മുട്ടകൾ വിഴുങ്ങിയ കൂറ്റൻ സർപ്പത്തെ കാക്ക തോൽപ്പിച്ചതെങ്ങനെ?

കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്തതുപോലുള്ള വലിയൊരു പേരാൽമരം. അതിന്റെ മുകളിലത്തെ കൊമ്പിൽ നിന്ന് ഹൃദയം പിളർക്കുന്ന ഒരു കരച്ചിൽ ഉയർന്നു. അമ്മക്കാക്കയുടെ വിലാപമായിരുന്നു അത്. കാടിന്റെ നിശബ്ദതയെ കീറിമുറിക്കുന്ന ആ നിലവിളി കേട്ട് ഇലകൾക്കിടയിലൂടെ വീശുന്ന കാറ്റിനുപോലും വല്ലാത്തൊരു നൊമ്പരമുണ്ടായിരുന്നു. താഴെ, ഇരുണ്ട മരപ്പൊത്തിൽ, കറുത്ത തിളക്കമുള്ള ഒരു കൂറ്റൻ മൂർഖൻ പാമ്പ് തന്റെ ഇരയെ വിഴുങ്ങിയ ശേഷം തൃപ്തിയോടെ പത്തി താഴ്ത്തി വിശ്രമിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ആ അമ്മക്കാക്കയുടെ ചിറകുകൾക്ക് കീഴിൽ ചൂടുപിടിച്ച്, ജീവന്റെ തുടിപ്പുമായി വിരിയാൻ കിടന്നിരുന്ന കുഞ്ഞുമുട്ടകളാണ് ആ ക്രൂരനായ സർപ്പത്തിന്റെ വിശപ്പടക്കാൻ ഇരയായത്. ശാരീരികമായി തന്നേക്കാൾ എത്രയോ മടങ്ങ് കരുത്തനായ, വിഷം ചീറ്റുന്ന ആ ശത്രുവിനോട് നേരിട്ട് പോരാടാൻ ആ പാവം പക്ഷികൾക്ക് കഴിയുമായിരുന്നില്ല. കണ്ണുനീരോടെ തന്റെ ശൂന്യമായ കൂടിലേക്ക് നോക്കി ആ അച്ഛൻ കാക്കയും നിസ്സഹായനായി നിന്നു. അവരുടെ നെഞ്ചിലെ തീ ആ മരച്ചില്ലകളെപ്പോലും ചുട്ടുപൊള്ളിക്കുന്നതായിരുന്നു. അവിടെ നിന്നാണ് വിശ്വവിഖ്യാതമായ ഒരു പ്രതികാരത്തിന്റെ കഥ തുടങ്ങുന്നത്.

നിസ്സഹായതയുടെ രാപ്പകലുകൾ

കാടിന്റെ അതിർത്തിയിലുള്ള ആ വലിയ പേരാൽമരം അനേകം പക്ഷികളുടെ അഭയകേന്ദ്രമായിരുന്നു. പച്ചപ്പിന്റെ ഒരു വലിയ കൂടാരം പോലെ നിന്ന ആ മരത്തിന്റെ ഏറ്റവും സുരക്ഷിതമായ കൊമ്പിലാണ് ആ കാക്ക ദമ്പതികൾ തങ്ങളുടെ സ്നേഹത്തിന്റെ കൂടൊരുക്കിയത്. ഓരോ തവണയും വസന്തം വരുമ്പോൾ അമ്മക്കാക്ക മുട്ടകളിടും. ആ മുട്ടകൾ വിരിഞ്ഞ് കുഞ്ഞുങ്ങൾ പുറത്തുവരുന്നതും കാത്ത് അവർ സ്വപ്നങ്ങൾ നെയ്യും. അവർക്കായി തീറ്റ കൊണ്ടുവരുന്നതും, അവർ ചിറകുവച്ച് പറക്കാൻ തുടങ്ങുന്നതും അവർ മനസ്സിൽ കണ്ടു. എന്നാൽ ആ മരത്തിന്റെ ചുവട്ടിലുള്ള വലിയൊരു മാളത്തിൽ താമസമാക്കിയിരുന്ന കരിമൂർഖൻ അവരുടെ സ്വപ്നങ്ങളുടെ മേൽ എപ്പോഴും വിഷം ചീറ്റി. മുട്ടകളിടുന്ന സമയം കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കി അവൻ മരത്തിലേക്ക് ഇഴഞ്ഞുകയറും. അവന്റ കറുത്ത ശൽക്കങ്ങൾ മരത്തൊലിയിൽ ഉരയുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന ശബ്ദം കാക്കകളുടെ നെഞ്ചിൽ ഭയത്തിന്റെ ഇടിമുഴക്കമുണ്ടാക്കി. കാക്കകളുടെ ദയനീയമായ കരച്ചിലുകൾക്കോ കൊത്തുകൾക്കോ ആ കൂറ്റൻ സർപ്പത്തെ തടയാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല. ഓരോ തവണയും തങ്ങളുടെ കുഞ്ഞുങ്ങളെ അവൻ വിഴുങ്ങുന്നത് നിസ്സഹായരായി നോക്കിനിൽക്കാനേ അവർക്ക് കഴിഞ്ഞിരുന്നുള്ളൂ.

