ഹിമാലയത്തിന്റെ അത്യുന്നതങ്ങളിൽ, മരവിപ്പിക്കുന്ന തണുപ്പിൽ കാറ്റ് ഒരു വിലാപം പോലെ അലറുകയായിരുന്നു. ആകാശത്തെ ഇരുണ്ട മേഘങ്ങൾ അവർക്ക് മീതെ ഒരു വലിയ ദുരന്തം പോലെ നിഴൽ വിരിച്ചു നിന്നു. ഓരോ ചുവടുവയ്ക്കുമ്പോഴും മഞ്ഞുപാളികൾക്കിടയിൽ കാലുകൾ ആഴ്ന്നുപോയി. യുദ്ധഭൂമിയിലെ ചോരച്ചാലുകൾ കടന്ന്, അധികാരത്തിന്റെ സിംഹാസനങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കുള്ള മഹാപ്രസ്ഥാനത്തിലാണ് പാണ്ഡവർ. എന്നാൽ ആ അവസാന യാത്രയിൽ വിധി അവരോട് ഒട്ടും കരുണ കാണിച്ചില്ല. ഒരുകാലത്ത് ലോകം വിറപ്പിച്ച, മഹാന്മാരായ യോദ്ധാക്കൾ ഓരോരുത്തരായി മഞ്ഞുവീണു മരവിച്ച ആ വഴിയിൽ കുഴഞ്ഞുവീണു. ആദ്യം ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ടവളായ ദ്രൗപദി, പിന്നെ ജ്ഞാനിയായ സഹദേവൻ, സൗന്ദര്യത്തിന്റെ പര്യായമായ നകുലൻ, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വില്ലാളിവീരനായ അർജ്ജുനൻ, ഒടുവിൽ ആയിരം ആനകളുടെ കരുത്തുള്ള സാക്ഷാൽ ഭീമസേനനും ആ മഞ്ഞുമലകളിൽ വീണടിഞ്ഞു.
ഓരോരുത്തർ വീഴുമ്പോഴും യുധിഷ്ഠിരന്റെ ഹൃദയം പിളരുകയായിരുന്നു. എങ്കിലും അദ്ദേഹം ആരെയും തിരിഞ്ഞുനോക്കാതെ, ഒരു തുള്ളി കണ്ണുനീർ പൊഴിക്കാതെ മുന്നോട്ട് നടന്നു. കാരണം, ഭൗതികമായ എല്ലാ ബന്ധങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച് നടത്തുന്ന ഈ ആത്മീയ യാത്രയിൽ പിന്തിരിഞ്ഞു നോക്കാൻ പാടില്ല എന്നാണ് നിയമം. എന്നാൽ ആ ഘോരമായ ഏകാന്തതയിൽ, ശ്വാസം പോലും മരവിപ്പിക്കുന്ന ആ കൊടുമുടികളിൽ യുധിഷ്ഠിരൻ തീർത്തും ഒറ്റയ്ക്കായിരുന്നില്ല. മെലിഞ്ഞുണങ്ങി, തണുത്തുവിറച്ച ഒരു തെരുവുനായ അന്നേരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാൽപ്പാടുകളെ പിന്തുടർന്ന് നിശബ്ദമായി നടക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. അതിന് പേരോ രൂപമോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല, പക്ഷേ അതിന്റെ കാലൊച്ചകൾ ആ മഹാമൗനത്തിൽ യുധിഷ്ഠിരന് കേൾക്കാമായിരുന്നു.
