ഏകലവ്യൻ: മഹാഭാരതം കണ്ട ഏറ്റവും വലിയ ചതിയുടെ കഥ

ഹസ്തിനപുരത്തിന് പുറത്തുള്ള കൊടുംകാട്. ഇലച്ചാർത്തുകൾക്കിടയിലൂടെ അരിച്ചിറങ്ങുന്ന സൂര്യപ്രകാശം മാത്രം സാന്നിധ്യമറിയിക്കുന്ന, വന്യമൃഗങ്ങളുടെ കാൽപ്പെരുമാറ്റങ്ങൾ മാത്രം കേൾക്കുന്ന നിബിഡ വനം. ദ്രോണാചാര്യരും പാണ്ഡവരും കൗരവരും കാട്ടിൽ നായാട്ടിന് ഇറങ്ങിയതാണ്. അവർക്കൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്ന വേട്ടനായ പെട്ടെന്ന് ഒരു ദിക്കിലേക്ക് നോക്കി നിർത്താതെ കുരയ്ക്കാൻ തുടങ്ങി. എന്നാൽ നിമിഷങ്ങൾക്കകം ആ കുരയ്ക്കുന്ന ശബ്ദം പെട്ടെന്ന് നിന്നു. കാട്ടിൽ വല്ലാത്തൊരു നിശബ്ദത പരന്നു. കാറ്റിൽ ഉണങ്ങിയ കരിയിലകൾ അനങ്ങുന്ന ശബ്ദം പോലും ഭയാനകമായി തോന്നി. ഓടിയെത്തിയ അർജുനൻ കണ്ട കാഴ്ച ശരിക്കും ഞെട്ടിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു. നായയുടെ വായിൽ ഏഴ് അമ്പുകൾ കൃത്യതയോടെ തറച്ചിരിക്കുന്നു. വായുവിനെ കീറിമുറിച്ചു വന്ന ആ അമ്പുകൾ ഒരു കൂടാരം പോലെ നായയുടെ വായെ ബന്ധിച്ചിരിക്കുന്നു. ഒരു തുള്ളി ചോര പോലും പൊടിഞ്ഞിട്ടില്ല, നായയ്ക്ക് യാതൊരു മുറിവും പറ്റിയിട്ടില്ല, എന്നാൽ അതിന് വായ തുറക്കാനോ കുരയ്ക്കാനോ കഴിയുന്നുമില്ല. ശബ്ദം കേട്ട ദിശയിലേക്ക് മാത്രം നോക്കി ലക്ഷ്യം ഭേദിക്കുന്ന ‘ശബ്ദവേധി’ (Shabdavedhi) എന്ന അത്യപൂർവ്വ വിദ്യ!

കുരുവംശത്തിന്റെ അഭിമാനമായ അർജുനന്റെ ഉള്ളിലെ അഹങ്കാരത്തിന്റെ ഗോപുരങ്ങൾ ആ നിമിഷം ചീട്ടുകൊട്ടാരം പോലെ തകർന്നുവീഴുകയായിരുന്നു. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വില്ലാളിവീരൻ താനാണെന്ന ചിന്ത ആ കാട്ടിലെ മണ്ണിൽ അലിഞ്ഞില്ലാതായി. ആരുടേതാണ് ഈ അമ്പുകൾ? തന്നെക്കാൾ മികച്ച മറ്റൊരു വില്ലാളിയോ? അർജുനന്റെ കണ്ണുകൾ പരിഭ്രാന്തിയോടെ കാട്ടിലെ വൻമരങ്ങൾക്കിടയിലൂടെ പരതി. അവിടെ, വള്ളിപ്പടർപ്പുകൾക്കിടയിൽ, കൃഷ്ണമൃഗത്തിന്റെ തോലണിഞ്ഞ, കറുത്തു മെലിഞ്ഞ ഒരു വേടപ്പയ്യൻ നിൽക്കുന്നു. അവന്റെ കയ്യിൽ വില്ലും അമ്പുകളുമുണ്ട്. വിയർപ്പുകണങ്ങൾ പൊടിഞ്ഞ അവന്റെ മുഖത്തും കണ്ണുകളിലും വന്യമായ ഒരു തിളക്കമുണ്ടായിരുന്നു. യാതൊരു ഭാവഭേദവുമില്ലാതെ, ശാന്തനായി നിൽക്കുന്ന സാക്ഷാൽ ഏകലവ്യൻ!

