ഒരു ടെക് കമ്പനിയിൽ നിന്ന് നമ്മൾ എന്താണ് പ്രതീക്ഷിക്കുക? പുതിയ ഗാഡ്ജറ്റുകൾ, നൂതന സോഫ്റ്റ്വെയറുകൾ, അല്ലെങ്കിൽ ഓഹരി വിപണിയിലെ മുന്നേറ്റങ്ങൾ. എന്നാൽ അമേരിക്കൻ സർവൈലൻസ് (Surveillance) ഭീമനായ പലന്തിർ ടെക്നോളജീസ് ഈ പതിവ് വഴികളിലൂടെയല്ല സഞ്ചരിക്കുന്നത്. ടെക് ലോകത്തെയും രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകരെയും ഒരുപോലെ ഞെട്ടിച്ചുകൊണ്ട്, സ്വന്തം പ്രത്യയശാസ്ത്രം വ്യക്തമാക്കുന്ന ഒരു ‘മിനി മാനിഫെസ്റ്റോ’ കമ്പനി പുറത്തിറക്കിയിരിക്കുന്നു.
സിഇഒ അലക്സ് കാർപ്പിന്റെ ‘ദി ടെക്നോളജിക്കൽ റിപ്പബ്ലിക്’ എന്ന പുസ്തകത്തിന്റെ 22 പോയിന്റുകളുള്ള സംഗ്രഹമായാണ് ഈ രേഖ അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. കാഴ്ചയിൽ നിരുപദ്രവമെന്ന് തോന്നാമെങ്കിലും, ഇതിലെ ഓരോ വാക്കും വലിയ വിവാദങ്ങൾക്കാണ് തിരികൊളുത്തിയിരിക്കുന്നത്. എല്ലാവരെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന സംസ്കാരത്തെയും (Inclusivity) ചില സാമൂഹിക രീതികളെയും നിശിതമായി വിമർശിക്കുന്ന പലന്തിറിന്റെ വിവാദ മാനിഫെസ്റ്റോ, ഒരു കമ്പനിയുടെ പ്രവർത്തനരീതി എന്നതിലുപരി ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രഖ്യാപനമായി മാറുകയാണ്.
എന്താണ് പലന്തിർ പറയുന്നത്?
വെറുമൊരു ബ്ലോഗ് പോസ്റ്റ് എന്നതിലുപരി, തങ്ങളുടെ ലോകവീക്ഷണം എന്താണെന്ന് കൃത്യമായി വരച്ചുകാട്ടുകയാണ് പലന്തിർ. “എന്തുകൊണ്ടാണ് നിങ്ങൾ ഇങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നത് എന്ന് പലരും ചോദിക്കുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഈ വിശദീകരണം” എന്ന ആമുഖത്തോടെയാണ് കുറിപ്പ് ആരംഭിക്കുന്നത്. സിലിക്കൺ വാലി അത് വളർന്നുവന്ന രാജ്യത്തോട് ഒരു ധാർമ്മികമായ കടം വീട്ടാനുണ്ടെന്നും, സൗജന്യമായി ഇമെയിൽ സേവനം നൽകുന്നത് മാത്രം പോരെന്നും മാനിഫെസ്റ്റോ പറയുന്നു.
ഇതിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ ചില വാദങ്ങൾ ഇവയാണ്:
- സിലിക്കൺ വാലിക്കെതിരായ വിമർശനം: “ഒരു സംസ്കാരത്തിന്റെയോ ഭരണവർഗ്ഗത്തിന്റെയോ അധഃപതനം ക്ഷമിക്കപ്പെടണമെങ്കിൽ, അവർക്ക് പൊതുജനത്തിന് സാമ്പത്തിക വളർച്ചയും സുരക്ഷയും നൽകാൻ കഴിയണം.” ഇത് ഗൂഗിൾ, ഫേസ്ബുക്ക് പോലുള്ള പരസ്യത്തെ ആശ്രയിക്കുന്ന കമ്പനികൾക്കുള്ള ഒരു ഒളിയമ്പായി വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടുന്നു.
- എല്ലാവരെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതിലെ അപകടം: “പൊള്ളയായ ബഹുസ്വരതയുടെ (Pluralism) ആകർഷണത്തിൽ വീഴരുത്” എന്ന് പലന്തിർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. ചില സംസ്കാരങ്ങൾ അത്ഭുതങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്, മറ്റുചിലത് ശരാശരിയിലും മോശവും, സമൂഹത്തിന് ഹാനികരവുമാണെന്ന് മാനിഫെസ്റ്റോ തുറന്നടിക്കുന്നു. ഇത് ടെക് ലോകത്ത് വർധിച്ചുവരുന്ന ഇൻക്ലൂസിവിറ്റി, ഡൈവേഴ്സിറ്റി ചർച്ചകളെ കടന്നാക്രമിക്കുന്ന ഒന്നാണ്.