മഞ്ഞുമൂടിയ വഴിയിലെ ഏക കൂട്ട്
അസ്തമയസൂര്യന്റെ മങ്ങിയ വെളിച്ചത്തിൽ, സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കുള്ള പാത കൂടുതൽ ദുർഘടമായിക്കൊണ്ടിരുന്നു. സ്വർണ്ണ വർണ്ണമുള്ള സൂര്യകിരണങ്ങൾ മഞ്ഞുപാളികളിൽ തട്ടി പ്രതിഫലിച്ചെങ്കിലും, ആ വെളിച്ചത്തിന് യാതൊരു ചൂടും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഒരുകാലത്ത് ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിന്റെ പ്രതാപവാനായ ചക്രവർത്തിയായിരുന്ന, ആയിരക്കണക്കിന് ദാസന്മാരാലും പടയാളികളാലും സേവിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന യുധിഷ്ഠിരൻ ഇപ്പോൾ തികച്ചും ഏകാകിയാണ്. തന്റെ സ്വന്തം ചോരയും നീരുമായവർ, ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ടവരെല്ലാം മരണത്തിന്റെ തണുപ്പിലേക്ക് വീണുപോയപ്പോഴും അദ്ദേഹം ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് വ്യതിചലിച്ചില്ല. എന്നാൽ ചോര പൊടിയുന്ന കാലുകളുമായി ഓരോ കനത്ത ചുവടുവെക്കുമ്പോഴും, തന്റെ പിന്നിൽ കേൾക്കുന്ന ആ നേരിയ കാലൊച്ച അദ്ദേഹത്തിന് വലിയൊരു ആശ്വാസമായിരുന്നു.
ഭക്ഷണമില്ലാതെ, വെള്ളമില്ലാതെ, അസ്ഥി തുളയ്ക്കുന്ന കഠിനമായ തണുപ്പിൽ ആ നായ എന്തിനാണ് അദ്ദേഹത്തെ പിന്തുടർന്നത്? അതിന് സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പോകണമെന്ന ആഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നില്ല. അതിന് യുധിഷ്ഠിരന്റെ പദവിയോ പ്രതാപമോ ചക്രവർത്തി എന്ന പദവിയോ അറിയില്ലായിരുന്നു. അതിന് ആകെ അറിയാവുന്നത് ആ മനുഷ്യൻ തന്നെ ഉപദ്രവിക്കില്ല, അയാൾ തനിക്ക് അഭയം നൽകും എന്ന് മാത്രമായിരുന്നു. വിശ്വസ്തത (Loyalty) എന്ന വാക്കിന്റെ ഏറ്റവും പരിശുദ്ധമായ രൂപമായിരുന്നു ആ ജീവി. മെലിഞ്ഞൊട്ടിയ വാരിയെല്ലുകളും, മഞ്ഞുകട്ടകൾ പറ്റിപ്പിടിച്ച രോമങ്ങളുമായി അത് കിതച്ചുകൊണ്ട് നടന്നു. ചിലപ്പോഴൊക്കെ യുധിഷ്ഠിരൻ നിന്നു, ആ നായയെ നോക്കി. അതിന്റെ കണ്ണുകളിലെ നിസ്സഹായതയും എന്നാൽ അടങ്ങാത്ത സ്നേഹവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹൃദയത്തെ സ്പർശിച്ചു. സ്വന്തം സഹോദരങ്ങൾ വീണുപോയപ്പോൾ ഒപ്പം നിൽക്കാൻ, തന്നെ വിശ്വസിച്ച് കൂടെപ്പോരാൻ ആകെ ഉണ്ടായിരുന്നത് ഈ പാവം മൃഗം മാത്രമായിരുന്നു. ആ യാത്രയിൽ അവർക്കിടയിൽ വാക്കുകൾ ആവശ്യമില്ലാത്ത ഒരു ആത്മബന്ധം ഉടലെടുത്തിരുന്നു.
