വെറും മൂന്നേ മൂന്ന് ദിവസം. അതു മതിയായിരുന്നു ആരോഗ്യവാനായ ഒരു 74-കാരന്റെ ജീവിതം മാറ്റിമറിക്കാൻ. ഫ്ലോറിഡയിലെ കടലിൽ ഒന്നിറങ്ങിയതാണ് അദ്ദേഹം. തിരികെ ആശുപത്രിയിലെത്തുമ്പോൾ, വലതുകാലും കയ്യും അഴുകിത്തുടങ്ങിയിരുന്നു. വൈദ്യശാസ്ത്രത്തെപ്പോലും ഞെട്ടിച്ച ആ സംഭവത്തിന് പിന്നിൽ ഒരു സൂക്ഷ്മജീവിയായിരുന്നു, ഒരു മാംസംതീനി ബാക്ടീരിയ.
അമേരിക്കയിലെ ഫ്ലോറിഡ ഗൾഫ് തീരത്ത് അവധിക്കാലം ആഘോഷിക്കുകയായിരുന്നു ആ വയോധികൻ. പതിവുപോലെ കടലിലിറങ്ങിയപ്പോൾ വലതുകാലിൽ ഒരു ചെറിയ മുറിവുണ്ടായി. അതത്ര കാര്യമാക്കിയില്ല. പക്ഷേ, മണിക്കൂറുകൾക്കുള്ളിൽ കാര്യങ്ങൾ കൈവിട്ടുപോയി. മുറിവ് വേദനിക്കാൻ തുടങ്ങി, ചുറ്റും കറുത്ത പാടുകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. രണ്ടാം ദിവസം ആയപ്പോഴേക്കും വലതുകൈയുടെ നിറവും മാറിത്തുടങ്ങി.
മൂന്നാം ദിവസം ആശുപത്രിയിലെ എമർജൻസി വിഭാഗത്തിലെത്തുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവസ്ഥ അതീവ ഗുരുതരമായിരുന്നു. ന്യൂ ഇംഗ്ലണ്ട് ജേണൽ ഓഫ് മെഡിസിനിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കേസ് റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാൽമുട്ടിന് താഴേക്ക് കടും കറുപ്പ് നിറമായി മാറിയിരുന്നു. ചർമ്മത്തിനടിയിൽ രക്തസ്രാവം സംഭവിച്ചതിന്റെ വ്യക്തമായ സൂചന. ഡോക്ടർമാർ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ, മരിക്കുന്ന മാംസത്തിൽ നിന്ന് വാതകം പുറത്തുവരുന്നതിന്റെ ‘കരകര’ ശബ്ദം കേൾക്കാമായിരുന്നു. കൈയുടെ അവസ്ഥയും വ്യത്യസ്തമായിരുന്നില്ല. ചുവന്നു തടിച്ച്, രക്തം കെട്ടിയ വലിയൊരു കുമിളയും (hemorrhagic bulla) രൂപപ്പെട്ടിരുന്നു.
വില്ലൻ വിബ്രിയോ വൾനിഫിക്കസ്
അഴുകിത്തുടങ്ങിയ ഭാഗങ്ങൾ ശസ്ത്രക്രിയയിലൂടെ നീക്കം ചെയ്യാൻ ഡോക്ടർമാർ തിരക്കിട്ട് ശ്രമിക്കുമ്പോൾ തന്നെ, അണുബാധയുടെ കാരണം കണ്ടെത്താനുള്ള പരിശോധനകളും തുടങ്ങി. രക്തത്തിന്റെയും ശരീരകലകളുടെയും സാമ്പിളുകൾ പരിശോധിച്ചപ്പോൾ ആ ഭീകരന്റെ പേര് പുറത്തുവന്നു: വിബ്രിയോ വൾനിഫിക്കസ് (Vibrio vulnificus).
ചൂടുള്ളതും ഉപ്പുവെള്ളം കലർന്നതുമായ ജലാശയങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരുതരം മാംസംതീനി ബാക്ടീരിയ ആണിത്. പ്രധാനമായും രണ്ട് വഴികളിലൂടെയാണ് ഇത് മനുഷ്യശരീരത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നത്:
- തുറന്ന മുറിവുകളിലൂടെ: ഫ്ലോറിഡയിലെ ആ മനുഷ്യന് സംഭവിച്ചതുപോലെ, ബാക്ടീരിയ അടങ്ങിയ വെള്ളവുമായി സമ്പർക്കത്തിൽ വരുന്ന മുറിവുകളിലൂടെ.
