ബഹിരാകാശത്ത് പുതിയ പോര്: ആമസോൺ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ അപകടത്തിൽ?

ബഹിരാകാശത്ത് പുതിയൊരു പോർമുഖം തുറന്നിരിക്കുകയാണ് ലോകത്തെ രണ്ട് ടെക് ഭീമന്മാർ. ഇലോൺ മസ്കിന്റെ സ്പേസ്എക്സും ജെഫ് ബെസോസിന്റെ ആമസോണും തമ്മിലുള്ള മത്സരം സാറ്റലൈറ്റ് ഇന്റർനെറ്റ് രംഗത്ത് പുതിയ തലത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നു. ആമസോൺ വിക്ഷേപിച്ച പുതിയ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ തങ്ങളുടെ സ്റ്റാർലിങ്ക് ശൃംഖലയ്ക്ക് ഭീഷണിയാണെന്നും അവ തെറ്റായ ഭ്രമണപഥത്തിലാണെന്നും കാണിച്ച് സ്പേസ്എക്സ് യുഎസ് ഫെഡറൽ കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ് കമ്മീഷന് (FCC) പരാതി നൽകിയിരിക്കുകയാണ്.

അനുവദനീയമായതിലും ഉയർന്ന ഭ്രമണപഥത്തിലേക്ക് ആമസോൺ തങ്ങളുടെ ഉപഗ്രഹങ്ങളെ വിക്ഷേപിച്ചു എന്നാണ് സ്പേസ്എക്സിന്റെ പ്രധാന ആരോപണം. ഇത് ബഹിരാകാശ മാലിന്യങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച നിയമങ്ങളുടെ ലംഘനമാണെന്നും മറ്റ് ഉപഗ്രഹങ്ങൾക്കും ബഹിരാകാശ വാഹനങ്ങൾക്കും വലിയ അപകടസാധ്യത സൃഷ്ടിക്കുന്നുവെന്നും പരാതിയിൽ പറയുന്നു. ഈ സാഹചര്യം ഭാവിയിൽ ഉപഗ്രഹങ്ങളുടെ കൂട്ടിയിടി എന്ന വലിയ ദുരന്തത്തിലേക്ക് നയിച്ചേക്കാമെന്ന ആശങ്കയും സ്പേസ്എക്സ് പങ്കുവെക്കുന്നു.

ഗുരുതരമായ ആരോപണങ്ങളുമായി സ്പേസ്എക്സ്

ആമസോണിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നുണ്ടായത് ഗുരുതരമായ വീഴ്ചയാണെന്നാണ് സ്പേസ്എക്സ് പറയുന്നത്. “ആമസോണും അവരുടെ വിക്ഷേപണ പങ്കാളിയായ ഏരിയൻസ്‌പേസും കാണിച്ച അനാസ്ഥ മറ്റ് ഓപ്പറേറ്റർമാർക്കും മനുഷ്യവാസമുള്ള ബഹിരാകാശ നിലയങ്ങൾക്കും അനാവശ്യവും എന്നാൽ വളരെ വലുതുമായ അപകടസാധ്യതയാണ് സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നത്,” സ്പേസ്എക്സ് എഫ്‌സിസിക്ക് നൽകിയ കത്തിൽ വ്യക്തമാക്കി.

അനുമതി ലഭിച്ചതിലും 50 മുതൽ 90 കിലോമീറ്റർ വരെ ഉയർന്ന ഭ്രമണപഥത്തിലാണ് ആമസോണിന്റെ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ വിക്ഷേപിക്കപ്പെട്ടത്. തങ്ങളുടെ ഓർബിറ്റൽ ഡെബ്രി മിറ്റിഗേഷൻ പ്ലാൻ (orbital debris mitigation plan) ആമസോൺ ലംഘിച്ചുവെന്നും മറ്റ് ഓപ്പറേറ്റർമാരുമായി കൃത്യമായ വിവരങ്ങൾ പങ്കുവെക്കുകയോ ഏകോപനം നടത്തുകയോ ചെയ്തില്ലെന്നും സ്പേസ്എക്സ് ആരോപിക്കുന്നു. ഇത് ഒഴിവാക്കാൻ സാധിക്കാത്ത കൂട്ടിയിടി സാധ്യതകളാണ് (unmitigable collision risks) സൃഷ്ടിക്കുന്നതെന്നും അവർ കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

