ഒരു പുതിയ ലാപ്ടോപ്പ് വാങ്ങുമ്പോൾ നമ്മൾ പല കാര്യങ്ങളും ശ്രദ്ധിക്കാറുണ്ട്. ഏറ്റവും പുതിയ പ്രോസസർ, ആവശ്യത്തിന് റാം, മികച്ച ഡിസ്പ്ലേ, ബാറ്ററി ലൈഫ്… എന്നാൽ പട്ടികയിൽ പലപ്പോഴും ഇടംപിടിക്കാത്ത ഒരു കാര്യമുണ്ട്. വാങ്ങിയ ലാപ്ടോപ്പ് ഒന്ന് കേടായാൽ അത് എത്രത്തോളം എളുപ്പത്തിൽ നന്നാക്കിയെടുക്കാൻ സാധിക്കും?
ഈ ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം നൽകുന്ന ഒരു പുതിയ റിപ്പോർട്ട് ഇപ്പോൾ പുറത്തുവന്നിരിക്കുകയാണ്. ടെക് ലോകത്തെ വമ്പന്മാരായ ആപ്പിളും ലെനോവോയും അടക്കമുള്ള ബ്രാൻഡുകൾക്ക് അത്ര ശുഭകരമല്ലാത്ത വാർത്തയാണിത്. ഉപഭോക്തൃ അവകാശങ്ങൾക്കായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന പബ്ലിക് ഇന്ററസ്റ്റ് റിസർച്ച് ഗ്രൂപ്പ് (PIRG) പുറത്തുവിട്ട “Failing the Fix (2026)” എന്ന റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, വിപണിയിലെ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ലാപ്ടോപ്പ് റിപ്പയറബിലിറ്റി ഉള്ളത് ആപ്പിളിന്റെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്കാണ്. ലെനോവോ ആകട്ടെ, തൊട്ടുപിന്നിൽ തന്നെയുണ്ട്.
കണ്ണുതുറപ്പിക്കുന്ന കണ്ടെത്തലുകൾ
വിവിധ കമ്പനികളുടെ ലാപ്ടോപ്പുകളും സ്മാർട്ട്ഫോണുകളും എത്രത്തോളം എളുപ്പത്തിൽ അറ്റകുറ്റപ്പണി നടത്താമെന്ന് വിലയിരുത്തുന്നതാണ് PIRG-ന്റെ വാർഷിക റിപ്പോർട്ട്. ഇതിനായി ഫ്രാൻസിലെ ‘റിപ്പയറബിലിറ്റി ഇൻഡെക്സ്’ ആണ് ഇവർ പ്രധാനമായും ആധാരമാക്കുന്നത്. ഫ്രാൻസിൽ വിൽക്കുന്ന ഓരോ ഇലക്ട്രോണിക് ഉൽപ്പന്നത്തിലും അവ എത്രത്തോളം നന്നാക്കാൻ എളുപ്പമാണെന്ന് കാണിക്കുന്ന ഒരു സ്കോർ നിർബന്ധമായും പ്രദർശിപ്പിക്കണം. ഈ നിയമം മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലും വരണമെന്നാണ് ‘റൈറ്റ് ടു റിപ്പയർ’ (Right to Repair) പോലുള്ള മുന്നേറ്റങ്ങൾ വാദിക്കുന്നത്.
ഈ റിപ്പോർട്ട് തയ്യാറാക്കാൻ PIRG പരിഗണിച്ച പ്രധാന ഘടകങ്ങൾ ഇവയാണ്:
- അഴിച്ചെടുക്കാനുള്ള എളുപ്പം: ലാപ്ടോപ്പിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ കേടുപാടുകൾ കൂടാതെ എത്രത്തോളം എളുപ്പത്തിൽ വേർപെടുത്താൻ സാധിക്കും.
- വിവരങ്ങളുടെ ലഭ്യത: അറ്റകുറ്റപ്പണികൾക്ക് ആവശ്യമായ സർവീസ് മാനുവലുകളും മറ്റ് രേഖകളും കമ്പനി നൽകുന്നുണ്ടോ.
- സ്പെയർ പാർട്സുകളുടെ ലഭ്യത: ലാപ്ടോപ്പിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ ആവശ്യാനുസരണം വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണോ.
- പാർട്സുകളുടെ വില: സ്പെയർ പാർട്സുകൾക്ക് കമ്പനി ഈടാക്കുന്ന വില, ലാപ്ടോപ്പിന്റെ ആകെ വിലയുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ എത്രയാണ്.
ഈ ഘടകങ്ങളെല്ലാം പരിഗണിച്ച് നടത്തിയ പഠനത്തിലാണ് ആപ്പിളിനും ലെനോവോയ്ക്കും ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ഗ്രേഡുകൾ ലഭിച്ചത്.