“നമുക്ക് ഈ മരം ഉപേക്ഷിച്ച് പോകാം,” ഒരു ദിവസം കണ്ണീരോടെ അമ്മക്കാക്ക പറഞ്ഞു. അവളുടെ ശബ്ദം ഇടറുന്നുണ്ടായിരുന്നു. “ഇനിയും എന്റെ കുഞ്ഞുങ്ങളെ ആ ദുഷ്ടൻ വിഴുങ്ങുന്നത് കണ്ടുനിൽക്കാൻ എനിക്ക് ശക്തിയില്ല. എന്റെ കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ ഗന്ധം ഈ കാറ്റിൽ പോലുമുണ്ട്. ഇവിടെ നിൽക്കുമ്പോഴെല്ലാം ആ ദുരന്തം എന്റെ കണ്മുന്നിൽ തെളിയുകയാണ്. നമ്മുടെ ഈ ചെറിയ കൊക്കുകൾ കൊണ്ട് ആ വലിയ പാമ്പിനെ നമുക്കൊന്നും ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല. നമുക്ക് ദൂരെയെവിടെയെങ്കിലും പോയി പുതിയൊരു ജീവിതം തുടങ്ങാം.”

എന്നാൽ അച്ഛൻ കാക്കയ്ക്ക് ആ മരം ഉപേക്ഷിച്ച് പോകാൻ സമ്മതമായിരുന്നില്ല. തങ്ങളുടെ വീടും ഓർമ്മകളും നിറഞ്ഞ ആ ഇടം ഒരു ശത്രുവിന് മുന്നിൽ അടിയറവ് പറയുക എന്നത് അവന് ചിന്തിക്കാൻ പോലും കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല. അവൻ തന്റെ ഇണയുടെ അടുത്തേക്ക് നീങ്ങിയിരുന്ന് ആശ്വസിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു: “ഓടിയൊളിക്കുന്നത് ഭീരുക്കളാണ്. ശാരീരികമായ കരുത്തില്ലായ്മ ഒരു തോൽവിയല്ല. ബലം കൊണ്ട് നേടാൻ കഴിയാത്തത് ബുദ്ധി കൊണ്ട് നേടണം. ആ സർപ്പത്തിന് വിഷമുണ്ടാകാം, വലിയ ശരീരമുണ്ടാകാം, നമ്മെക്കാൾ കരുത്തുണ്ടാകാം. എന്നാൽ നമുക്ക് ചിന്തിക്കാനുള്ള കഴിവുണ്ട്. അവനെ നേരിട്ട് ആക്രമിക്കുന്നതിന് പകരം, മറ്റൊരു വഴി നമ്മൾ കണ്ടെത്തണം. ഈ കണ്ണുനീരിന് ഞാൻ പകരം ചോദിച്ചിരിക്കും, ഇത് എന്റെ വാക്കാണ്.”