മഹാഭാരതത്തിലെ ഏറ്റവും തീവ്രമായ, സങ്കടകരമായ, അതേസമയം നമ്മെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ചിന്തിപ്പിക്കുന്ന അധ്യായങ്ങളിലൊന്ന് ആരംഭിക്കുന്നത് അവിടെ നിന്നാണ്. കേവലം ഒരു ഗുരുവും ശിഷ്യനും തമ്മിലുള്ള കഥയല്ല ഇത്; അർഹതയും അധികാരവും തമ്മിലുള്ള എക്കാലത്തെയും വലിയ പോരാട്ടത്തിന്റെ, ചരിത്രം കണ്ട ഏറ്റവും വലിയ ചതിയുടെ കഥ.

നിഷേധിക്കപ്പെട്ട വിദ്യ, മണ്ണിൽ തീർത്ത ഗുരു

വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് നടന്നൊരു സംഭവമുണ്ട്. നിഷാദ രാജാവായ ഹിരണ്യധനുസ്സിന്റെ മകനായ ഏകലവ്യൻ ആയുധവിദ്യ പഠിക്കണമെന്ന അടങ്ങാത്ത ആഗ്രഹവുമായി ഹസ്തിനപുരത്തിൽ എത്തി. അക്കാലത്ത് ആയുധവിദ്യയുടെ അവസാന വാക്കാണ് ദ്രോണാചാര്യർ. ദ്രോണരുടെ ആശ്രമത്തിൽ എത്തിയ ഏകലവ്യൻ ആദരവോടെ പറഞ്ഞു: “ആചാര്യ, ഞാനീ കാട്ടിലെ നിഷാദ രാജാവായ ഹിരണ്യധനുസ്സിന്റെ മകനാണ്. അങ്ങയെ ഗുരുവായി സ്വീകരിച്ച് ആയുധവിദ്യ അഭ്യസിക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.” എന്നാൽ ദ്രോണർ അവനെ നിഷ്കരുണം തിരിച്ചയച്ചു. ദ്രോണരുടെ വാക്കുകൾ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ പോലെയായിരുന്നു: “ക്ഷത്രിയർക്കും രാജകുമാരന്മാർക്കും മാത്രം അവകാശപ്പെട്ടതാണ് ഈ വിദ്യ. ഒരു കാട്ടുജാതിക്കാരനെ, അതും രാജവംശത്തിൽ പിറക്കാത്തവനെ എന്റെ ശിഷ്യനാക്കാൻ എനിക്ക് കഴിയില്ല.” രാജകുമാരന്മാർക്ക് മാത്രം വിദ്യ പകർന്നു നൽകാൻ ബാധ്യസ്ഥനായ തനിക്ക് വ്യവസ്ഥിതികളെ മറികടക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് ദ്രോണർ തീർത്തു പറഞ്ഞു. അപമാനിതനായി, ഹൃദയം തകർന്ന് തലകുനിച്ച് ഏകലവ്യൻ കാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി.

