഗവാന് അറിയാമായിരുന്നു. അപ്പോൾ പ്രപഞ്ചനാഥന്റെ ചുണ്ടിൽ ഒരു പുഞ്ചിരി വിടർന്നു. ആയുധങ്ങൾ പരാജയപ്പെടുന്നിടത്ത് തന്ത്രം ജനിക്കുകയാണ്. ലോകം കണ്ടിട്ടുള്ളതിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും മനോഹരമായ വഞ്ചനയുടെ തിരശ്ശീല അവിടെ ഉയരുകയായിരുന്നു.

മായാവിലാസത്തിന്റെ വരവ്

അമൃതകുംഭം ആര് ആദ്യം കുടിക്കും എന്നതിനെച്ചൊല്ലി അസുരന്മാർക്കിടയിൽ തന്നെ വലിയ തർക്കം തുടങ്ങിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. “ഞാനാണ് വാസുകിയുടെ തലഭാഗം പിടിച്ചത്, അതിനാൽ എനിക്കാണ് ആദ്യത്തെ അവകാശം!” എന്ന് ഒരുവൻ അലറി. “എന്റെ കരുത്തിലാണ് മന്ഥര പർവ്വതം തിരിഞ്ഞത്, അമൃതം എന്റേതാണ്!” എന്ന് മറ്റൊരുവൻ വാളൂരി. അലർച്ചകളും വാളുകളുടെ കൂട്ടിമുട്ടലുകളും ശബ്ദമുഖരിതമാക്കിയ ആ യുദ്ധഭൂമിയിലേക്ക് പെട്ടെന്നാണ് ഒരു ഇളം കാറ്റ് വീശിയത്. വിടർന്ന പവിഴമല്ലിപ്പൂക്കളുടെയും താമരപ്പൂക്കളുടെയും ദിവ്യമായ സുഗന്ധം അവിടെയാകെ നിറഞ്ഞു. ആർത്തലച്ച അസുരന്മാർ ഒരു നിമിഷം നിശ്ശബ്ദരായി.

അവരുടെ കണ്ണുകൾ പെട്ടെന്ന് യുദ്ധത്തിൽ നിന്നും പിന്തിരിഞ്ഞു. അതാ, ദൂരെ നിന്നും അവൾ നടന്നുവരുന്നു. പ്രപഞ്ചത്തിലെ സകല സൗന്ദര്യവും ആവാഹിച്ചെടുത്ത ഒരു അപ്സരകന്യക! കാൽച്ചിലങ്കകൾ കിലുക്കി, സ്വർണ്ണ അരഞ്ഞാണം കിലുക്കി, ചുണ്ടിൽ മത്തുപിടിപ്പിക്കുന്ന മന്ദഹാസം പൊഴിച്ച് അവൾ നടന്നു വരുമ്പോൾ അസുരന്മാരുടെ കൈകളിൽ നിന്നും ആയുധങ്ങൾ അറിയാതെ താഴെ വീണുപോയി. വിടർന്ന കണ്ണുകളും, അഴിച്ചിട്ട കാർമുകിൽ പോലെയുള്ള കേശഭാരവും, താമരയിതൾ പോലെയുള്ള അധരങ്ങളും അവരെ പൂർണ്ണമായും അടിമകളാക്കി. സാക്ഷാൽ മഹാവിഷ്ണു ധരിച്ച ആ മായാരൂപത്തിന്റെ പേരായിരുന്നു മോഹിനി (Mohini).

അവൾ അസുരന്മാരുടെ അടുത്തേക്ക് വന്ന് വശ്യമായി ചിരിച്ചു. അസുരന്മാർക്ക് തങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യമായ അമൃതകുംഭം പോലും അപ്പോൾ ഒരു വലിയ കാര്യമായി തോന്നിയില്ല. അവരുടെ കണ്ണുകൾ കാമത്താൽ ജ്വലിച്ചു. “സുന്ദരീ, നീ ആരാണ്? എവിടെ നിന്നാണ് നീ വരുന്നത്? നിന്റെ പാദസ്പർശത്താൽ ഈ ഭൂമി ധന്യമായിരിക്കുന്നു,” അവർ ഒന്നടങ്കം ചോദിച്ചു.