സ്വർഗ്ഗവാതിൽക്കലെ ദേവേന്ദ്രന്റെ രഥം
യാത്രയുടെ അവസാനം, കിതച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ കവാടത്തിലെത്തി. ചുറ്റും കോടമഞ്ഞ് മൂടിക്കിടക്കുകയായിരുന്നു. പെട്ടെന്നാണ് ആ അത്ഭുതം സംഭവിച്ചത്. കാതടപ്പിക്കുന്ന ശബ്ദത്തോടെ, മേഘങ്ങളെ വകഞ്ഞുമാറ്റി ദിവ്യമായ ഒരു പ്രകാശം താഴേക്ക് ഒഴുകിയിറങ്ങി. ഭൂമിയെ പ്രകമ്പനം കൊള്ളിച്ചുകൊണ്ട്, അത്യന്തം തേജസ്സോടെ ദേവേന്ദ്രന്റെ സ്വർണ്ണ രഥം വന്നിറങ്ങി. ചുറ്റും ദിവ്യഗന്ധം പരന്നു, അദൃശ്യരായ ഗന്ധർവ്വന്മാരുടെ സംഗീതം അന്തരീക്ഷത്തിൽ മുഴങ്ങി. സാക്ഷാൽ ഇന്ദ്രൻ രഥത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തിറങ്ങി ഇരുകൈകളും നീട്ടി യുധിഷ്ഠിരനെ സ്വാഗതം ചെയ്തു.
“വരൂ ധർമ്മപുത്രാ, താങ്കൾ ഈ ലോകത്തിലെ എല്ലാ പരീക്ഷണങ്ങളും അതിജീവിച്ചിരിക്കുന്നു. മനുഷ്യശരീരത്തോടെ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാൻ അർഹത നേടിയ ഒരേയൊരു വ്യക്തി താങ്കളാണ്. താങ്കളുടെ പുണ്യങ്ങൾ അതിരുകളില്ലാത്തതാണ്. രഥത്തിൽ കയറിയാലും, സ്വർഗ്ഗത്തിലെ സമസ്ത സുഖങ്ങളും താങ്കളെ കാത്തിരിക്കുന്നു.” ഇന്ദ്രന്റെ ശബ്ദത്തിൽ വലിയ ആദരവുണ്ടായിരുന്നു.
എങ്കിലും യുധിഷ്ഠിരന്റെ മനസ്സ് അപ്പോഴും തന്റെ സഹോദരങ്ങളെയും പത്നിയെയും കുറിച്ചുള്ള ചിന്തകളിലായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ണുകളിൽ സങ്കടം നിഴലിച്ചു. “ദേവേന്ദ്രാ, എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട ദ്രൗപദിയും സഹോദരങ്ങളായ ഭീമനും അർജ്ജുനനും നകുലസഹദേവന്മാരും എവിടെ? അവർ വീണുപോയപ്പോൾ എനിക്ക് തിരിഞ്ഞുനോക്കാൻ പോലും കഴിഞ്ഞില്ല. അവരില്ലാത്ത സ്വർഗ്ഗം എനിക്ക് ആവശ്യമില്ല. അവരില്ലാതെ ഞാൻ എന്ത് സ്വർഗ്ഗീയ സുഖമാണ് അനുഭവിക്കുക?”
ഇന്ദ്രൻ വാത്സല്യത്തോടെ പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് മറുപടി നൽകി: “അല്ലയോ രാജൻ, അങ്ങ് ദുഃഖിക്കാതിരിക്കൂ. അവർ തങ്ങളുടെ ഭൗതികശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച് നേരത്തെ തന്നെ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്തിച്ചേർന്നിട്ടുണ്ട്. അവർ അവിടെ താങ്കളെ കാത്തിരിക്കുകയാണ്. താങ്കൾ ഭൗതികശരീരത്തോടെ തന്നെ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് വരൂ. ഈ മഹാഭാഗ്യം മറ്റാർക്കും ലഭിച്ചിട്ടില്ല.”