എന്നാൽ വിധി ആരെയും വെറുതെ വിടില്ല എന്നാണല്ലോ പ്രമാണം. അഗ്നിയിൽ കുരുത്ത പൊന്ന് കൂടുതൽ ശോഭയോടെ തിളങ്ങും എന്നത് പോലെ, ആ കാട്ടുപയ്യന്റെ ഉള്ളിലെ ഇച്ഛാശക്തി ഒരു തീയ്യായി ആളിക്കത്തുകയായിരുന്നു. “എനിക്ക് വിദ്യ പകർന്നു നൽകാൻ ഒരു ഗുരുവിനും കഴിയില്ലെങ്കിൽ, എന്റെ നിശ്ചയദാർഢ്യമായിരിക്കും എന്റെ ഗുരു,” അവൻ ഉറപ്പിച്ചു. കൊടുംകാട്ടിലെ ഒരു വലിയ മരച്ചുവട്ടിൽ അവൻ കളിമണ്ണുകൊണ്ട് ദ്രോണാചാര്യരുടെ ഒരു പ്രതിമ നിർമ്മിച്ചു. അതിന് മുന്നിൽ നിന്ന് രാപ്പകലില്ലാതെ അവൻ വില്ലു കുലയ്ക്കാൻ പരിശീലിച്ചു. രാജകൊട്ടാരത്തിലെ മൃദുവായ ശയ്യകളിൽ അർജുനൻ ഉറങ്ങിയപ്പോൾ, ഏകലവ്യൻ കാട്ടിലെ പാറക്കല്ലുകളിൽ കിടന്നുറങ്ങി. കൊടുംമഞ്ഞും പേമാരിയും ചുട്ടുപൊള്ളുന്ന വെയിലും അവനെ തളർത്തിയില്ല. വില്ലിന്റെ ഞാൺ വലിച്ച് വിരലുകൾ മുറിഞ്ഞ് ചോരയൊലിച്ചിട്ടും, കൈകളിൽ തഴമ്പുകൾ രൂപപ്പെട്ടിട്ടും അവൻ അമ്പെയ്യുന്നത് നിർത്തിയില്ല. രാജകൊട്ടാരത്തിലെ സുഖസൗകര്യങ്ങളിലിരുന്ന് അർജുനൻ പഠിച്ചതിനേക്കാൾ വലിയ പാഠങ്ങൾ ആ കൊടുംകാടും അവിടുത്തെ കഠിനമായ പ്രകൃതിയും ഏകലവ്യനെ പഠിപ്പിച്ചു. കളിമൺ പ്രതിമയ്ക്ക് ജീവനില്ലായിരിക്കാം, എന്നാൽ ആ പ്രതിമയ്ക്ക് മുന്നിൽ നിന്നവന്റെ അചഞ്ചലമായ സമർപ്പണത്തിന് ലോകത്തിലെ മറ്റെന്തിനേക്കാളും ജീവനുണ്ടായിരുന്നു.

കാട്ടിലെ പാഠശാലയിൽ എത്തിയ ആചാര്യൻ

നായയുടെ വായിൽ തറച്ച അമ്പുകൾ കണ്ട് അമ്പരന്നു നിന്ന അർജുനന്റെ അടുത്തേക്ക് ദ്രോണാചാര്യർ എത്തി. താൻ ജീവന് തുല്യം സ്നേഹിക്കുന്ന, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച വില്ലാളിയാക്കുമെന്ന് താൻ വാക്ക് നൽകിയ അർജുനൻ ഇന്ന് അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ ഒരു കാട്ടുപയ്യന് മുന്നിൽ തോൽപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അർജുനന്റെ കണ്ണുകളിലെ നിരാശയും ദേഷ്യവും ദ്രോണർക്ക് വായിച്ചെടുക്കാമായിരുന്നു. ദ്രോണർ വേഗത്തിൽ ഏകലവ്യന്റെ അടുത്തേക്ക് നടന്നു ചെന്നു.

“ആരാണ് നീ? ആരാണ് നിനക്ക് ഈ അത്യപൂർവ്വ വിദ്യ പകർന്നു നൽകിയത്?” ദ്രോണരുടെ ശബ്ദത്തിൽ ഗാംഭീര്യവും അതിലേറെ ആശങ്കയുമുണ്ടായിരുന്നു.

ഏകലവ്യൻ അതീവ ആദരവോടെ, സാഷ്ടാംഗം പ്രണമിച്ച് ആചാര്യനെ വണങ്ങി. എന്നിട്ട് മരച്ചുവട്ടിലെ ആ കളിമൺ പ്രതിമയ്ക്ക് നേരെ വിരൽ ചൂണ്ടി. “അങ്ങ് തന്നെയാണ് എന്റെ ഗുരു. അങ്ങയുടെ ഈ പ്രതിമയ്ക്ക് മുന്നിൽ നിന്നാണ് ഞാൻ വിദ്യകളെല്ലാം സ്വായത്തമാക്കിയത്. അങ്ങയുടെ അദൃശ്യമായ സാന്നിധ്യമാണ് എന്നെ ഈ കാട്ടിൽ നയിച്ചത്.”