തിരിച്ചടിച്ച് ആമസോൺ

എന്നാൽ സ്പേസ്എക്സിന്റെ ആരോപണങ്ങളെ ആമസോൺ ശക്തമായി നിഷേധിച്ചു. തങ്ങൾ ഒരു നിയമവും ലംഘിച്ചിട്ടില്ലെന്നും വിക്ഷേപണത്തിന്റെ ഉയരം സംബന്ധിച്ച് എഫ്‌സിസിയെയും സ്പേസ്എക്സിനെയും മുൻകൂട്ടി അറിയിച്ചിരുന്നുവെന്നും ആമസോൺ പ്രതികരിച്ചു.

രസകരമായ വസ്തുത, കഴിഞ്ഞ വർഷം ആമസോണിന്റെ ചില ഉപഗ്രഹങ്ങൾ സമാനമായ ഉയരത്തിലേക്ക് വിക്ഷേപിക്കാൻ സഹായിച്ചത് സ്പേസ്എക്സ് തന്നെയായിരുന്നു എന്നതാണ്. അന്ന് യാതൊരു എതിർപ്പും പ്രകടിപ്പിക്കാതിരുന്ന സ്പേസ്എക്സ്, ഇപ്പോൾ തങ്ങളുടെ സ്റ്റാർലിങ്ക് ഉപഗ്രഹങ്ങളെ അതേ ഭ്രമണപഥത്തിനടുത്തേക്ക് മാറ്റിയതിന് ശേഷമാണ് പരാതിയുമായി വന്നിരിക്കുന്നതെന്ന് ആമസോൺ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

സമീപകാലത്ത് നടന്ന ഒരു വിക്ഷേപണത്തിന്റെ ഭ്രമണപഥത്തിൽ മാറ്റം വരുത്താൻ ശ്രമിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ മാസങ്ങളുടെ കാലതാമസം ഉണ്ടാകുമായിരുന്നുവെന്നും ആമസോൺ വിശദീകരിച്ചു. ഇത് തങ്ങളുടെ പദ്ധതികളെ താളംതെറ്റിക്കാനുള്ള സ്പേസ്എക്സിന്റെ മനഃപൂർവമായ ശ്രമമാണെന്നാണ് ആമസോൺ പരോക്ഷമായി പറയുന്നത്.

എന്താണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ സംഭവിച്ചത്?

ലോ എർത്ത് ഓർബിറ്റിൽ (Low-Earth Orbit) ഒരു വലിയ ഇന്റർനെറ്റ് ശൃംഖല സ്ഥാപിക്കാനാണ് ഇരു കമ്പനികളും മത്സരിക്കുന്നത്. സ്റ്റാർലിങ്ക് ഇതിനകം ആയിരക്കണക്കിന് ഉപഗ്രഹങ്ങൾ വിക്ഷേപിച്ച് ബഹുദൂരം മുന്നിലാണ്. ആമസോണിന്റെ പ്രോജക്ട് കൈപ്പർ (ഇപ്പോൾ ആമസോൺ ലിയോ എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു) ഈ രംഗത്തെ പുതിയ കളിക്കാരനാണ്.

2021-ൽ ആമസോൺ എഫ്‌സിസിക്ക് നൽകിയ അപേക്ഷ പ്രകാരം, അവരുടെ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ ആദ്യം 400 കിലോമീറ്റർ പരിധിയിലുള്ള ഭ്രമണപഥത്തിൽ വിക്ഷേപിക്കുകയും പിന്നീട് 590-630 കിലോമീറ്റർ ഉയരത്തിലുള്ള പ്രവർത്തന ഭ്രമണപഥത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുമെന്നുമായിരുന്നു പറഞ്ഞിരുന്നത്. എന്നാൽ, കഴിഞ്ഞ എട്ട് വിക്ഷേപണങ്ങളും 450 കിലോമീറ്ററിന് മുകളിലാണ് നടന്നതെന്നും ഇതിന് പ്രത്യേക അനുമതി വാങ്ങിയിട്ടില്ലെന്നുമാണ് സ്പേസ്എക്സിന്റെ വാദം.