ഇതുകേട്ട് വലിയൊരു ഭാരം ഇറക്കിവെച്ച സമാധാനത്തോടെ യുധിഷ്ഠിരൻ രഥത്തിലേക്ക് കാലെടുത്തുവെക്കാൻ തുനിഞ്ഞു. കൂടെ, തന്നെ ഇത്രയും ദൂരം വിശ്വസ്തതയോടെ അനുഗമിച്ച, ക്ഷീണിച്ചു അവശനായ നായയെയും അദ്ദേഹം സ്നേഹത്തോടെ വിളിച്ചു. “വരൂ എന്റെ പ്രിയ സുഹൃത്തേ, നിന്റെ കഷ്ടപ്പാടുകൾ അവസാനിച്ചു. നമുക്ക് ഒരുമിച്ച് പോകാം.”
“ഈ നായയ്ക്ക് സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പ്രവേശനമില്ല”
പെട്ടെന്ന് ഇന്ദ്രന്റെ മുഖഭാവം മാറി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഖത്ത് ഒരുതരം പുച്ഛം നിറഞ്ഞു. അദ്ദേഹം വേഗത്തിൽ കൈയുയർത്തി നായയെ തടഞ്ഞു. “നിൽക്കൂ യുധിഷ്ഠിരാ! താങ്കൾ എന്താണ് ഈ ചെയ്യുന്നത്? ഈ നായയ്ക്ക് സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പ്രവേശനമില്ല. സ്വർഗ്ഗം പരിശുദ്ധമാണ്, പുണ്യവാന്മാർക്ക് മാത്രമുള്ളതാണ്. നായ്ക്കൾ അശുദ്ധ മൃഗങ്ങളാണ്, അവയുടെ സാന്നിധ്യം സ്വർഗ്ഗത്തെ മലിനമാക്കും. ഇവനെ ഇവിടെ ഈ മഞ്ഞിൽ ഉപേക്ഷിച്ചിട്ട് താങ്കൾ മാത്രം രഥത്തിൽ കയറുക.”
ഇതുകേട്ട് യുധിഷ്ഠിരൻ സ്തബ്ധനായി നിന്നുപോയി. അദ്ദേഹത്തിന് തന്റെ കാതുകളെ വിശ്വസിക്കാനായില്ല. “ദേവേന്ദ്രാ, ഈ ദുർഘടമായ യാത്രയിൽ എന്റെ സ്വന്തം ആളുകൾ പോലും എന്നെ വിട്ടുപിരിഞ്ഞപ്പോൾ, എന്റെ നിഴൽ പോലെ യാതൊരു പരാതിയുമില്ലാതെ എന്നെ അനുഗമിച്ച ജീവിയാണിത്. എനിക്ക് വിശന്നപ്പോൾ ഇവനും വിശന്നു, ഞാൻ തണുത്തുവിറച്ചപ്പോൾ ഇവനും വിറച്ചു. ഇവനെ ഇവിടെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് മഹാപാപമാണ്. സ്നേഹവും വിശ്വസ്തതയും എങ്ങനെയാണ് അശുദ്ധമാകുന്നത്? അതുകൊണ്ട് ഇവനെയും കൂടെ കൊണ്ടുപോകാൻ എന്നെ അനുവദിക്കണം.”
ഇന്ദ്രൻ തന്റെ നിലപാടിൽ ഉറച്ചുനിന്നുകൊണ്ട് യുക്തി പറഞ്ഞു നോക്കി: “അല്ലയോ രാജൻ, അങ്ങ് അനാവശ്യമായി ചിന്തിക്കുന്നു. താങ്കൾ സ്വന്തം സഹോദരങ്ങളെയും പ്രിയപ്പെട്ട ഭാര്യയെയും ആ വഴിയിൽ മരിക്കാൻ ഉപേക്ഷിച്ചില്ലേ? അപ്പോൾ തോന്നാത്ത സങ്കടം ഇപ്പോൾ എന്തിനാണ്? പിന്നെ എന്തിനാണ് ഈ നിസ്സാരമായ, അശുദ്ധമായ ഒരു നായയോട് ഇത്ര മമത കാണിക്കുന്നത്? ഇവനെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതിൽ യാതൊരു പാപവുമില്ല. സ്വർഗ്ഗത്തിലെ സുഖങ്ങൾക്കുമുന്നിൽ ഈ നായ ഒരു തടസ്സമാകാൻ പാടില്ല.”