ദ്രോണർ സ്തംഭിച്ചുപോയി. അർജുനന്റെ കണ്ണുകൾ ദ്രോണർക്ക് നേരെ തിരിഞ്ഞു. ആ നോട്ടത്തിൽ മൂർച്ചയുള്ള ഒരു ചോദ്യമുണ്ടായിരുന്നു: “നിങ്ങൾ എന്നെയാണല്ലോ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച വില്ലാളിയാക്കും എന്ന് വാക്ക് തന്നിരുന്നത്? എനിക്കായി നിങ്ങൾ മറ്റാരെയും ഈ വിദ്യ പഠിപ്പിക്കില്ലെന്ന് സത്യം ചെയ്തതല്ലേ? പിന്നെ ഈ കാട്ടുജാതിക്കാരൻ എങ്ങനെ എന്നെക്കാൾ മികച്ചവനായി? അങ്ങ് എന്നെ വഞ്ചിക്കുകയായിരുന്നോ?”

ദ്രോണർ എന്ന നിഷ്പക്ഷനായ ഗുരുവിനെക്കാൾ, ഹസ്തിനപുരത്തിന്റെ ശമ്പളം പറ്റുന്ന ഒരു സേവകൻ അവിടെ ഉണർന്നു. രാജാവിനോടുള്ള കൂറ്, തന്റെ പ്രിയ ശിഷ്യനായ അർജുനന്റെ ഭാവി, താൻ നൽകിയ വാക്ക്, വ്യവസ്ഥിതിയുടെ സമ്മർദ്ദങ്ങൾ – ഇവയെല്ലാം ദ്രോണരുടെ മനസ്സിൽ ഒരു കൊടുങ്കാറ്റായി വീശി. അധികാരം നിലനിർത്താൻ ഏതറ്റം വരെയും പോകാൻ വ്യവസ്ഥിതികൾക്ക് കഴിയും. ദ്രോണർ തന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ക്രൂരതയ്ക്ക്, നീചമായ പ്രവർത്തിക്ക് അവിടെ തുടക്കം കുറിച്ചു.

“ഞാനാണ് നിന്റെ ഗുരു എങ്കിൽ… എനിക്കുള്ള ഗുരുദക്ഷിണ എവിടെ? ദക്ഷിണ നൽകാതെ വിദ്യ പൂർണ്ണമാകില്ലല്ലോ,” ദ്രോണർ ചോദിച്ചു.

ഏകലവ്യന്റെ മുഖത്ത് വർണ്ണിക്കാനാവാത്ത സന്തോഷം വിടർന്നു. തന്നെ ഒരിക്കലും ശിഷ്യനായി അംഗീകരിക്കില്ലെന്ന് പറഞ്ഞ് ആട്ടിയകറ്റിയ അതേ ആചാര്യൻ ഇന്ന് തന്നോട് ദക്ഷിണ ചോദിക്കുന്നു! തന്നെ ശിഷ്യനായി അദ്ദേഹം അംഗീകരിച്ചിരിക്കുന്നു! “ചോദിച്ചോളൂ ഗുരോ, എന്റെ ജീവൻ വേണമെങ്കിലും ഞാൻ അങ്ങേയ്ക്ക് ഈ നിമിഷം നൽകാം,” അവൻ നിറകണ്ണുകളോടെ, ഭക്തിയോടെ പറഞ്ഞു.

മടിയേതുമില്ലാതെ ദ്രോണർ ആ ക്രൂരമായ വാക്കുകൾ ഉച്ചരിച്ചു: “എനിക്ക് നിന്റെ വലതുകൈയ്യിലെ തള്ളവിരൽ വേണം.”

രക്തം വീണ മണ്ണും തകർന്ന സ്വപ്നങ്ങളും

ഒരു വില്ലാളിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം വലതുകൈയ്യിലെ തള്ളവിരൽ എന്നത് അവന്റെ ജീവനാണ്. വില്ലിന്റെ ഞാൺ വലിച്ചു പിടിക്കാനും ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് അമ്പെയ്യാനും ആ വിരൽ ഇല്ലാതെ കഴിയില്ല. ആ വിരൽ മുറിച്ചു നൽകുക എന്നാൽ പിന്നീട് ഒരിക്കലും വില്ല് കയ്യിലെടുക്കാൻ കഴിയില്ല എന്നാണ് അർത്ഥം. തന്റെ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന അതുല്യനായ പ്രതിഭയെ എന്നെന്നേക്കുമായി ഇല്ലാതാക്കാനാണ്, അവന്റെ ഭാവി ഇരുളടഞ്ഞതാക്കാനാണ് ദ്രോണർ ശ്രമിക്കുന്നത് എന്ന് അവിടെയുള്ള എല്ലാവർക്കും മനസ്സിലായി. കാറ്റുപോലും ആ നിമിഷത്തിൽ നിശ്ചലമായി.