ആപ്പിൾ പിന്നോട്ട് പോയതെങ്ങനെ?
ലാപ്ടോപ്പുകളുടെ കാര്യത്തിൽ ആപ്പിളിന് ലഭിച്ചത് വെറും ‘സി-മൈനസ്’ ഗ്രേഡാണ്. സ്മാർട്ട്ഫോണുകളുടെ കാര്യത്തിൽ സ്ഥിതി ഇതിലും മോശമാണ്, ‘ഡി-മൈനസ്’ ഗ്രേഡാണ് ഐഫോണുകൾക്ക് ലഭിച്ചത്. ആപ്പിളിന്റെ സ്കോർ ഇത്രയധികം കുറയാൻ പ്രധാന കാരണം അവയുടെ ഡിസൈൻ തന്നെയാണ്. മാക്ബുക്കുകൾ അഴിച്ചെടുക്കുന്നത് ഒരു സാധാരണ ടെക്നീഷ്യനെ സംബന്ധിച്ച് വലിയ തലവേദനയാണ്. പല ഭാഗങ്ങളും ഒട്ടിച്ചുവെക്കുകയോ സോൾഡർ ചെയ്യുകയോ ആണ് പതിവ്. ഇത് ഒരു ചെറിയ ഭാഗം മാറ്റിവെക്കുന്നതിനെ പോലും സങ്കീർണ്ണവും ചെലവേറിയതുമാക്കുന്നു.
ഇതുകൂടാതെ, മറ്റൊരു പ്രധാന കാരണവും റിപ്പോർട്ട് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. അമേരിക്കയിൽ ‘റൈറ്റ് ടു റിപ്പയർ’ നിയമങ്ങളെ എതിർക്കുന്ന ടെക് കമ്പനികളുടെ കൂട്ടായ്മകളിൽ അംഗമായതിന് ആപ്പിളിന്റെ സ്കോറിൽ നിന്ന് ഒരു പോയിന്റ് കുറച്ചിട്ടുണ്ട്. നമ്മൾ വാങ്ങിയ ഒരു ഉപകരണം, അത് കേടായാൽ അംഗീകൃത സർവീസ് സെന്ററിൽ മാത്രം കൊണ്ടുപോകാതെ, നമുക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള ഒരു ടെക്നീഷ്യനെക്കൊണ്ട് നന്നാക്കാനോ അല്ലെങ്കിൽ സ്വയം നന്നാക്കാനോ ഉള്ള അവകാശമാണ് ‘റൈറ്റ് ടു റിപ്പയർ’ മുന്നോട്ടുവെക്കുന്നത്. ഇതിനെ എതിർക്കുന്ന കമ്പനികൾ ഉപഭോക്താക്കളുടെ താല്പര്യങ്ങൾക്ക് എതിര് നിൽക്കുന്നു എന്നാണ് PIRG-ന്റെ വാദം.
ലെനോവോയുടെ വീഴ്ചയും നിരുത്തരവാദിത്തവും
ആപ്പിളിന് സമാനമായി ‘സി-മൈനസ്’ ഗ്രേഡാണ് ലെനോവോയ്ക്കും ലഭിച്ചത്. ലാപ്ടോപ്പുകൾ അഴിച്ചെടുക്കുന്നതിലെ പ്രയാസം തന്നെയാണ് ലെനോവോയ്ക്കും വിനയായത്. എന്നാൽ അതിലുപരി, ഫ്രാൻസിലെ നിയമങ്ങൾ പാലിക്കുന്നതിൽ കമ്പനി തുടർച്ചയായി വരുത്തുന്ന വീഴ്ച റിപ്പോർട്ട് എടുത്തുപറയുന്നു.
കഴിഞ്ഞ വർഷത്തെ റിപ്പോർട്ടിലും ഇതേ പ്രശ്നം ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചിരുന്നു. ഫ്രാൻസിൽ വിൽക്കുന്ന തങ്ങളുടെ ചില പുതിയ ലാപ്ടോപ്പുകളുടെ റിപ്പയർ സ്കോർ വിവരങ്ങൾ വെബ്സൈറ്റിൽ ശരിയായി നൽകാത്തതിനാണ് ലെനോവോയ്ക്ക് വീണ്ടും പോയിന്റുകൾ നഷ്ടമായത്. കഴിഞ്ഞ തവണ ഇതൊരു സാങ്കേതിക തകരാറായിരുന്നു എന്ന് വിശദീകരണം നൽകിയെങ്കിലും, ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞിട്ടും പ്രശ്നം പൂർണ്ണമായി പരിഹരിക്കാൻ കമ്പനിക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. ഇത് നിയമത്തോടുള്ള കമ്പനിയുടെ സമീപനത്തെയാണ് ചോദ്യം ചെയ്യുന്നത്.