യുധിഷ്ഠിരന്റെ കണ്ണുകൾ തിളങ്ങി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വരം മുമ്പെന്നത്തേക്കാളും ദൃഢമായി. ആ ശബ്ദത്തിൽ ഒരു ചക്രവർത്തിയുടെ അധികാരവും ഒരു ധർമ്മിഷ്ഠന്റെ സത്യസന്ധതയും ഉണ്ടായിരുന്നു. “അവർ മരിച്ചു വീഴുകയായിരുന്നു ദേവേന്ദ്രാ. മരിച്ചവരെ എനിക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു. അവർക്ക് എന്റെ സഹായം ആവശ്യമില്ലായിരുന്നു, കാരണം മരണം അവരെ കൊണ്ടുപോയിരുന്നു. എന്നാൽ ഇവൻ ജീവനോടെ എന്റെ കൂടെയുണ്ട്. എന്നെ വിശ്വസിച്ച്, എനിക്ക് അഭയം പ്രാപിച്ച് കൂടെ വന്നവനാണ് ഇവൻ. ശരണാഗതരെ (Those who seek refuge) ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് ബ്രാഹ്മണഹത്യയ്ക്ക് തുല്യമായ പാപമാണെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു. എന്റെ സ്വന്തം സുഖത്തിന് വേണ്ടി, എനിക്ക് സ്വർഗ്ഗം കിട്ടാൻ വേണ്ടി, എന്നെ വിശ്വസിച്ച ഒരു പാവം ജീവിയെ ഞാൻ ഉപേക്ഷിക്കില്ല. കരുണയില്ലാത്ത ആ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എനിക്ക് സ്ഥാനമില്ല. അങ്ങനെ കിട്ടുന്ന സ്വർഗ്ഗം എനിക്ക് വേണ്ട.”
ഇത്രയും പറഞ്ഞുകൊണ്ട് യുധിഷ്ഠിരൻ യാതൊരു സങ്കോചവുമില്ലാതെ സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ രഥത്തിൽ നിന്ന് പിന്തിരിഞ്ഞു. തന്റെ കാലുകൾക്ക് ചുറ്റും നിന്ന നായയെ അദ്ദേഹം തലോടി. അനശ്വരമായ സ്വർഗ്ഗീയ സുഖങ്ങളേക്കാൾ അദ്ദേഹം വലുതായി കണ്ടത് തന്നോട് കൂറു കാണിച്ച ഒരു തെരുവുനായയോടുള്ള കടപ്പാടാണ്.
നായയുടെ രൂപം മാറിയ നിമിഷം
യുധിഷ്ഠിരൻ തന്റെ തീരുമാനമെടുത്ത് തിരിഞ്ഞു നടന്ന ആ നിമിഷം, അത്ഭുതകരമായ ഒരു കാഴ്ച നടന്നു. ചുറ്റുപാടും പ്രകാശം നിറഞ്ഞു. യുധിഷ്ഠിരന്റെ കാൽക്കൽ നിന്ന ആ കുരയ്ക്കുന്ന നായ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അതിനുപകരം അത്യന്തം തേജസ്സോടെ സാക്ഷാൽ ധർമ്മദേവൻ (Lord Yama) അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ആ നായയുടെ രൂപത്തിൽ വന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവായ ധർമ്മദേവൻ തന്നെയായിരുന്നു.