“ഞാൻ ഒരു അനാഥയാണ്. എനിക്ക് സ്വന്തമായി ആരുമില്ല, വഴിതെറ്റി വന്നവൾ,” മോഹിനി മറുപടി പറഞ്ഞു. അവളുടെ ശബ്ദം വീണാനാദം പോലെ മധുരമായിരുന്നു. അവൾ തന്റെ നീണ്ട കണ്ണുകൾ കൊണ്ട് അവരെ നോക്കി വീണ്ടും പറഞ്ഞു: “നിങ്ങൾ വലിയ വീരന്മാരാണല്ലോ, നിങ്ങളുടെ ശരീരത്തിലെ മുറിവുകൾ നിങ്ങളുടെ ശൗര്യത്തിന്റെ ലക്ഷണമാണ്. എന്നിട്ടും എന്തിനാണ് ഈ ചെറിയ കലശത്തിന് വേണ്ടി നിങ്ങൾ തമ്മിലടിച്ച് മരിക്കുന്നത്? നിങ്ങളെപ്പോലെയുള്ള യോദ്ധാക്കൾ ഇങ്ങനെ കലഹിക്കുന്നത് കാണുമ്പോൾ എനിക്ക് സങ്കടം വരുന്നു.”

കാമത്താൽ അന്ധരായ അസുരന്മാർക്ക് തങ്ങളുടെ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നത് തങ്ങളെ ഇല്ലാതാക്കാൻ വന്ന സാക്ഷാൽ നാരായണനാണെന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. അവർ ഗർവ്വോടെ പറഞ്ഞു, “സുന്ദരീ, ഇതിൽ ചെറിയൊരു പാനീയമല്ല, സാക്ഷാൽ അമൃതമാണ്. ഇത് കുടിച്ചാൽ മരണം വരില്ല. എന്നാൽ ഇത് ആര് ആദ്യം കുടിക്കും എന്നതിലാണ് ഞങ്ങൾക്ക് തർക്കം. നീ തന്നെ ഇതിനൊരു പരിഹാരം ഉണ്ടാക്കൂ. ഈ അമൃതം നീ തന്നെ നിന്റെ മൃദുവായ കൈകൾ കൊണ്ട് എല്ലാവർക്കും തുല്യമായി വിളമ്പിക്കൊടുക്കൂ.”

മോഹിനി ഒരു നിമിഷം മടിച്ചു നിന്നു. അവൾ മുഖം കുനിച്ചു കൊണ്ട് പറഞ്ഞു, “ഞാൻ ഒരു സ്ത്രീയല്ലേ? എന്നെ വിശ്വസിച്ച് ഈ അമൂല്യമായ നിധി എന്തിന് എന്നെ ഏൽപ്പിക്കുന്നു? സ്ത്രീകളുടെ മനസ്സ് ചഞ്ചലമാണ്, അവർ എളുപ്പത്തിൽ വഴിമാറിപ്പോകും. അപരിചിതയായ എന്നെ നിങ്ങൾ ഒരിക്കലും വിശ്വസിക്കരുത്.”

എന്നാൽ ആ വാക്കുകൾ അസുരന്മാരുടെ വിശ്വാസം വർദ്ധിപ്പിക്കുക മാത്രമേ ചെയ്തുള്ളൂ. സ്വന്തം ദൗർബല്യം തുറന്നുപറയുന്നവൾ ഒരിക്കലും ചതിക്കില്ലെന്ന് അവർ വിശ്വസിച്ചു. അവരുടെ യുക്തിബോധം കാമത്തിന് വഴിമാറി. അവർ സസന്തോഷം അമൃതകുംഭം മോഹിനിയുടെ കൈകളിൽ ഏൽപ്പിച്ചു. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ വിധി ആ നിമിഷം തിരുത്തിയെഴുതപ്പെടുകയായിരുന്നു.