പക്ഷേ ഏകലവ്യൻ ഒരു നിമിഷം പോലും മടിച്ചു നിന്നില്ല. തന്റെ അരയിൽ ഇരുന്ന മൂർച്ചയേറിയ കത്തി അവൻ വലിച്ചൂരി. ഒറ്റ വെട്ടിന് തന്റെ വലതുകൈയ്യിലെ തള്ളവിരൽ അവൻ മുറിച്ചുമാറ്റി. മുഖത്ത് ഒരു വേദന പോലും പ്രകടിപ്പിക്കാതെ, ചോരയൊലിക്കുന്ന ആ വിരൽ ആദരവോടെ അവൻ ദ്രോണാചാര്യരുടെ കാൽക്കൽ സമർപ്പിച്ചു. ചോര വീണ് ആ കാട്ടിലെ ഉണങ്ങിയ മണ്ണ് നനഞ്ഞു. അർജുനന്റെ മുഖത്ത് ആശ്വാസം പടർന്നു, തന്റെ സിംഹാസനം സുരക്ഷിതമാണെന്ന ചിന്ത അവനെ ശാന്തനാക്കി. വ്യവസ്ഥിതി അവിടെ വിജയിച്ചു. എന്നാൽ ദ്രോണരുടെ കൈകൾ വിറയ്ക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. താൻ ചെയ്തത് ഒരു കൊടുംചതിയാണെന്ന്, തലമുറകൾ തന്നെ ശപിക്കുമെന്നും ആ ബ്രാഹ്മണന് നന്നായി അറിയാമായിരുന്നു.

ചിരിച്ച മുഖത്തോടെ ചോരയൊലിക്കുന്ന കൈകളുമായി നിൽക്കുന്ന ഏകലവ്യനെ നോക്കാൻ ദ്രോണർക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല. ലോകം കണ്ട ഏറ്റവും വലിയ വില്ലാളിവീരൻ ഒരു യുദ്ധഭൂമിയിലല്ല, മറിച്ച് അധികാരത്തിന്റെ ക്രൂരമായ നിയമങ്ങൾക്ക് മുന്നിലാണ്, വിവേചനത്തിന്റെ ഇരുമ്പുമറകൾക്ക് മുന്നിലാണ് തോൽപ്പിക്കപ്പെട്ടത്.

ഭക്തിയോ അതോ അധികാരത്തിന്റെ ക്രൂരതയോ?

തലമുറകളായി നമ്മൾ ഈ കഥ പഠിക്കുന്നത് ‘ഗുരുഭക്തിയുടെ’ ഏറ്റവും വലിയ ഉദാഹരണമായാണ്. അർപ്പണബോധമുള്ള ഒരു ശിഷ്യൻ ഗുരുവിന് വേണ്ടി സ്വന്തം വിരൽ മുറിച്ചു നൽകിയ ത്യാഗത്തിന്റെ കഥയായി ഇതിനെ വാഴ്ത്തിപ്പാടുന്നു. എന്നാൽ സൂക്ഷ്മമായി ചിന്തിച്ചാൽ, ഇതൊരിക്കലും അന്ധമായ ഗുരുഭക്തിയുടെ കഥയല്ല. ഇതൊരു നിശബ്ദമായ പ്രതിഷേധത്തിന്റെ കഥയാണ്; അധികാരത്തിന്റെ ക്രൂരതയുടെയും വിദ്യയുടെ മേലുള്ള കുത്തകവൽക്കരണത്തിന്റെയും (Gatekeeping) കഥയാണ്.