“മകനേ, നീ വിജയിച്ചിരിക്കുന്നു,” ധർമ്മദേവൻ അതിയായ വാത്സല്യത്തോടെ പറഞ്ഞു. “ഇതായിരുന്നു നിന്റെ അവസാനത്തെ പരീക്ഷണം, അതിലും നീ പൂർണ്ണവിജയം നേടിയിരിക്കുന്നു. പണ്ട് ദ്വൈതവനത്തിൽ വെച്ച് യക്ഷന്റെ രൂപത്തിൽ ഞാൻ നിന്നെ പരീക്ഷിച്ചു. അന്നും നീ നിന്റെ അർദ്ധസഹോദരനായ നകുലന്റെ ജീവനാണ് സ്വന്തം സഹോദരങ്ങളേക്കാൾ വലുതായി കണ്ടത്, അവിടെയും നീ നിഷ്പക്ഷത തെളിയിച്ചു. ഇന്നും, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രലോഭനമായ സ്വർഗ്ഗം മുന്നിൽ നിന്നിട്ടും, നിന്നെ ആശ്രയിച്ചു വന്ന ഒരു സാധാരണ ജീവിയോട് നീ കരുണ കാണിച്ചു. സ്വന്തം നേട്ടത്തിനായി നീ ധർമ്മം കൈവിട്ടില്ല. അശുദ്ധി എന്നത് ശരീരത്തിലല്ല, മറിച്ച് പ്രവൃത്തികളിലാണെന്ന് നീ തെളിയിച്ചു. സ്വർഗ്ഗത്തിന് ഏറ്റവും അർഹനായ വ്യക്തി നീ മാത്രമാണ്.”
അങ്ങനെ ആകാശത്തുനിന്ന് ഗന്ധർവ്വന്മാർ പുഷ്പവൃഷ്ടി നടത്തി. ദേവന്മാർ ആഹ്ലാദാരവങ്ങൾ മുഴക്കി. യുധിഷ്ഠിരൻ തന്റെ ധർമ്മബോധത്തിന്റെ പൂർണ്ണതയോടെ, ആദരവോടെ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് ആനയിക്കപ്പെട്ടു.
കഥയ്ക്ക് പിന്നിലെ കാണാപ്പുറങ്ങൾ
മഹാഭാരതത്തിലെ ഈ പ്രശസ്തമായ കഥ പലപ്പോഴും മൃഗസ്നേഹത്തിന്റെ ഒരു ഉദാഹരണമായി മാത്രമാണ് വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടാറുള്ളത്. എന്നാൽ ഇതിന്റെ യഥാർത്ഥ ഉള്ളടക്കം അതിനേക്കാൾ എത്രയോ വലുതും അഗാധവുമാണ്. ഈ കഥ നമ്മോട് പറയുന്നത് അധികാരത്തെക്കുറിച്ചും, നിസ്സഹായതയെക്കുറിച്ചും, യഥാർത്ഥ ധർമ്മത്തെക്കുറിച്ചുമാണ്.
സ്വർഗ്ഗവാതിൽക്കൽ നിൽക്കുന്ന ആ നായ ആരാണ്? അത് വെറുമൊരു മൃഗമല്ല; അത് സമൂഹത്തിലെ ഏറ്റവും താഴെത്തട്ടിലുള്ള, യാതൊരു അധികാരവുമില്ലാത്ത, ശബ്ദമില്ലാത്ത മനുഷ്യരുടെ പ്രതീകമാണ്. നിങ്ങൾക്ക് തിരികെ ഒന്നും നൽകാൻ കഴിയാത്ത ഒരുവനോട് നിങ്ങൾ എങ്ങനെ പെരുമാറുന്നു എന്നതാണ് നിങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം എന്ന് ഈ കഥ നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. സ്വന്തം സുഖസൗകര്യങ്ങൾക്കു വേണ്ടി നാം പലപ്പോഴും നമ്മുടെ ഒപ്പം നിന്നവരെ ഉപേക്ഷിക്കാറില്ലേ? എന്നാൽ യഥാർത്ഥ ധർമ്മം (Dharma) എന്നത് പള്ളികളിലോ അമ്പലങ്ങളിലോ പോകുന്നതിലോ, വലിയ പൂജകൾ ചെയ്യുന്നതിലോ, പുണ്യതീർത്ഥങ്ങളിൽ കുളിക്കുന്നതിലോ അല്ല കുടികൊള്ളുന്നത്. മറിച്ച്, നമ്മെ വിശ്വസിച്ച് കൂടെ നിൽക്കുന്നവരെ, അവർ എത്ര നിസ്സാരക്കാരാണെങ്കിലും, കൈവിടാതിരിക്കുന്നതിലാണ്. സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം പോലും നിഷേധിക്കപ്പെട്ടാലും ശരി, സ്വന്തം മൂല്യങ്ങളിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കാൻ കഴിയുമോ എന്നതായിരുന്നു യുധിഷ്ഠിരൻ നേരിട്ട ആത്യന്തിക പരീക്ഷണം. ആ പരീക്ഷണത്തിൽ അദ്ദേഹം ജയിച്ചത് സ്വന്തം മനസ്സാക്ഷിയോട് നീതി പുലർത്തിയതുകൊണ്ടാണ്.