- സൈനിക ആവശ്യത്തിനുള്ള എഐ (AI): ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് (Artificial Intelligence) ഉപയോഗിച്ച് ആയുധങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുമോ എന്നതല്ല ചോദ്യമെന്നും, ആരാണ് അത് നിർമ്മിക്കുന്നത്, എന്ത് ആവശ്യത്തിനാണ് നിർമ്മിക്കുന്നത് എന്നതാണ് പ്രധാനമെന്നും കമ്പനി വാദിക്കുന്നു. “നമ്മുടെ ശത്രുക്കൾ ഇത്തരം സാങ്കേതികവിദ്യകൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിൽ ഒരു സംവാദത്തിനും കാത്തുനിൽക്കില്ല,” മാനിഫെസ്റ്റോ പറയുന്നു.
ഈ പ്രഖ്യാപനം ഒരു സാധാരണ കോർപ്പറേറ്റ് പ്രസ്താവനയുടെ എല്ലാ അതിരുകളും ലംഘിക്കുന്നു. ജർമ്മനിയുടെയും ജപ്പാന്റെയും രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധത്തിന് ശേഷമുള്ള ‘നിരായുധീകരണ’ത്തെ വിമർശിക്കാനും പലന്തിർ മടിക്കുന്നില്ല. ഇത് യൂറോപ്പിൽ വലിയ വില നൽകേണ്ടി വന്ന ഒരു ‘ഓവർ കറക്ഷൻ’ ആയിരുന്നുവെന്നും മാനിഫെസ്റ്റോയിൽ പറയുന്നുണ്ട്.
വിവാദങ്ങളുടെ നിഴലിൽ ഒരു കമ്പനി
പലന്തിർ എന്ന കമ്പനി എന്നും വിവാദങ്ങളുടെ തോഴനായിരുന്നു. അമേരിക്കൻ രഹസ്യാന്വേഷണ ഏജൻസിയായ സിഐഎയുടെ പിന്തുണയോടെ ആരംഭിച്ച ഈ സ്ഥാപനം, സർക്കാരുകൾക്കും വൻകിട കോർപ്പറേഷനുകൾക്കും ഡാറ്റാ അനലിറ്റിക്സ് സോഫ്റ്റ്വെയർ നൽകുന്നതിലാണ് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്. ഇവരുടെ ഏറ്റവും വലിയ ഉപഭോക്താക്കളിൽ അമേരിക്കൻ സൈന്യവും ഇമിഗ്രേഷൻ ആൻഡ് കസ്റ്റംസ് എൻഫോഴ്സ്മെന്റും (ICE) ഉൾപ്പെടുന്നു.
ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ കാലത്ത് അനധികൃത കുടിയേറ്റക്കാരെ കണ്ടെത്താനും നാടുകടത്താനും പലന്തിറിന്റെ സോഫ്റ്റ്വെയറുകൾ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചത് വലിയ മനുഷ്യാവകാശ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് വഴിവെച്ചിരുന്നു. ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ വേണം കമ്പനിയുടെ പുതിയ പ്രത്യയശാസ്ത്ര പ്രഖ്യാപനത്തെ കാണാൻ. തങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ ന്യായീകരിക്കാനും ‘പാശ്ചാത്യ ലോകത്തിന്റെ സംരക്ഷകർ’ എന്നൊരു പ്രതിച്ഛായ സൃഷ്ടിക്കാനുമുള്ള ശ്രമമായി ഇതിനെ പലരും കാണുന്നു.
ഈ മാനിഫെസ്റ്റോ പുറത്തുവരുന്നതിന് തൊട്ടുമുൻപ്, പലന്തിറിന്റെയും മറ്റ് നിരീക്ഷണ കമ്പനികളുടെയും ടൂളുകൾ എങ്ങനെയാണ് കുടിയേറ്റക്കാരെ ലക്ഷ്യം വെക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നത് എന്നതിനെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ആവശ്യപ്പെട്ട് യുഎസ് കോൺഗ്രസിലെ ഡെമോക്രാറ്റുകൾ ആഭ്യന്തര സുരക്ഷാ വകുപ്പിന് കത്തയച്ചിരുന്നു. ഈ സമ്മർദ്ദങ്ങൾക്കിടയിലാണ് പലന്തിർ തങ്ങളുടെ നിലപാട് കടുപ്പിക്കുന്നത്.