ഫെബ്രുവരിയിൽ നടന്ന ഏറ്റവും പുതിയ വിക്ഷേപണം 480 കിലോമീറ്റർ ഉയരത്തിലായിരുന്നു. ഇത് ഡസൻ കണക്കിന് മറ്റ് ഉപഗ്രഹങ്ങൾക്ക് വലിയ ഭീഷണിയുണ്ടാക്കി. ആമസോൺ കൃത്യമായ വിവരങ്ങൾ കൈമാറിയില്ലെങ്കിൽ, ബഹിരാകാശത്ത് ഒരു ‘ട്രാഫിക് ജാം’ ഉണ്ടാകാനും അത് വലിയ അപകടങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കാനും സാധ്യതയുണ്ട്.

നിയമത്തിന്റെ നൂലാമാലകളും മത്സരവും

ഇതാദ്യമായല്ല ഇരു കമ്പനികളും എഫ്‌സിസിക്ക് മുന്നിൽ പരാതികളുമായി എത്തുന്നത്. പരസ്പരം പദ്ധതികൾ വൈകിപ്പിക്കാൻ റെഗുലേറ്ററി സംവിധാനങ്ങളെ ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഇവർക്കിടയിൽ ഒരു പതിവാണ്. ഓരോ കമ്പനിയും ആയിരക്കണക്കിന് ഉപഗ്രഹങ്ങളെയാണ് ബഹിരാകാശത്തേക്ക് അയക്കുന്നത്. ഇത് ബഹിരാകാശത്തെ തിരക്ക് വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.

• സ്പേസ്എക്സിന്റെ വാദം: ആമസോൺ നിയമം ലംഘിച്ചു, അപകടസാധ്യത വർദ്ധിപ്പിച്ചു.
• ആമസോണിന്റെ മറുപടി: നിയമപരമായാണ് പ്രവർത്തിച്ചത്, സ്പേസ്എക്സിന്റെ ലക്ഷ്യം തങ്ങളെ വൈകിപ്പിക്കുകയാണ്.
• യാഥാർത്ഥ്യം: ലോ എർത്ത് ഓർബിറ്റ് കൂടുതൽ തിരക്കേറിയതായി മാറുകയാണ്. ഇത് ഉപഗ്രഹങ്ങളുടെ കൂട്ടിയിടി പോലുള്ള അപകടങ്ങൾക്കുള്ള സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.

ഭാവിയിലെ ബഹിരാകാശ സുരക്ഷ

ഈ തർക്കം കേവലം രണ്ട് കമ്പനികൾ തമ്മിലുള്ള മത്സരമല്ല, മറിച്ച് ബഹിരാകാശത്തിന്റെ ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഗൗരവമേറിയ ചില ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നുണ്ട്. കേരളത്തിലെ ഉൾനാടൻ ഗ്രാമങ്ങളിൽ പോലും അതിവേഗ ഇന്റർനെറ്റ് എത്തിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യയാണ് സാറ്റലൈറ്റ് ഇന്റർനെറ്റ്. എന്നാൽ അതിന്റെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്.

ഒരു ചെറിയ പിഴവ് പോലും വലിയ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കിയേക്കാം. ഒരു കൂട്ടിയിടി ഉണ്ടായാൽ അത് ആയിരക്കണക്കിന് പുതിയ ബഹിരാകാശ മാലിന്യങ്ങൾക്ക് (space debris) കാരണമാകും. ഇത് ഒരു ശൃംഖലാ പ്രതികരണത്തിന് (chain reaction) ഇടയാക്കുകയും ഭാവിയിലെ ബഹിരാകാശ ദൗത്യങ്ങളെ മുഴുവൻ അപകടത്തിലാക്കുകയും ചെയ്യും. അതിനാൽ, എഫ്‌സിസി പോലുള്ള റെഗുലേറ്ററി ഏജൻസികൾ ഈ വിഷയത്തിൽ എന്ത് നിലപാട് എടുക്കുമെന്നാണ് ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നത്. ഈ പോരാട്ടം വെറുമൊരു തുടക്കം മാത്രമാകാം.