- മലിനമായ കടൽവിഭവങ്ങളിലൂടെ: നന്നായി വേവിക്കാത്ത കക്ക, ചിപ്പി പോലുള്ളവ കഴിക്കുന്നതിലൂടെ. ഈ ബാക്ടീരിയകൾക്ക് കക്കയുടെയും മത്സ്യങ്ങളുടെയും ദഹനവ്യവസ്ഥയിൽ ജീവിക്കാൻ കഴിയും.
ഏതു വഴിയിലൂടെ ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചാലും ഫലം ഭീകരമായിരിക്കും. ഉള്ളിലെത്തിയാൽ, ആമാശയത്തിലെ ആസിഡുകളെ നിർവീര്യമാക്കാനും, കുടലിൽ നിന്ന് രക്തത്തിലേക്ക് കടക്കാനും ഇവയ്ക്ക് പ്രത്യേക കഴിവുണ്ട്.
ശരീരത്തെ ആക്രമിക്കുന്ന രീതി
എന്തുകൊണ്ടാണ് ഈ ബാക്ടീരിയ ഇത്ര അപകടകാരിയാകുന്നത്? അതിന്റെ കൈവശമുള്ള മാരകായുധങ്ങൾ തന്നെ കാരണം. ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ, കോശങ്ങളെ ഹൈജാക്ക് ചെയ്യാനും പോഷകങ്ങൾ വലിച്ചെടുക്കാനും ശരീരകലകളെ വിഘടിപ്പിക്കാനും സഹായിക്കുന്ന വിഷവസ്തുക്കളും എൻസൈമുകളും (enzymes) ഇവ പുറത്തുവിടും.
രക്തക്കുഴലുകളിൽ ചോർച്ചയുണ്ടാക്കാനും, പ്രതിരോധ സംവിധാനത്തെ തകർക്കാനും, കടുത്ത നീർവീക്കമുണ്ടാക്കാനും ഇതിന് കഴിയും. ചുരുക്കത്തിൽ, ശരീരത്തെ അതിവേഗം നശിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം. ഈ മാംസംതീനി ബാക്ടീരിയ മൂലമുള്ള അണുബാധയിൽ മരണനിരക്ക് ഏകദേശം 35 ശതമാനമാണ്. എന്നാൽ രോഗപ്രതിരോധ ശേഷി കുറഞ്ഞവരിലോ കരൾ രോഗമുള്ളവരിലോ ഇത് 50-60 ശതമാനം വരെയാകാം. അണുബാധയെ തുടർന്ന് ശരീരം അപകടകരമായി പ്രതികരിക്കുന്ന ‘സെപ്സിസ്’ (sepsis) എന്ന അവസ്ഥയിലെത്തിയാലും മരണസാധ്യത 50 ശതമാനമാണ്. ചികിത്സ വൈകിയാൽ മരണനിരക്ക് 100 ശതമാനത്തിലെത്തും.
അതിജീവനത്തിന്റെ കഥയും മുന്നറിയിപ്പും
ഭാഗ്യവശാൽ, ഫ്ലോറിഡയിലെ ആ 74-കാരൻ മരിച്ചില്ല. പക്ഷേ, വലിയൊരു വില നൽകേണ്ടി വന്നു. ആശുപത്രിയിലെത്തുമ്പോഴേക്കും വലതുകാൽ പൂർണ്ണമായും നശിച്ചിരുന്നു. മുട്ടിന് മുകളിൽ വച്ച് അത് മുറിച്ചുമാറ്റേണ്ടി വന്നു. കയ്യിലെ നശിച്ച ചർമ്മം നീക്കം ചെയ്ത് ശരീരത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് എടുത്ത ചർമ്മം വെച്ചുപിടിപ്പിക്കേണ്ടിയും (skin grafting) വന്നു. ആന്റിബയോട്ടിക്കുകളും മാസങ്ങൾ നീണ്ട ചികിത്സകൾക്കും ഒടുവിൽ അദ്ദേഹം സുഖം പ്രാപിച്ചു.
ഈ സംഭവം ഒരു വ്യക്തിയുടെ മാത്രം ദുരന്തമല്ല, മറിച്ച് ലോകത്തിനുള്ള ഒരു വലിയ മുന്നറിയിപ്പാണ്. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം മൂലം വിബ്രിയോ വൾനിഫിക്കസിന്റെ ഭീഷണി വർധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണെന്ന് ആരോഗ്യവിദഗ്ദ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.
കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവും കേരളത്തിന്റെ ആശങ്കയും
കടലിലെ ജലത്തിന്റെ താപനില ഉയരുന്നത് ഈ ബാക്ടീരിയകൾക്ക് പെരുകാൻ അനുകൂലമായ സാഹചര്യമൊരുക്കുന്നു. മുൻപ് ഇവയെ കാണാതിരുന്ന തണുത്ത പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് പോലും ഇവയുടെ സാന്നിധ്യം വ്യാപിക്കുകയാണ്. 1998-നും 2018-നും ഇടയിൽ അമേരിക്കയിൽ വിബ്രിയോ വൾനിഫിക്കസ് കേസുകളിൽ എട്ടിരട്ടി വർധനവാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയത്.
ഇവിടെയാണ് കേരളം പോലുള്ള ഒരു തീരദേശ സംസ്ഥാനം ആശങ്കപ്പെടേണ്ടത്. അറബിക്കടലിലെ താപനില ക്രമാതീതമായി വർധിക്കുന്നതായി പഠനങ്ങൾ പറയുന്നു. നമ്മുടെ കായലുകളും പുഴകളും കടലുമായി ചേരുന്ന പൊഴികളും ഉപ്പുവെള്ളം കലർന്ന ജലാശയങ്ങളും ഈ ബാക്ടീരിയക്ക് വളരാൻ പറ്റിയ ഇടങ്ങളാണ്. കടൽവിഭവങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് കക്കയും ചിപ്പിയും, നമ്മുടെ ഭക്ഷണശീലത്തിന്റെ ഭാഗവുമാണ്. അതിനാൽ, ഈ ഭീഷണി നമുക്ക് അന്യമല്ല.
ജാഗ്രത അനിവാര്യം: എങ്ങനെ സുരക്ഷിതരാകാം?
അമേരിക്കൻ സെന്റർസ് ഫോർ ഡിസീസ് കൺട്രോൾ ആൻഡ് പ്രിവൻഷൻ (CDC) ഈ അണുബാധ ഒഴിവാക്കാൻ ചില മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകുന്നുണ്ട്. അവ നമുക്കും പാലിക്കാവുന്നതാണ്:
- കടൽവിഭവങ്ങൾ നന്നായി വേവിക്കുക: കക്ക, ചിപ്പി, മത്സ്യം തുടങ്ങിയവ നന്നായി പാകം ചെയ്ത് മാത്രം കഴിക്കുക. പച്ചയ്ക്കോ പകുതി വേവിച്ചോ കഴിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കുക.
- മുറിവുകളുണ്ടെങ്കിൽ ശ്രദ്ധിക്കുക: ശരീരത്തിൽ തുറന്ന മുറിവുകളോ പോറലുകളോ ഉണ്ടെങ്കിൽ ഉപ്പുവെള്ളം കലർന്ന ജലാശയങ്ങളിൽ ഇറങ്ങുന്നത് ഒഴിവാക്കുക. ഒഴിവാക്കാൻ സാധ്യമല്ലെങ്കിൽ, മുറിവ് വെള്ളം കയറാത്ത ബാൻഡേജ് ഉപയോഗിച്ച് ഭദ്രമായി മൂടുക.
- കൈകൾ വൃത്തിയാക്കുക: വേവിക്കാത്ത കടൽവിഭവങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്ത ശേഷം കൈകൾ സോപ്പും വെള്ളവും ഉപയോഗിച്ച് നന്നായി കഴുകുക.
- മുറിവ് ഉടൻ ശുചിയാക്കുക: കടലിലോ കായലിലോ വെച്ച് മുറിവുണ്ടായാൽ ഉടൻ തന്നെ ശുദ്ധജലവും സോപ്പും ഉപയോഗിച്ച് ആ ഭാഗം വൃത്തിയായി കഴുകുക.
ഒരു ചെറിയ മുറിവ് പോലും ചിലപ്പോൾ വലിയ വിപത്തിലേക്ക് നയിച്ചേക്കാം. വിബ്രിയോ വൾനിഫിക്കസ് പോലുള്ള മാംസംതീനി ബാക്ടീരിയയുടെ ഭീഷണി കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ വർധിച്ചുവരുമ്പോൾ, വ്യക്തിപരമായ ശുചിത്വത്തിലും മുൻകരുതലുകളിലും നാം കൂടുതൽ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അറിവും ജാഗ്രതയുമാണ് ഏറ്റവും വലിയ പ്രതിരോധം.