ബുദ്ധിയിലുദിച്ച വെളിച്ചവും തന്ത്രവും

ദിവസങ്ങളോളം അച്ഛൻ കാക്ക ചിന്താമഗ്നനായി ഇരുന്നു. അവൻ ഇരതേടാൻ പോകാതെ, ഉറങ്ങാതെ, ചുറ്റുപാടുകൾ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കാൻ തുടങ്ങി. കാടിന് തൊട്ടപ്പുറത്ത് രാജാവിന്റെ കൊട്ടാരവും അതിനോട് ചേർന്നുള്ള വിശാലമായ നദിയുമുണ്ട്. സ്ഫടികം പോലെ തെളിഞ്ഞൊഴുകുന്ന ആ നദിയിലെ കാഴ്ചകൾ അവൻ മരക്കൊമ്പിലിരുന്ന് കണ്ടു. ദിവസവും രാവിലെ അതിസുന്ദരിയായ രാജകുമാരി തന്റെ തോഴിമാർക്കും കാവൽക്കാർക്കുമൊപ്പം ആ നദിയിൽ കുളിക്കാൻ വരാറുണ്ട്. കുളിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് രാജകുമാരി തന്റെ വിലപിടിപ്പുള്ള സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങളും വജ്രം പതിച്ച മാലയും നദീതീരത്തെ പാറപ്പുറത്ത് ഊരിവയ്ക്കും. ആഭരണങ്ങൾക്ക് കാവലായി കൊട്ടാരത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച സൈനികർ വാളും കുന്തവുമായി അവിടെയുണ്ടാകും. സൂര്യപ്രകാശത്തിൽ ആ വജ്രമാല കണ്ണഞ്ചിപ്പിക്കുന്ന പ്രകാശത്തോടെ തിളങ്ങുന്നത് കാക്ക നോക്കിക്കണ്ടു.

ഈ കാഴ്ച കണ്ടുകൊണ്ടിരുന്ന കാക്കയുടെ തലയിൽ ഒരു മിന്നൽ പോലെ ആ ബുദ്ധി ഉദിച്ചു. അവൻ വേഗത്തിൽ തന്റെ ഇണയുടെ അടുത്തേക്ക് പറന്നെത്തി. ആവേശത്തോടെ അവൻ പറഞ്ഞു: “നമ്മുടെ ദുഃഖങ്ങൾക്ക് അവസാനമാകാൻ പോകുന്നു. നമുക്ക് ആ പാമ്പിനെ നേരിട്ട് കൊല്ലാൻ കഴിയില്ല എന്നത് സത്യമാണ്. എന്നാൽ അവനെ കൊല്ലാൻ കഴിയുന്നവരെക്കൊണ്ട് നാം അത് ചെയ്യിക്കും. അതിനായി എനിക്കൊരു പദ്ധതിയുണ്ട്.”

കാക്ക തന്റെ തന്ത്രം ഇണയ്ക്ക് വിശദീകരിച്ചു കൊടുത്തു. ഓരോ ഘട്ടവും അവൻ കൃത്യമായി ആസൂത്രണം ചെയ്തിരുന്നു. കേട്ടപ്പോൾ വളരെ അപകടകരമെന്ന് തോന്നിയെങ്കിലും, തങ്ങളുടെ കുഞ്ഞുങ്ങളെ രക്ഷിക്കാനും ഇനിയൊരു തലമുറയ്ക്ക് അവിടെ ജീവിക്കാനും മറ്റൊരു വഴിയില്ലെന്ന് അവർക്ക് മനസ്സിലായി. പിറ്റേന്ന് രാവിലെ, പതിവുപോലെ രാജകുമാരി നദിയിൽ കുളിക്കാനെത്തി. വജ്രങ്ങൾ പതിച്ച, കണ്ണഞ്ചിപ്പിക്കുന്ന തിളക്കമുള്ള ആ രത്നഹാരം (Diamond necklace) പാറപ്പുറത്ത് ഒരു പട്ടുതുണിയിൽ വളരെ സൂക്ഷ്മതയോടെ ഊരിവച്ചു. കാവൽക്കാർ അല്പം മാറി, ആയുധങ്ങളുമായി ജാഗ്രതയോടെ നിൽക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു.

രാജകുമാരിയുടെ മാലയും മരണച്ചുഴിയും

പെട്ടെന്ന്, ആകാശത്തുനിന്ന് അച്ഛൻ കാക്ക ഒരു അസ്ത്രം പോലെ താഴേക്ക് കുതിച്ചു. വായുവിനെ കീറിമുറിച്ചുകൊണ്ട് വന്ന അവനെ ആരും ശ്രദ്ധിച്ചില്ല. ആരും പ്രതീക്ഷിക്കാത്ത വേഗതയിൽ അവൻ ആ വജ്രമാല തന്റെ കൊക്കിലൊതുക്കി ആകാശത്തേക്ക് പറന്നുയർന്നു. കാവൽക്കാർ ഒരു നിമിഷം ഞെട്ടിത്തരിച്ചുപോയി. രാജകുമാരി ഭയന്ന് നിലവിളിച്ചു. സമനില വീണ്ടെടുത്ത കാവൽക്കാർ ഉറക്കെ അലറി: “കള്ളക്കാക്ക! മാല താഴെയിടടാ! രാജകുമാരിയുടെ മാല കവരുന്നോ!” അവർ വാളും കുന്തവുമെടുത്ത് കാക്കയുടെ പിന്നാലെ ഓടാൻ തുടങ്ങി.