ടെക് ലോകത്തെ പ്രതികരണങ്ങൾ
പലന്തിറിന്റെ പ്രഖ്യാപനം ടെക് ലോകത്ത് അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ ഒരു ഞെട്ടലാണ് ഉണ്ടാക്കിയത്. പലരും ഇതിനെതിരെ രൂക്ഷമായ ഭാഷയിലാണ് പ്രതികരിച്ചത്.
പ്രമുഖ ഇൻവെസ്റ്റിഗേറ്റീവ് വെബ്സൈറ്റായ ബെല്ലിങ്കാറ്റിന്റെ (Bellingcat) സിഇഒ എലിയറ്റ് ഹിഗ്ഗിൻസ് പരിഹാസരൂപേണ ട്വീറ്റ് ചെയ്തത് ഇങ്ങനെയാണ്: “ഒരു കമ്പനി ഇങ്ങനെയൊരു പ്രസ്താവന പരസ്യമായി ഇറക്കുന്നത് തികച്ചും സാധാരണവും നല്ലതുമായ കാര്യമാണ്.”
ഇതൊരു കേവലം ‘പാശ്ചാത്യ പ്രതിരോധം’ മാത്രമല്ലെന്നും, ജനാധിപത്യത്തിന്റെ നെടുംതൂണുകളായ സുതാര്യത, തുല്യത തുടങ്ങിയ ആശയങ്ങൾക്കെതിരായ ആക്രമണമാണെന്നും ഹിഗ്ഗിൻസ് പിന്നീട് വാദിച്ചു. ഒരു കോർപ്പറേറ്റ് സ്ഥാപനം ഏതൊക്കെ സംസ്കാരങ്ങളാണ് ‘നല്ലത്’, ഏതൊക്കെയാണ് ‘മോശം’ എന്ന് തീരുമാനിക്കുന്നത് അപകടകരമായ ഒരു പ്രവണതയാണെന്ന് വിമർശകർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.
കേവലം കച്ചവടതന്ത്രമോ പ്രത്യയശാസ്ത്രമോ?
പലന്തിറിന്റെ ഈ നീക്കത്തെ പല രീതിയിൽ വ്യാഖ്യാനിക്കാം. ഒന്നാമതായി, ഇത് തങ്ങളുടെ സർക്കാർ, സൈനിക ഇടപാടുകളെ ന്യായീകരിക്കാനുള്ള ഒരു ശ്രമമാണ്. തങ്ങൾ കേവലം ലാഭത്തിന് വേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുന്നവരല്ല, മറിച്ച് ഒരു വലിയ ലക്ഷ്യത്തിന് വേണ്ടി നിലകൊള്ളുന്നവരാണെന്ന് വരുത്തിത്തീർക്കാനുള്ള ശ്രമം.
രണ്ടാമതായി, ഇത് സിലിക്കൺ വാലിയിലെ മറ്റ് ടെക് ഭീമന്മാരിൽ നിന്ന് തങ്ങളെത്തന്നെ വേറിട്ടുനിർത്താനുള്ള ഒരു ബ്രാൻഡിംഗ് തന്ത്രവുമാകാം. ഗൂഗിളും ആപ്പിളുമെല്ലാം ഉപഭോക്തൃ ഉൽപ്പന്നങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുമ്പോൾ, പലന്തിർ തങ്ങൾ ഗൗരവമേറിയ ‘ദേശീയ സുരക്ഷാ’ വിഷയങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നവരാണെന്ന് സ്ഥാപിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു.
ഇന്ത്യയെപ്പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളിലും ഡാറ്റാ സ്വകാര്യത, സർക്കാർ നിരീക്ഷണം, ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസിന്റെ ഉപയോഗം എന്നിവ വലിയ ചർച്ചാവിഷയമാകുന്ന ഒരു കാലഘട്ടമാണിത്. ഒരു സാങ്കേതികവിദ്യാ സ്ഥാപനം ഇത്തരത്തിൽ പരസ്യമായി ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യയശാസ്ത്രം മുന്നോട്ട് വെക്കുമ്പോൾ അത് നൽകുന്ന സന്ദേശം വളരെ വലുതാണ്. സാങ്കേതികവിദ്യ ഒരിക്കലും നിഷ്പക്ഷമല്ലെന്നും, അത് നിർമ്മിക്കുന്നവരുടെ ലോകവീക്ഷണങ്ങൾ അതിൽ ആഴത്തിൽ പ്രതിഫലിക്കുമെന്നും പലന്തിറിന്റെ വിവാദ മാനിഫെസ്റ്റോ നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് ടെക് ലോകത്ത് ഒരു പുതിയ ശീതയുദ്ധത്തിന് തുടക്കമിടുമോ എന്ന് കണ്ടറിയണം.