രാഹുവിന്റെ സൂക്ഷ്മദൃഷ്ടിയും സുദർശനചക്രവും

മോഹിനി ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും രണ്ട് വ്യത്യസ്ത വരികളിലായി ദർഭപ്പുല്ലിൽ ഇരുത്തി. “ഞാൻ ആദ്യം ദേവന്മാർക്ക് വിളമ്പാം, കാരണം അവർ യുദ്ധം ചെയ്ത് തീർത്തും ദുർബലരായിരിക്കുന്നു. അതിനുശേഷം എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട വീരന്മാരായ നിങ്ങൾക്ക് തരാം,” അവൾ അസുരന്മാരോട് കൊഞ്ചിക്കൊണ്ട് പറഞ്ഞു. അസുരന്മാർ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് സമ്മതിച്ചു. മോഹിനിയുടെ കടാക്ഷങ്ങളിൽ മയങ്ങി, അവളുടെ ഓരോ ചലനങ്ങളും നോക്കി, അവളുടെ സൗന്ദര്യം ആസ്വദിച്ച് അവർ ഇരുന്നു. അവൾ അസുരന്മാർക്ക് നേരെ നോക്കി വശ്യമായി ചിരിക്കും, എന്നാൽ അമൃതം വിളമ്പുന്നത് ദേവന്മാരുടെ വരിയിലാണ്. ഓരോ തുള്ളി അമൃതം ദേവന്മാരുടെ തൊണ്ടയിലേക്ക് ഇറങ്ങുമ്പോഴും അസുരന്മാർ അത് ശ്രദ്ധിച്ചതേയില്ല.

കാമം കണ്ണുകളെ മാത്രമല്ല, ബുദ്ധിയെയും യുക്തിയെയും അന്ധമാക്കുമെന്ന് അസുരന്മാർ തെളിയിച്ചു. എന്നാൽ ആ കൂട്ടത്തിൽ ഒരാൾ മാത്രം മോഹിനിയുടെ സൗന്ദര്യത്തിൽ മയങ്ങിയില്ല. സ്വഭാനു (Swarbhanu) എന്ന അസുരൻ. അവന്റെ ലക്ഷ്യം അമൃതം മാത്രമായിരുന്നു. മോഹിനിയുടെ ചിരിയിലോ നോട്ടത്തിലോ അവൻ വീണില്ല. അവൻ അവളുടെ ചലനങ്ങളെ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിച്ചു. അവളുടെ തന്ത്രം അവൻ വേഗത്തിൽ മനസ്സിലാക്കി. അസുരന്മാർക്ക് അമൃതം നൽകാൻ അവൾ ഉദ്ദേശിക്കുന്നില്ലെന്നും, കുംഭം കാലിയാകുകയാണെന്നും അവന് വ്യക്തമായി.

ഉടൻ തന്നെ സ്വഭാനു ഒരു ദേവന്റെ രൂപം ധരിച്ച്, പതുക്കെ എഴുന്നേറ്റ് ദേവന്മാരുടെ വരിയിൽ സൂര്യന്റെയും ചന്ദ്രന്റെയും നടുവിലായി വന്നിരുന്നു. മോഹിനി അവനും അമൃതം വിളമ്പി. അമൃതം അവന്റെ നാവിൽ സ്പർശിക്കുകയും തൊണ്ടയിലൂടെ താഴേക്ക് ഇറങ്ങാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. മരണമില്ലായ്മയുടെ ശീതളിമ അവന് അനുഭവപ്പെട്ടു തുടങ്ങി. എന്നാൽ അവന് ഇരുവശവും ഇരുന്ന സൂര്യനും ചന്ദ്രനും അവനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. അവർ പരിഭ്രാന്തിയോടെ ഭഗവാനോട് വിളിച്ചു പറഞ്ഞു: “ഭഗവാൻ, ചതി! നമ്മുടെ നടുവിൽ ഇരിക്കുന്നവൻ അസുരനാണ്!”