കാക്കയ്ക്ക് വേണമെങ്കിൽ മേഘങ്ങൾക്കിടയിലേക്ക് മറഞ്ഞ് അതിവേഗം പറക്കാമായിരുന്നു. എന്നാൽ അവൻ അങ്ങനെ ചെയ്തില്ല. തന്റെ പിന്നാലെ ഓടുന്ന കാവൽക്കാർക്ക് തന്നെ വ്യക്തമായി കാണാൻ കഴിയുന്നത്ര ഉയരത്തിൽ, എന്നാൽ അവരുടെ ആയുധങ്ങൾ എത്തിപ്പെടാത്തത്ര ദൂരത്തിൽ അവൻ സാവധാനം പറന്നു. കാവൽക്കാർ കിതച്ചുകൊണ്ട്, വിയർപ്പൊഴുക്കി അവന്റെ പിന്നാലെ ഓടി. അവൻ നേരെ പറന്നത് തങ്ങളുടെ പേരാൽമരത്തിന് അടുത്തേക്കാണ്. മരത്തിന്റെ ചുവട്ടിൽ, പാമ്പ് ഉറങ്ങിക്കിടക്കുന്ന ആ ഇരുണ്ട മാളത്തിന് മുകളിലൂടെ പറന്ന കാക്ക, തന്റെ കൊക്കിലിരുന്ന ആ വിലപിടിപ്പുള്ള വജ്രമാല കൃത്യമായി ആ മാളത്തിനുള്ളിലേക്ക് ഇട്ടു. മാല മാളത്തിലേക്ക് വീഴുന്ന ആ കാഴ്ച കാവൽക്കാർ വ്യക്തമായി കാണുന്നുണ്ടെന്ന് അവൻ ഉറപ്പുവരുത്തിയിരുന്നു.

സർപ്പത്തിന്റെ അന്ത്യം

കാവൽക്കാർ കിതച്ചുകൊണ്ട് മരച്ചുവട്ടിലേക്ക് ഓടിയെത്തി. മാളത്തിനുള്ളിലേക്ക് നോക്കിയ അവർക്ക് ഇരുട്ടിനുള്ളിൽ രാജകുമാരിയുടെ മാല തിളങ്ങുന്നത് കാണാമായിരുന്നു. ഒരു കാവൽക്കാരൻ കുന്തം ഉപയോഗിച്ച് ആ മാല പുറത്തെടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. എന്നാൽ അത് വെറുമൊരു മാളമായിരുന്നില്ല. അതിനുള്ളിൽ ചുരുണ്ടുകൂടി കിടന്നിരുന്ന കരിമൂർഖന്റെ ദേഹത്തേക്കാണ് ആ മാല വീണത്. തന്റെ ഉറക്കത്തിന് തടസ്സം നേരിട്ടതിന്റെ ദേഷ്യത്തിലും, കുന്തം കൊണ്ടുള്ള സ്പർശനത്തിലും പ്രകോപിതനായ സർപ്പം ഉഗ്രമായി ചീറ്റിക്കൊണ്ട് പത്തി വിടർത്തി പുറത്തേക്ക് വന്നു. അതിന്റെ കണ്ണുകളിൽ കോപം ആളിക്കത്തുന്നുണ്ടായിരുന്നു.

രാജകുമാരിയുടെ മാല എടുക്കാൻ വന്ന കാവൽക്കാർക്ക് മുന്നിൽ, പത്തി വിടർത്തി നിൽക്കുന്ന ഭയങ്കരനായ മൂർഖൻ പാമ്പ്! തങ്ങളുടെ ജീവനും രാജകുമാരിയുടെ മാലയ്ക്കും ഇവൻ വലിയ ഭീഷണിയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ കാവൽക്കാർ ഒട്ടും മടിച്ചില്ല. അവർ തങ്ങളുടെ കൈയിലുണ്ടായിരുന്ന കുന്തങ്ങളും വാളുകളും ഉപയോഗിച്ച് നിമിഷനേരം കൊണ്ട് ആ പാമ്പിനെ വെട്ടിനുറുക്കി. വലിയൊരു പോരാട്ടത്തിന് പോലും അവസരം നൽകാതെ, ആ സർപ്പത്തിന്റെ ജീവനറ്റ ശരീരം അവർ ദൂരേക്ക് വലിച്ചെറിഞ്ഞു. ശേഷം, അവർ മാളത്തിൽ നിന്ന് വജ്രമാലയെടുത്ത് സുരക്ഷിതമായി കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.

