കളി കഴിഞ്ഞു. ലോകമെമ്പാടുമായി 15 കോടിയിലേറെ ഉപയോക്താക്കളുണ്ടായിരുന്ന, ഒരു കാലത്ത് ശതകോടികൾ വിലമതിച്ചിരുന്ന സോഷ്യൽ ഗെയിമിംഗ് പ്ലാറ്റ്ഫോമായ റെക് റൂം (Rec Room) അതിന്റെ വാതിലുകൾ എന്നന്നേക്കുമായി അടയ്ക്കുന്നു. ജൂൺ 1 മുതൽ ഈ വെർച്വൽ ലോകം ഓർമ്മയാകും. ടെക് ലോകത്തെ, പ്രത്യേകിച്ച് ഗെയിമിംഗ് വ്യവസായത്തെ ഞെട്ടിച്ച ഈ വാർത്ത, വലിയ പ്രതീക്ഷകളോടെ തുടങ്ങിയ പല വമ്പൻ പദ്ധതികളുടെയും ഭാവി എന്തായിരിക്കുമെന്ന ചോദ്യം ഉയർത്തുന്നു.
ഗെയിമിംഗ് ഭീമനായ റോബ്ലോക്സിന്റെ (Roblox) പ്രധാന എതിരാളിയായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്ന പ്ലാറ്റ്ഫോമായിരുന്നു റെക് റൂം. സ്വന്തമായി ഗെയിമുകളും അനുഭവങ്ങളും നിർമ്മിച്ച് മറ്റുള്ളവരുമായി പങ്കുവെക്കാൻ ഉപയോക്താക്കളെ അനുവദിക്കുന്ന ഈ ലോകം ചുരുങ്ങിയ കാലം കൊണ്ടാണ് ജനപ്രീതി നേടിയത്. എന്നാൽ, പുറമേ കാണുന്ന ഈ പളപളപ്പിനപ്പുറം കമ്പനിയുടെ നിലനിൽപ്പ് അപകടത്തിലായിരുന്നു.
എന്തുകൊണ്ട് ഈ പതനം?
കമ്പനി തന്നെയാണ് ഈ തീരുമാനത്തിന് പിന്നിലെ കാരണം വ്യക്തമാക്കിയത്. “സ്ഥിരമായി ലാഭം നേടാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ബിസിനസ്സ് മാതൃക കണ്ടെത്താൻ ഞങ്ങൾക്ക് ഒരിക്കലും സാധിച്ചില്ല,” റെക് റൂം തങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക ബ്ലോഗ് പോസ്റ്റിൽ കുറിച്ചു. ഉപയോക്താക്കളുടെ എണ്ണം കോടികൾ കവിഞ്ഞപ്പോഴും, കമ്പനിയുടെ പ്രവർത്തനച്ചെലവുകൾ വരുമാനത്തെക്കാൾ ബഹുദൂരം മുന്നിലായിരുന്നു. കാര്യങ്ങൾ കൈവിട്ടുപോയെന്ന് ചുരുക്കം.
ഒരു ഘട്ടത്തിൽ 350 കോടി ഡോളർ (ഏകദേശം 29,000 കോടി രൂപ) വിപണിമൂല്യം കൽപ്പിക്കപ്പെട്ട ഒരു സ്ഥാപനമാണ് ഇത്തരമൊരു പ്രതിസന്ധിയിൽപ്പെട്ടതെന്നത് നിക്ഷേപകരെയും അമ്പരപ്പിക്കുന്നു. വിർച്വൽ റിയാലിറ്റി (VR) വിപണിയിലുണ്ടായ സമീപകാല മാറ്റങ്ങളും ഗെയിമിംഗ് രംഗത്തെ പൊതുവായ മാന്ദ്യവും കമ്പനിക്ക് വലിയ തിരിച്ചടിയായി. ലാഭത്തിലേക്കുള്ള വഴി അടഞ്ഞതോടെ, പ്രവർത്തനം നിർത്തുകയല്ലാതെ മറ്റൊരു മാർഗ്ഗവും അവർക്ക് മുന്നിലുണ്ടായിരുന്നില്ല.
മുന്നറിയിപ്പുകൾ അവഗണിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ
ഈ തകർച്ച അപ്രതീക്ഷിതമായിരുന്നില്ല. കഴിഞ്ഞ ഓഗസ്റ്റിൽ കമ്പനി തങ്ങളുടെ ജീവനക്കാരിൽ പകുതിയോളം പേരെ പിരിച്ചുവിട്ടിരുന്നു. അന്ന് അത് കമ്പനിയെ കൂടുതൽ കാലം മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാനുള്ള ഒരു നടപടിയാണെന്നായിരുന്നു സിഇഒ നിക്ക് ഫാജിറ്റ് വിശദീകരിച്ചത്. മാസങ്ങൾക്കല്ല, വർഷങ്ങളോളം പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള സാമ്പത്തിക ഭദ്രത ഉറപ്പാക്കാനാണ് ഈ നീക്കമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞിരുന്നു. എന്നാൽ ആ കണക്കുകൂട്ടലുകൾ പൂർണ്ണമായും പിഴച്ചു.
ജീവനക്കാരെ പിരിച്ചുവിട്ട് ഒരു വർഷം തികയും മുൻപേ കമ്പനി തന്നെ ഇല്ലാതാകുന്നു എന്നത്, ടെക് ലോകത്തെ അനിശ്ചിതത്വത്തിന്റെ കണ്ണുതുറപ്പിക്കുന്ന യാഥാർത്ഥ്യമാണ്.