ക്ഷണനേരം കൊണ്ട് മോഹിനിയുടെ വശ്യമായ ഭാവം മാറി. ആ കണ്ണുകളിൽ ഉഗ്രകോപം ജ്വലിച്ചു. പ്രപഞ്ചത്തെ വിറപ്പിക്കുന്ന ഭാവം ഭഗവാൻ കൈക്കൊണ്ടു. പെട്ടെന്ന് മോഹിനിയുടെ വലതുകൈയ്യിൽ ആയിരം സൂര്യന്മാരുടെ ശോഭയോടെ സുദർശനചക്രം (Sudarshana Chakra) പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അത് മിന്നൽപ്പിണർ പോലെ പാഞ്ഞുചെന്ന് സ്വഭാനുവിന്റെ കഴുത്തറുത്തു. ചോര ചീറ്റിത്തെറിച്ചു. എന്നാൽ അമൃതം തൊണ്ടയിൽ സ്പർശിച്ചതുകൊണ്ട് അവന് മരണം സംഭവിച്ചില്ല. തല രാഹുവായും (Rahu) ഉടൽ കേതുവായും (Ketu) പ്രപഞ്ചത്തിൽ നിലനിന്നു. തന്നെ ഒറ്റിക്കൊടുത്ത സൂര്യനോടും ചന്ദ്രനോടുമുള്ള പക തീർക്കാൻ അവർ ഇന്നും ഗ്രഹണ സമയത്ത് അവരെ വിഴുങ്ങാൻ ശ്രമിക്കുന്നു എന്നാണ് സങ്കൽപ്പം.

കാമവും അന്ധതയും: ഈ കഥയുടെ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന പാഠം

ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ, ഇതൊരു ലളിതമായ വഞ്ചനയുടെ കഥയായി തോന്നാം. അസുരന്മാരെ ഭഗവാൻ ചതിച്ചു അമൃതം ദേവന്മാർക്ക് നൽകി എന്ന് ലളിതമായി വ്യാഖ്യാനിക്കാം. എന്നാൽ ഭാരതീയ ഇതിഹാസങ്ങൾ ഒരിക്കലും അത്ര ലളിതമല്ല. ഈ കഥ മുന്നോട്ട് വയ്ക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ പാഠം ലക്ഷ്യത്തിൽ നിന്നുള്ള വ്യതിചലനമാണ് (Deviation from the goal).

അസുരന്മാർ ആയിരം യുഗങ്ങൾ അധ്വാനിച്ചത് അമൃതത്തിന് വേണ്ടിയായിരുന്നു. ഒടുവിൽ അത് അവരുടെ കൈകളിൽ എത്തുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ അവരുടെ ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക്, വിജയത്തിലേക്ക് അവർക്ക് എത്തിച്ചേരാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. കാരണം, അവർ താൽക്കാലികമായ ഒന്നിൽ—മോഹിനിയുടെ ബാഹ്യസൗന്ദര്യത്തിൽ—മയങ്ങിപ്പോയി. മനുഷ്യന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ശത്രു അവനവന്റെ തന്നെ ഇന്ദ്രിയങ്ങളാണെന്ന് ഈ കഥ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയാത്തവന് എത്ര വലിയ വിജയം കൈവന്നാലും അത് നിലനിർത്താൻ കഴിയില്ല.

ജീവിതത്തിൽ നമ്മളും പലപ്പോഴും അസുരന്മാരെപ്പോലെയാണ്. വലിയ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി നമ്മൾ കഠിനമായി പ്രയത്നിക്കും. എന്നാൽ ലക്ഷ്യത്തിന് തൊട്ടരികിൽ എത്തുമ്പോൾ, ഏതെങ്കിലും ഒരു ‘മോഹിനി’ നമ്മുടെ മുന്നിൽ വരും. അത് ഒരുപക്ഷേ പണമാകാം, പെട്ടെന്നുള്ള പ്രശസ്തിയാകാം, മറ്റ് ലൗകിക സുഖങ്ങളാകാം, അല്ലെങ്കിൽ അലസതയാകാം. നമ്മൾ യഥാർത്ഥ ലക്ഷ്യം മറന്ന് ആ മായയുടെ പിന്നാലെ പോകും. അവസാനം ജീവിതത്തിലെ ‘അമൃതവും’ നഷ്ടപ്പെടും, ശൂന്യത മാത്രം ബാക്കിയാകും.