മുകളിലെ കൊമ്പിലിരുന്ന് ഇതെല്ലാം ശ്വാസമടക്കിപ്പിടിച്ച് കണ്ടുകൊണ്ടിരുന്ന കാക്കകൾക്ക് തങ്ങളുടെ കണ്ണുകളെ വിശ്വസിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. തങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഭീഷണി, ഒരു തുള്ളി ചോര പോലും ചിന്താതെ, തങ്ങളുടെ ഒരു തൂവൽ പോലും നഷ്ടപ്പെടാതെ ഇല്ലാതായിരിക്കുന്നു. ബുദ്ധിയും തന്ത്രവും (Strategy) ശരിയായ രീതിയിൽ ഉപയോഗിച്ചാൽ എത്ര വലിയ ശത്രുവിനെയും പരാജയപ്പെടുത്താമെന്ന് അവർ ആശ്വാസത്തോടെ മനസ്സിലാക്കി. അന്ന് ആ പേരാൽമരത്തിലെ കാറ്റ് അവർക്ക് സന്തോഷത്തിന്റെ പാട്ടാണ് പാടിക്കൊടുത്തത്.

അദൃശ്യമായ ആയുധം: കഥയിലെ കാണാപ്പുറങ്ങൾ

ഈ കഥ വെറുമൊരു കുട്ടിക്കഥയായോ മൃഗകഥയായോ തള്ളിക്കളയാവുന്നതല്ല. ഇതിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന തത്വശാസ്ത്രം വളരെ വലുതാണ്. ഭൂരിഭാഗം ആളുകളും ഈ കഥ വായിക്കുമ്പോൾ കാക്കയുടെ ബുദ്ധിയെ മാത്രമാണ് പ്രശംസിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഇവിടെ കാക്ക പ്രയോഗിച്ചത് ‘അനുയോജ്യമായ സാഹചര്യങ്ങളെ തനിക്ക് അനുകൂലമാക്കി മാറ്റുക’ എന്ന വലിയൊരു തന്ത്രമാണ്. ഇതിനെ ഭാരതീയ ചിന്താധാരകളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ചാണക്യനീതിയിൽ (Chanakya Niti) ഉൾപ്പെടെ വലിയ പ്രാധാന്യത്തോടെ കാണുന്നുണ്ട്.

തന്റെ പരിമിതികളെക്കുറിച്ച് കാക്കയ്ക്ക് നല്ല ബോധ്യമുണ്ടായിരുന്നു. പാമ്പിനോട് നേരിട്ട് ഏറ്റുമുട്ടിയാൽ താൻ മരിക്കുമെന്നും, തന്റെ ഇണ തനിച്ചാകുമെന്നും അവനറിയാം. അവിടെയാണ് അവൻ മൂന്നാമതൊരു ശക്തിയെ (രാജാവിന്റെ സൈന്യത്തെ) യുദ്ധത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നത്. ശത്രുവിന്റെ ഏറ്റവും സുരക്ഷിതമായ ഇടം (മാളം) തന്നെ ശത്രുവിന്റെ മരണക്കെണിയാക്കി മാറ്റാൻ കാക്കയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞു. ശത്രുവിനെ നേരിടാൻ സ്വന്തം കൈകൾ തന്നെ വേണമെന്നില്ല, ശത്രുവിനേക്കാൾ വലിയൊരു ശക്തിയെ ശത്രുവിന് നേരെ തിരിച്ചുവിടാനുള്ള ബുദ്ധിമതിയാണ് വേണ്ടത് എന്നാണ് ഈ കഥ പരോക്ഷമായി നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത്. വികാരങ്ങൾക്ക് അടിമപ്പെട്ട് എടുത്തുചാടാതെ, വിവേകത്തോടെ ചിന്തിക്കാനുള്ള കഴിവിനെയാണ് ഇത് വരച്ചുകാണിക്കുന്നത്.