ഇന്നത്തെ ലോകത്തിൽ ഈ കഥയ്ക്കുള്ള പ്രസക്തി
ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് വ്യാസമഹർഷി എഴുതിയ ഈ ഇതിഹാസ കഥ ഇന്നത്തെ ആധുനിക സമൂഹത്തിൽ എത്രമാത്രം പ്രസക്തമാണെന്ന് ചിന്തിച്ചുനോക്കൂ. കാലം മാറിയെങ്കിലും മനുഷ്യന്റെ പ്രലോഭനങ്ങളും സ്വാർത്ഥതയും മാറിയിട്ടില്ല. ഇന്നത്തെ നമ്മുടെ ‘സ്വർഗ്ഗം’ എന്നത് കോർപ്പറേറ്റ് ലോകത്തെ പ്രൊമോഷനുകളോ, ഉയർന്ന ശമ്പളമോ, വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലെ ആഡംബര ജീവിതമോ, സമൂഹത്തിലെ വലിയ സ്ഥാനമാനങ്ങളോ ഒക്കെയാണ്. ഈ ആധുനിക ‘സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക്’ കയറാൻ വേണ്ടി നാം എത്ര ‘നായ്ക്കളെ’യാണ് (നിസ്സഹായരായ മനുഷ്യരെ) വഴിയിൽ ഉപേക്ഷിക്കുന്നത്?
- ഒരു പുതിയ ജോലി കിട്ടുമ്പോഴോ, സാമ്പത്തികമായി ഉയരുമ്പോഴോ, പണ്ട് ബുദ്ധിമുട്ടിയ കാലത്ത് കൂടെ നിന്ന സുഹൃത്തുക്കളെയും ബന്ധുക്കളെയും പലരും തരംതാഴ്ന്നവരായി കണ്ട് ഒഴിവാക്കാറുണ്ട്.
- വിദേശത്ത് വലിയ ജോലിയും പൗരത്വവും കിട്ടുമ്പോൾ, നാട്ടിലെ പഴയ വീടിന്റെ വരാന്തയിൽ തനിച്ചാകുന്ന പ്രായമായ മാതാപിതാക്കളെ പലരും മറന്നുപോകുന്നു. അവരും ആ സ്വർഗ്ഗവാതിൽക്കൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുന്നവരല്ലേ?
- സ്വന്തം ലക്ഷ്യങ്ങൾ നേടാൻ വേണ്ടി, തന്നെ വിശ്വസിച്ച കീഴുദ്യോഗസ്ഥരെ ബലികഴിക്കുന്ന മേലധികാരികളെ നാം ഓഫീസുകളിൽ നിത്യവും കാണാറില്ലേ?