രാഹു എന്ന കഥാപാത്രം മറ്റൊരു സത്യം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. അവൻ മായയിൽ വീണില്ല. അവന്റെ ലക്ഷ്യം വ്യക്തമായിരുന്നു. ഏകാഗ്രതയോടെ അവൻ പ്രവർത്തിച്ചു. എന്നാൽ അവന്റെ മാർഗ്ഗം അധർമ്മത്തിന്റേതായിരുന്നു. അവന് അമൃതം കിട്ടിയെങ്കിലും, സ്വന്തം സ്വത്വം നഷ്ടപ്പെട്ട് രാഹുവും കേതുവുമായി, എക്കാലവും വെറുക്കപ്പെടുന്ന അസ്തിത്വമായി മാറേണ്ടി വന്നു. ബുദ്ധിശക്തിയുണ്ടായിട്ടും, ഏകാഗ്രതയുണ്ടായിട്ടും അത് ധർമ്മത്തിന്റെ വഴിയിൽ അല്ല ഉപയോഗിക്കുന്നതെങ്കിൽ നാശം നിശ്ചയമാണ് എന്നാണ് രാഹുവിന്റെ ജീവിതം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത്.

ഇന്നത്തെ ലോകത്തിലെ മോഹിനിമാർ: വഞ്ചന ധർമ്മമാകുന്നത് എപ്പോൾ?

മോഹിനിയുടെ കഥ ഇന്നത്തെ ലോകത്തിൽ വലിയൊരു ധാർമ്മിക ചോദ്യം ഉയർത്തുന്നുണ്ട്. നല്ല ഉദ്ദേശ്യത്തിന് വേണ്ടി നുണ പറയുന്നതും ചതിക്കുന്നതും തെറ്റാണോ? അഹിംസയും സത്യവും മാത്രം പറയണം എന്ന് പഠിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സംസ്കാരത്തിൽ, സാക്ഷാൽ ഈശ്വരൻ തന്നെ വഞ്ചനയുടെ പാത സ്വീകരിച്ചത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?

ആധുനിക സമൂഹത്തിൽ നമ്മൾ ഇതിനെ പല പേരുകളിൽ വിളിക്കുന്നു. ഇവയെല്ലാം മോഹിനിയുടെ തന്ത്രത്തിന്റെ ആധുനിക രൂപങ്ങളാണ്:

• ഒരു വലിയ ഭീകരാക്രമണം തടയാനോ ഭീകരവാദിയെ പിടികൂടാനോ പോലീസ് നടത്തുന്ന രഹസ്യ നീക്കങ്ങളും ‘സ്റ്റിംഗ് ഓപ്പറേഷനുകളും’ (Sting operations).
• സമൂഹത്തിലെ ആഴത്തിലുള്ള അഴിമതി പുറത്തുകൊണ്ടുവരാൻ പത്രപ്രവർത്തകർ വേഷം മാറി നടത്തുന്ന ഒളികാമറ റിപ്പോർട്ടിംഗ്.
• ശത്രുരാജ്യത്തിന്റെ ആക്രമണത്തെ തടയാൻ സ്വന്തം സൈന്യം നടത്തുന്ന തന്ത്രപരമായ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കലുകൾ.
• സൈബർ ലോകത്ത് ഹാക്കർമാരെ കുടുക്കാൻ സുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഒരുക്കുന്ന ‘ഹണി ട്രാപ്പുകൾ’ (Honey traps).