ആധുനിക ലോകത്തെ ‘കാക്കകൾ’

ഇന്നത്തെ കാലത്ത് ഈ പഞ്ചതന്ത്രം കഥയ്ക്ക് അതിയായ പ്രസക്തിയുണ്ട്. നമ്മുടെ തൊഴിലിടങ്ങളിലോ സമൂഹത്തിലോ നമ്മെ അടിച്ചമർത്തുന്ന, നമ്മെക്കാൾ സാമ്പത്തികമായോ അധികാരപരമായോ വലിയ ശക്തികളുണ്ടാകാം. വലിയ കോർപ്പറേറ്റ് കമ്പനിക്കെതിരെ പോരാടുന്ന ഒരു സാധാരണ ജീവനക്കാരനോ, സമൂഹത്തിലെ അഴിമതിക്കാർക്കെതിരെ ശബ്ദമുയർത്തുന്ന ഒരു വ്യക്തിയോ ആകാം അത്. അല്ലെങ്കിൽ അനീതിക്കെതിരെ പോരാടുന്ന ഒരു വിദ്യാർത്ഥിയാകാം. ഇവരാണ് ആധുനിക കാലത്തെ കാക്കകൾ.

അധികാരത്തിന്റെ ഹുങ്കിൽ നിൽക്കുന്നവരോട് (പാമ്പുകൾ) നേരിട്ട് പോരാടാൻ ഒരു സാധാരണക്കാരന് കഴിഞ്ഞെന്നുവരില്ല. അവർക്ക് പണവും സ്വാധീനവും ഉണ്ടാകും. അവിടെയാണ് ബുദ്ധി പ്രയോഗിക്കേണ്ടത്. താഴെ പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ ആധുനിക കാലത്തെ ഈ തന്ത്രത്തിന്റെ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്:

• വിസിൽബ്ലോവർമാർ (Whistleblowers): വലിയ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ അഴിമതി വെളിച്ചത്തുകൊണ്ടുവരുന്ന ഇവർ നേരിട്ട് യുദ്ധം ചെയ്യുന്നില്ല, മറിച്ച് കൃത്യമായ തെളിവുകൾ (വജ്രമാല) അധികാരികളുടെ മുന്നിൽ എത്തിച്ച് വ്യവസ്ഥിതിയെക്കൊണ്ട് ശത്രുവിനെതിരെ നടപടിയെടുപ്പിക്കുന്നു.
• നിയമപോരാട്ടങ്ങൾ: വലിയ കോർപ്പറേറ്റുകളോട് വ്യക്തികൾ നേരിട്ട് തെരുവിലിറങ്ങി പോരാടുന്നതിന് പകരം, കോടതികളെയും നിയമവ്യവസ്ഥകളെയും (രാജാവിന്റെ കാവൽക്കാർ) തന്ത്രപരമായി ഉപയോഗിച്ച് നീതി നേടിയെടുക്കുന്നു.
• മാധ്യമങ്ങളുടെ ഉപയോഗം: സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിലൂടെയും വാർത്തകളിലൂടെയും സത്യങ്ങൾ പുറത്തുകൊണ്ടുവന്ന്, പൊതുസമൂഹത്തെക്കൊണ്ട് അനീതിക്കെതിരെ പ്രതികരിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് ശത്രുവിന്റെ ശക്തിയെ ദുർബലപ്പെടുത്താനുള്ള മികച്ച തന്ത്രമാണ്.

ശാരീരികമോ സാമ്പത്തികമോ ആയ കരുത്തില്ലായ്മ ഒരിക്കലും ഒരു പോരായ്മയല്ല. ഏത് വലിയ പ്രതിസന്ധിയിലും തളരാതെ, വൈകാരികമായി പ്രതികരിക്കാതെ, ബുദ്ധിപൂർവ്വം ചിന്തിക്കാൻ കഴിയുക എന്നതാണ് മനുഷ്യന്റെ ഏറ്റവും വലിയ കരുത്ത്. വിവേകത്തോടെ കരുക്കൾ നീക്കിയാൽ, എത്ര വലിയ പ്രതിസന്ധിയുടെ മാളത്തിലും വെളിച്ചം വീഴ്ത്താനും, ശത്രുവിനെ പരാജയപ്പെടുത്താനും ഒരു സാധാരണക്കാരന് കഴിയും. കാക്കയും പാമ്പും തമ്മിലുള്ള ഈ പോരാട്ടം നമ്മോട് പറയുന്നത് ആ ഒരൊറ്റ സത്യമാണ്: അഗ്നിയിൽ കുരുത്ത പൊന്നുപോലെ, പ്രതിസന്ധികളിൽ ഉണരുന്ന ബുദ്ധിശക്തിയാണ് ഈ ലോകത്തെ ഏറ്റവും മൂർച്ചയേറിയ ആയുധം. ആ ആയുധത്തിന് മുന്നിൽ ഏത് വലിയ സർപ്പവും പത്തി മടക്കുക തന്നെ ചെയ്യും.