വെർച്വൽ ലോകത്തെ പുതിയ പ്രതിസന്ധി
റെക് റൂമിന്റെ മാത്രം കഥയല്ല ഇത്. സമാനമായ സോഷ്യൽ, വെർച്വൽ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ പലതും ഇന്ന് നിലനിൽപ്പിനായി പോരാടുകയാണ്. മെറ്റാവേഴ്സ് എന്ന സ്വപ്നലോകം പടുത്തുയർത്താൻ കോടികൾ ഒഴുക്കിയ പല കമ്പനികളും ഇപ്പോൾ പുതിയ വഴികൾ തേടുകയാണ്. ഈ രംഗത്തെ പ്രധാനപ്പെട്ട ചില സംഭവവികാസങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:
- മെറ്റയുടെ ഹോറൈസൺ വേൾഡ്സ്: ഫേസ്ബുക്കിന്റെ മാതൃകമ്പനിയായ മെറ്റ വലിയ കൊട്ടിഘോഷിച്ച് തുടങ്ങിയ വെർച്വൽ ലോകമാണ് ഹോറൈസൺ വേൾഡ്സ്. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ വിആർ അനുഭവങ്ങൾക്ക് പകരം മൊബൈൽ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിലേക്ക് അവർ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുകയാണ്. മെറ്റാവേഴ്സ് എന്ന ആശയത്തിന് ലഭിച്ച ഏറ്റവും വലിയ തിരിച്ചടികളിലൊന്നാണിത്.
- എപ്പിക് ഗെയിംസിന്റെ പിരിച്ചുവിടൽ: നമ്മുടെ നാട്ടിലെ യുവാക്കൾക്കിടയിൽ പോലും തരംഗമായ ഫോർട്ട്നൈറ്റ് (Fortnite) എന്ന ഗെയിമിന്റെ നിർമ്മാതാക്കളായ എപ്പിക് ഗെയിംസ്, കഴിഞ്ഞയാഴ്ച ആയിരത്തിലധികം ജീവനക്കാരെയാണ് പിരിച്ചുവിട്ടത്. ഫോർട്ട്നൈറ്റ് കളിക്കുന്നവരുടെ എണ്ണത്തിലുണ്ടായ കുറവ് കാരണം “വരുമാനത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ കമ്പനി ചെലവഴിക്കുന്നു” എന്നായിരുന്നു സിഇഒ ടിം സ്വീനിയുടെ വിശദീകരണം.
ഇവയെല്ലാം സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ഒരേ കാര്യമാണ്. ഉപയോക്താക്കളുടെ എണ്ണമോ ബ്രാൻഡ് മൂല്യമോ മാത്രം ഒരു കമ്പനിയെ രക്ഷിക്കില്ല. വ്യക്തമായ വരുമാന മാർഗ്ഗവും സാമ്പത്തിക അച്ചടക്കവും ഇല്ലെങ്കിൽ ഏത് കൊമ്പനും നിലംപതിക്കാം.
ഇനി എന്ത്? ഉപയോക്താക്കളുടെ ഭാവി
റെക് റൂം അടച്ചുപൂട്ടുന്നതോടെ ആശങ്കയിലായിരിക്കുന്നത് ലക്ഷക്കണക്കിന് വരുന്ന ക്രിയേറ്റർമാരും കളിക്കാരുമാണ്. വർഷങ്ങളെടുത്ത് അവർ നിർമ്മിച്ച ഗെയിമുകൾ, രൂപപ്പെടുത്തിയെടുത്ത സൗഹൃദക്കൂട്ടായ്മകൾ, ഡിജിറ്റൽ ആസ്തികൾ എന്നിവയെല്ലാം എന്ത് സംഭവിക്കും? ഒരു സുപ്രഭാതത്തിൽ തങ്ങൾ സ്നേഹിച്ച വെർച്വൽ ലോകം ഇല്ലാതാകുന്നത് അവരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം വലിയ ആഘാതമാണ്. ഈ ഡിജിറ്റൽ കുടിയൊഴിപ്പിക്കലിന് കമ്പനി എന്ത് പരിഹാരം കാണുമെന്ന കാര്യത്തിൽ ഇനിയും വ്യക്തത വന്നിട്ടില്ല.
ടെക് ലോകത്തിന് ഒരു പാഠം
റെക് റൂമിന്റെ പതനം വെറുമൊരു കമ്പനിയുടെ അവസാനമല്ല, മറിച്ച് ടെക് വ്യവസായത്തിനുള്ള ഒരു വലിയ പാഠമാണ്. പണമെറിഞ്ഞ് ഉപയോക്താക്കളെ കൂട്ടുന്നതിനപ്പുറം, സുസ്ഥിരമായ ഒരു ബിസിനസ്സ് കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിലാണ് കാര്യം. ഉപയോക്താക്കളുടെ എണ്ണത്തിൽ മാത്രം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ലാഭക്ഷമത മറന്നുപോയാൽ എന്തു സംഭവിക്കുമെന്നതിന്റെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉദാഹരണമായി റെക് റൂം ചരിത്രത്തിൽ ഇടംപിടിക്കും. ഈ വെർച്വൽ ലോകത്തിന്റെ വാതിലുകൾ അടയുമ്പോൾ, ഭാവിയിലെ സംരംഭകർക്ക് മുന്നിൽ അത് പുതിയ ചില യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളുടെ വാതിലുകൾ തുറന്നിടുന്നുണ്ട്.