ചില സമയങ്ങളിൽ, നിയമങ്ങളും സത്യവും അക്ഷരംപ്രതി പൂർണ്ണമായും പാലിക്കുന്നത് വലിയ വിനാശത്തിലേക്ക് നയിച്ചേക്കാം. അസുരന്മാർക്ക് അമൃതം നൽകുന്നത് സാങ്കേതികമായി സത്യസന്ധമായ ഒരു കാര്യമായിരിക്കാം, കാരണം അവർ പാലാഴി മഥനത്തിൽ രാപ്പകൽ അധ്വാനിച്ചവരാണ്. എന്നാൽ ആ സത്യസന്ധത പ്രപഞ്ചത്തെ മുഴുവൻ ക്രൂരതയിലേക്ക് നയിക്കുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യും എന്ന അവസ്ഥ വന്നപ്പോൾ, ഭഗവാൻ മായയെ കൂട്ടുപിടിച്ചു. മഹാഭാരതത്തിലും ശ്രീകൃഷ്ണൻ ഇതേ തന്ത്രം കുരുക്ഷേത്ര യുദ്ധത്തിൽ പലതവണ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. ‘വിനാശകരമായ ഒരു സത്യത്തേക്കാൾ നല്ലത്, അനേകരുടെ ജീവൻ രക്ഷിക്കുന്ന ഒരു നുണയാണ്’ എന്ന തത്വം ഇവിടെ പ്രായോഗികമാകുന്നു.

എന്നാൽ ഇതിൽ വളരെ വലിയ ഒരു അപകടം ഒളിഞ്ഞിരിപ്പുണ്ട്. നമ്മൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന വഞ്ചന സ്വന്തം സ്വാർത്ഥതയ്ക്കോ ലാഭത്തിനോ വേണ്ടിയാകരുത്. മഹാവിഷ്ണു മോഹിനിയായത് തനിക്ക് വേണ്ടി അമൃതം കുടിക്കാനായിരുന്നില്ല, പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ സന്തുലിതാവസ്ഥ (Cosmic balance) നിലനിർത്താൻ വേണ്ടിയായിരുന്നു. ഇന്ന് പലരും ബിസിനസ്സിലും ഔദ്യോഗിക ജീവിതത്തിലും സുഹൃത്തുക്കളെയും സഹപ്രവർത്തകരെയും ചതിക്കുകയും, അതിനെ ‘ചാണക്യ തന്ത്രം’ അല്ലെങ്കിൽ ‘വ്യാപാര തന്ത്രം’ എന്ന് ന്യായീകരിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. സ്വന്തം ലാഭത്തിന് വേണ്ടി, അഹംഭാവത്തിന് വേണ്ടി ചെയ്യുന്ന ചതി അധർമ്മം തന്നെയാണ്; എന്നാൽ അനേകരുടെ നന്മയ്ക്ക് വേണ്ടി, ധർമ്മത്തെ സംരക്ഷിക്കാൻ വേണ്ടി ചെയ്യുന്ന മായ പ്രപഞ്ചനീതിയാണ്.

ജീവിതം പലപ്പോഴും പാലാഴി മഥനം പോലെയാണ്. നാം വിയർപ്പൊഴുക്കി നേടുന്ന നേട്ടങ്ങൾ പലപ്പോഴും അർഹതയില്ലാത്തവർ തട്ടിയെടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചേക്കാം. അവിടെ കേവലം കായിക ശക്തികൊണ്ടോ കരച്ചിൽ കൊണ്ടോ കാര്യമില്ല. ബുദ്ധിയും തന്ത്രവും അവസരോചിതമായ ഇടപെടലും ആവശ്യമാണ്. അതേസമയം, നമ്മുടെ വിജയത്തിന്റെ അവസാന നിമിഷങ്ങളിൽ നമ്മെ വഴിതെറ്റിക്കാൻ വരുന്ന മോഹിനിമാരെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള വിവേകവും നമുക്കുണ്ടാകണം. കണ്ണഞ്ചിപ്പിക്കുന്ന സൗന്ദര്യത്തിന് പിന്നിലെ യാഥാർത്ഥ്യം കാണാൻ കഴിയുന്നവർക്ക് മാത്രമേ ജീവിതത്തിൽ യഥാർത്ഥ ‘അമൃതം’ ആസ്വദിക്കാൻ സാധിക്കൂ. കാമവും ക്രോധവും വ്യാമോഹങ്ങളും വെടിഞ്ഞ്, ലക്ഷ്യത്തിൽ മാത്രം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുക—അതാണ് അനശ്വരതയിലേക്കും ആത്യന്തിക വിജയത്തിലേക്കുമുള്ള യഥാർത്ഥ വഴി.