ദ്രോണർ ഈ കഥയിൽ ഒരു മഹാനായ ഗുരുവല്ല. അദ്ദേഹം വിദ്യയുടെ കുത്തകവൽക്കരണത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ്. വിദ്യ ആർക്കൊക്കെ ലഭിക്കണം, ആർക്കൊക്കെ ലഭിക്കരുത് എന്ന് തീരുമാനിക്കുന്ന വ്യവസ്ഥിതിയുടെ കാവൽക്കാരനാണ് ദ്രോണർ. താൻ യാതൊന്നും പഠിപ്പിക്കാത്ത, തന്നെ നോക്കി വിദ്യ പഠിച്ച ഒരു പാവം കുട്ടിയോട് അവകാശമില്ലാത്ത ദക്ഷിണ ചോദിക്കാൻ ദ്രോണർക്ക് എങ്ങനെ കഴിഞ്ഞു? ഏകലവ്യന്റെ ത്യാഗം ഒരു അന്ധമായ അനുസരണമല്ല. തള്ളവിരൽ മുറിച്ചു നൽകിയതിലൂടെ ഏകലവ്യൻ ലോകത്തോട് വിളിച്ചു പറഞ്ഞത് രാജാക്കന്മാരുടെ അരക്ഷിതാവസ്ഥയെക്കുറിച്ചാണ്. തന്റെ കഴിവിനെ അവർ എത്രത്തോളം ഭയപ്പെടുന്നു എന്ന് അവൻ തിരിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നു. പ്രതിമ ചോദിക്കാത്ത ദക്ഷിണ മനുഷ്യനായ ദ്രോണർ ചോദിച്ചത് അദ്ദേഹത്തിലെ രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ ഉണർന്നതുകൊണ്ടാണ്. ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ആ വിരൽ നൽകിയതിലൂടെ ആ വ്യവസ്ഥിതിയുടെ ധാർമ്മികമായ പരാജയം അവൻ ലോകത്തിന് മുന്നിൽ തുറന്നുകാട്ടുകയായിരുന്നു.

ഇന്നത്തെ ഏകലവ്യന്മാരും ദ്രോണാചാര്യന്മാരും

ഈ കഥ മഹാഭാരതത്തിലെ വെറുമൊരു ഏടാണെന്ന് കരുതി തള്ളിക്കളയാൻ കഴിയില്ല. കാരണം, ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറവും നമ്മുടെ സമൂഹത്തിൽ ഈ കഥ ദിനംപ്രതി ആവർത്തിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. കാലം മാറി, വസ്ത്രങ്ങൾ മാറി, കഥാപാത്രങ്ങളുടെ വേഷം മാറി, പക്ഷേ കഥയുടെ ഉള്ളടക്കം മാറിയില്ല.

• തൊഴിലിടങ്ങളിലെ വിവേചനം: ഇന്നത്തെ ആധുനിക കോർപ്പറേറ്റ് ലോകത്തേക്ക് നോക്കുക. വൻകിട കമ്പനികളിൽ ഉന്നത സ്ഥാനങ്ങളിൽ ഇരിക്കുന്ന ‘അർജുനന്മാർ’ പലരും അവിടെ എത്തിയത് അവരുടെ പശ്ചാത്തലം കൊണ്ടോ, കുടുംബ മഹിമ കൊണ്ടോ, സ്വാധീനം കൊണ്ടോ ആയിരിക്കും (Privilege/Nepotism). എന്നാൽ യാതൊരു പിൻബലവുമില്ലാതെ, സ്വന്തം കഴിവും കഠിനാധ്വാനവും (Meritocracy) കൊണ്ട് മാത്രം മുന്നേറുന്ന ‘ഏകലവ്യന്മാർ’ അവിടെയുണ്ടാകും. അവർ അർജുനന്മാരെക്കാൾ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവെക്കുമ്പോൾ, പുതിയ ആശയങ്ങൾ കൊണ്ടുവരുമ്പോൾ സിസ്റ്റം അവരെ പല കാരണങ്ങൾ പറഞ്ഞ് ഒതുക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു.
• ക്രെഡിറ്റ് തട്ടിയെടുക്കൽ: പല ഐ.ടി കമ്പനികളിലും, വലിയ സർവ്വകലാശാലകളിലെ ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങളിലും (Research Labs) ഇത് സ്ഥിരമായി കാണാം. ഒരു ജൂനിയർ ഉദ്യോഗസ്ഥനോ വിദ്യാർത്ഥിയോ രാപ്പകലില്ലാതെ കഷ്ടപ്പെട്ട് ഒരു പുതിയ ആശയം കണ്ടെത്തുന്നു. എന്നാൽ അതിന്റെ അംഗീകാരം (Credit Stealing) മുഴുവൻ കൊണ്ടുപോകുന്നത് അവരുടെ മേലധികാരികളായ ‘ദ്രോണർ’ ആയിരിക്കും. പ്രൊമോഷൻ നിഷേധിച്ചും, പുതിയ അവസരങ്ങൾ തടഞ്ഞും അവർ ആധുനിക ഏകലവ്യന്മാരുടെ ‘തള്ളവിരൽ’ ഇന്നും മുറിച്ചെടുക്കുന്നു.
• അവസരങ്ങളുടെ നിഷേധം: സാമ്പത്തികമായി പിന്നോക്കം നിൽക്കുന്ന കുട്ടികൾക്ക് വലിയ സർവ്വകലാശാലകളിൽ പ്രവേശനം നിഷേധിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, ലക്ഷങ്ങൾ ഫീസുള്ള കോഴ്സുകൾ അവർക്ക് അപ്രാപ്യമാകുമ്പോൾ, അവിടെ സംഭവിക്കുന്നത് ദ്രോണരുടെ അതേ അയിത്തം കൽപ്പിക്കലാണ്. വലിയ കോച്ചിംഗ് സെന്ററുകളിൽ പോകാൻ കഴിയാത്ത കുട്ടികൾ യൂട്യൂബും ഇന്റർനെറ്റും വഴി (ഇന്നത്തെ ആധുനിക കളിമൺ പ്രതിമകൾ – Self-taught learners) സ്വന്തമായി പഠിച്ച് ഉയർന്ന റാങ്ക് വാങ്ങുമ്പോൾ, പുതിയ കണ്ടുപിടുത്തങ്ങൾ നടത്തുമ്പോൾ വ്യവസ്ഥിതികൾ ഞെട്ടുന്നത് നാം കാണാറുണ്ട്.