നിങ്ങൾ ഒരു വലിയ കമ്പനിയുടെ സി.ഇ.ഒ ആയിരിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ കോടിക്കണക്കിന് രൂപയുടെ ആസ്തിയുള്ള വ്യക്തിയായിരിക്കാം, വലിയൊരു രാഷ്ട്രീയ നേതാവായിരിക്കാം. എന്നാൽ നിങ്ങളുടെ ഓഫീസിലെ ക്ലീനിംഗ് സ്റ്റാഫിനോടോ, ഗേറ്റ് തുറന്നുതരുന്ന സെക്യൂരിറ്റി ഗാർഡിനോടോ, കൊടുംമഴയത്ത് നിങ്ങൾക്ക് ഭക്ഷണം കൊണ്ടുവരുന്ന ഡെലിവറി ബോയിയോടോ, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു റസ്റ്റോറന്റിലെ വെയ്റ്ററോടോ നിങ്ങൾ എങ്ങനെ പെരുമാറുന്നു എന്നതിലാണ് നിങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ വ്യക്തിത്വം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നത്. നിങ്ങൾക്ക് ഒരു ഉപകാരവും ചെയ്യാൻ കഴിയാത്തവരോട് നിങ്ങൾ കാണിക്കുന്ന കരുണയാണ് നിങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ മൂല്യം നിശ്ചയിക്കുന്നത്. യുധിഷ്ഠിരന്റെ സ്ഥാനത്ത് നമ്മളായിരുന്നെങ്കിൽ എന്ത് ചെയ്യുമായിരുന്നു? ഒരുപക്ഷേ, “ഇതൊരു വെറും നായയല്ലേ, എന്റെ കരിയറല്ലേ വലുത്, എന്റെ സ്വർഗ്ഗമല്ലേ വലുത്” എന്ന് ചിന്തിച്ച് നാം ആ നായയെ അവിടെ ഉപേക്ഷിച്ച് രഥത്തിൽ കയറിപ്പോകുമായിരുന്നു. അവിടെയാണ് യുധിഷ്ഠിരൻ എന്ന കഥാപാത്രം നമ്മെക്കാൾ ഏറെ ഉയർന്നു നിൽക്കുന്നത്.
ജീവിതത്തിന്റെ ഏത് വലിയ ഉയരങ്ങളിൽ എത്തുമ്പോഴും, ഒപ്പം നടന്നവരെ മറക്കാതിരിക്കുക. കാരണം, നാം ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തുമ്പോൾ നമ്മെ വരവേൽക്കാനും നമ്മുടെ വിജയം ആഘോഷിക്കാനും ആത്മാർത്ഥതയുള്ള ആരുമില്ലെങ്കിൽ, ആ വിജയത്തിന് എന്ത് അർത്ഥമാണുള്ളത്? സ്വന്തം ആത്മാവിനെ വിറ്റ്, മറ്റുള്ളവരെ ചവിട്ടിമെതിച്ച് നേടുന്ന ഒരു സ്വർഗ്ഗവും യഥാർത്ഥ സ്വർഗ്ഗമല്ല. മനുഷ്യത്വമില്ലാത്ത സ്വർഗ്ഗത്തേക്കാൾ നല്ലത്, കരുണയോടെയുള്ള നരകവാസമാണ് എന്ന് ഈ ഇതിഹാസ കഥ നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നു. അധികാരത്തിന്റെ രഥങ്ങൾ വരുമ്പോൾ കണ്ണു മഞ്ഞളിക്കാതിരിക്കാനും, കൂടെ നിന്നവരെ ചേർത്തുപിടിക്കാനും കഴിയുന്നവനാണ് ഇന്നത്തെ കാലത്തെ യഥാർത്ഥ യുധിഷ്ഠിരൻ. അത്തരക്കാർക്ക് സ്വർഗ്ഗം തേടിപ്പോകേണ്ടതില്ല, അവർ നിൽക്കുന്നിടം തന്നെ സ്വർഗ്ഗമായി മാറും.