ഇത് സാധാരണക്കാരെ ബാധിക്കുന്നതെങ്ങനെ?
ഇത്തരം റിപ്പോർട്ടുകൾക്ക് കേരളത്തിലെയും ഇന്ത്യയിലെയും ഉപഭോക്താക്കളെ സംബന്ധിച്ച് വലിയ പ്രസക്തിയുണ്ട്. ഒരു ലാപ്ടോപ്പ് വാങ്ങാൻ പതിനായിരങ്ങൾ മുടക്കുന്ന സാധാരണക്കാരന്, ചെറിയൊരു തകരാറിന് പോലും കമ്പനിയുടെ അംഗീകൃത സർവീസ് സെന്ററുകളെ മാത്രം ആശ്രയിക്കേണ്ടി വരുന്നത് വലിയ സാമ്പത്തിക ബാധ്യതയാണ്. കൈപൊള്ളുന്ന വിലയായിരിക്കും പലപ്പോഴും ഇവർ ഈടാക്കുക.
ലാപ്ടോപ്പ് റിപ്പയറബിലിറ്റി കുറയുമ്പോൾ സംഭവിക്കുന്നത് ഇതാണ്:
- പ്രാദേശിക ടെക്നീഷ്യന്മാർക്ക് തൊഴിൽ നഷ്ടപ്പെടുന്നു: സങ്കീർണ്ണമായ ഡിസൈനുകളും പ്രത്യേക ടൂളുകളും ആവശ്യമുള്ളതിനാൽ നമ്മുടെ നാട്ടിലെ സാധാരണ റിപ്പയർ ഷോപ്പുകളിൽ ഇവ നന്നാക്കാൻ സാധിക്കാതെ വരുന്നു.
- ഇലക്ട്രോണിക് മാലിന്യം (E-waste) കൂടുന്നു: അറ്റകുറ്റപ്പണിക്ക് പുതിയൊരെണ്ണം വാങ്ങുന്നതിനേക്കാൾ ചെലവ് വരുമെന്ന് കാണുമ്പോൾ പലരും പഴയ ലാപ്ടോപ്പ് ഉപേക്ഷിക്കാൻ നിർബന്ധിതരാകുന്നു. ഇത് പരിസ്ഥിതിക്ക് വലിയ ദോഷം ചെയ്യുന്നു.
- ഉപഭോക്താവിന്റെ അവകാശം ഹനിക്കപ്പെടുന്നു: സ്വന്തം പണം മുടക്കി വാങ്ങിയ ഒരു ഉപകരണം സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്രകാരം നന്നാക്കാനുള്ള അവകാശമാണ് ഇവിടെ ഇല്ലാതാകുന്നത്.
മാറ്റമില്ലാതെ ലാപ്ടോപ്പ് ലോകം
മൊത്തത്തിൽ ലാപ്ടോപ്പ് നിർമ്മാണ രംഗത്ത് റിപ്പയറബിലിറ്റിയുടെ കാര്യത്തിൽ വലിയ പുരോഗതിയൊന്നും ഉണ്ടായിട്ടില്ലെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നത്. പല പ്രമുഖ ബ്രാൻഡുകളും ഈ വിഷയത്തിൽ ഇപ്പോഴും പിന്നിലാണ്. ഡെൽ, സാംസങ് തുടങ്ങിയ കമ്പനികൾക്കും ‘റൈറ്റ് ടു റിപ്പയർ’ വിരുദ്ധ കൂട്ടായ്മകളിലെ അംഗത്വം കാരണം പോയിന്റുകൾ നഷ്ടമായിട്ടുണ്ട്.
അതുകൊണ്ട് അടുത്ത തവണ ഒരു പുതിയ ലാപ്ടോപ്പ് വാങ്ങാൻ പോകുമ്പോൾ അതിന്റെ കോൺഫിഗറേഷൻ മാത്രം നോക്കിയാൽ പോരാ. കാലക്രമേണ ഒരു തകരാർ സംഭവിച്ചാൽ അത് എത്രത്തോളം എളുപ്പത്തിലും കുറഞ്ഞ ചെലവിലും നന്നാക്കിയെടുക്കാൻ സാധിക്കുമെന്നതും ഒരു പ്രധാന ഘടകമായി പരിഗണിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അല്ലെങ്കിൽ, ആകർഷകമായ ഡിസൈനിന് പിന്നിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നത് ഭാവിയിൽ വരാനിരിക്കുന്ന ഒരു വലിയ തലവേദനയായിരിക്കാം.