അധികാരത്തിലിരിക്കുന്നവർ എക്കാലത്തും ഭയപ്പെടുന്നത് സ്വയം പര്യാപ്തരായ മനുഷ്യരെയാണ്. ആരുടെയും സഹായമില്ലാതെ, സ്വന്തം പ്രയത്നം കൊണ്ട് മാത്രം വളർന്നു വരുന്നവർ വ്യവസ്ഥിതികൾക്ക് എപ്പോഴും ഒരു ഭീഷണിയാണ്. ആ ഭീഷണിയെ ഇല്ലാതാക്കാൻ അവർ നിയമങ്ങളുടെയും ചട്ടങ്ങളുടെയും ന്യായങ്ങൾ പറഞ്ഞ് അവകാശങ്ങൾ കവർന്നെടുക്കും.

കുരുക്ഷേത്ര യുദ്ധത്തിൽ അർജുനൻ വിജയിച്ചിരിക്കാം. ചരിത്രം അർജുനനെ ഏറ്റവും വലിയ വില്ലാളിയായി രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കാം. എന്നാൽ കാലം വിലയിരുത്തുമ്പോൾ അർജുനന്റെ വിജയത്തേക്കാൾ തിളക്കം ഏകലവ്യന്റെ പരാജയത്തിനാണ്. കാരണം, ശരീരം കൊണ്ട് മുറിവേൽപ്പിക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും ഏകലവ്യന്റെ ആത്മാവിനെ തോൽപ്പിക്കാൻ ദ്രോണർക്കോ അർജുനനോ കഴിഞ്ഞില്ല. ആരുടേയും സഹായമില്ലാതെ അത്യുന്നതങ്ങളിൽ എത്തിയ ആ വേടപ്പയ്യന്റെ പേര് മഹാഭാരതം ഉള്ളിടത്തോളം കാലം നിലനിൽക്കും. കഴിവുള്ളവരെ മാറ്റിനിർത്താൻ വ്യവസ്ഥിതികൾ എത്ര ശ്രമിച്ചാലും, ആ കാട്ടിലെ മണ്ണിൽ വീണ ചോരത്തുള്ളികൾ അധികാരത്തിന്റെ നെഞ്ചിലെ എക്കാലത്തെയും വലിയൊരു ചോദ്യചിഹ്നമായി അവശേഷിക്കും. യഥാർത്ഥത്തിൽ ആ കാട്ടിൽ തോറ്റത് തന്റെ സർവ്വസ്വവും നൽകിയ ഏകലവ്യനല്ല, മറിച്ച് ഗുരുത്വത്തിന്റെ മഹത്വം ലോകത്തോട് പ്രസംഗിച്ച ദ്രോണാചാര്യർ തന്നെയാണ്.