പാലന്റിർ: ഫാസിസത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്ന ടെക് ഭീമൻ?

ലോകത്തെ ഏറ്റവും രഹസ്യസ്വഭാവമുള്ള ടെക് കമ്പനികളിലൊന്നായ പാലന്റിറിന്റെ അടച്ചിട്ട മുറികളിൽ അസാധാരണമായൊരു വാക്ക് പ്രതിധ്വനിക്കുന്നു – ‘ഫാസിസം’. ഇത് പുറത്തുനിന്നുള്ള വിമർശകരുടെ ആരോപണമല്ല, മറിച്ച് കമ്പനിക്കുള്ളിലെ ജീവനക്കാർ തന്നെ പരസ്പരം ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യമാണ്. “പാലന്റിറിന്റെ ഫാസിസത്തിലേക്കുള്ള പതനം നീ ശ്രദ്ധിക്കുന്നുണ്ടോ?” – കമ്പനി വിട്ട രണ്ട് സഹപ്രവർത്തകർ ഫോണിൽ സംസാരിച്ചു തുടങ്ങിയത് ഈയൊരു ചോദ്യത്തോടെയാണ്. ഇത് ടെക് ലോകത്തെയാകെ ഞെട്ടിച്ചിരിക്കുകയാണ്.

അമേരിക്കൻ സർക്കാരിനും സൈന്യത്തിനും വേണ്ടി നിർണായക ഡാറ്റാ വിശകലന സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ നിർമ്മിക്കുന്ന പാലന്റിർ ടെക്നോളജീസിൽ വലിയൊരു ആഭ്യന്തര കലഹം രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ രണ്ടാം ഭരണകാലത്ത് കുടിയേറ്റക്കാരെ കണ്ടെത്താനും നിരീക്ഷിക്കാനും നാടുകടത്താനും കമ്പനിയുടെ സാങ്കേതികവിദ്യ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങിയതോടെയാണ് പ്രശ്നങ്ങളുടെ തുടക്കം. ഇതോടെയാണ് പുതിയ പാലന്റിർ വിവാദം തലപൊക്കുന്നത്.

എന്താണ് പാലന്റിർ? ആരാണിവർ?

ഹോളിവുഡ് സിനിമകളെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ചരിത്രമാണ് പാലന്റിറിനുള്ളത്. 2001-ലെ വേൾഡ് ട്രേഡ് സെന്റർ ഭീകരാക്രമണത്തിന് ശേഷമാണ് ഈ കമ്പനിയുടെ ജനനം. തീവ്രവാദത്തെ ചെറുക്കാൻ ഒരു സാങ്കേതികവിദ്യ വേണം, എന്നാൽ അത് പൗരന്മാരുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ ഹനിക്കരുത് എന്നതായിരുന്നു സ്ഥാപകരുടെ ലക്ഷ്യം. പേപാൽ സഹസ്ഥാപകനും ശതകോടീശ്വരനുമായ പീറ്റർ തീൽ ആയിരുന്നു പ്രധാന ബുദ്ധികേന്ദ്രം. അമേരിക്കൻ ചാരസംഘടനയായ സിഐഎയുടെ (CIA) വെഞ്ച്വർ ക്യാപിറ്റൽ വിഭാഗമായിരുന്നു ആദ്യത്തെ നിക്ഷേപകരിൽ ഒരാൾ എന്നത് കമ്പനിയുടെ സ്വഭാവം വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ലക്ഷക്കണക്കിന് ഡാറ്റകളെ ഒരുമിച്ച് കൂട്ടി, അവ തമ്മിലുള്ള ബന്ധങ്ങൾ കണ്ടെത്തി, നിഗമനങ്ങളിലെത്താൻ സഹായിക്കുന്ന അതിശക്തമായ ഒരു ഡാറ്റാ വിശകലന ഉപകരണമാണ് (Data Aggregation and Analysis Tool) പാലന്റിറിന്റെ പ്രധാന ഉൽപ്പന്നം. സൈനിക നീക്കങ്ങൾ മുതൽ ഇൻഷുറൻസ് തട്ടിപ്പുകൾ കണ്ടെത്താൻ വരെ ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നു. ജെ.ആർ.ആർ. ടോൾക്കിന്റെ ‘ലോർഡ് ഓഫ് ദ റിംഗ്സ്’ എന്ന നോവലിലെ സർവ്വവും കാണുന്ന മാന്ത്രിക ഗോളത്തിന്റെ പേരാണ് കമ്പനിക്ക് നൽകിയിരിക്കുന്നത് എന്നത് പലപ്പോഴും വിമർശനങ്ങൾക്ക് ഇടയാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

കഴിഞ്ഞ 20 വർഷമായി, പുറത്തുനിന്നുള്ള കടുത്ത വിമർശനങ്ങളെയും കുടുംബസുഹൃത്തുക്കളുടെ അലോസരപ്പെടുത്തുന്ന ചോദ്യങ്ങളെയും ഒക്കെ അതിജീവിച്ചാണ് പാലന്റിറിലെ ജീവനക്കാർ മുന്നോട്ട് പോയിരുന്നത്. രാജ്യസുരക്ഷ എന്ന വലിയ ലക്ഷ്യത്തിനു മുന്നിൽ അതെല്ലാം അവർ അവഗണിച്ചു.

കഥ മാറിയത് എവിടെ?

ട്രംപ് ഭരണകൂടവുമായുള്ള കമ്പനിയുടെ വർധിച്ചുവരുന്ന അടുപ്പമാണ് കാര്യങ്ങൾ മാറ്റിമറിച്ചത്. കുടിയേറ്റ വിരുദ്ധ നയങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കുന്നതിൽ പാലന്റിർ ഒരു പ്രധാന പങ്കാളിയായി മാറി. അമേരിക്കൻ കുടിയേറ്റ, കസ്റ്റംസ് എൻഫോഴ്സ്മെന്റ് (ICE) ഏജൻസിക്ക് വേണ്ടി കമ്പനി പ്രവർത്തിക്കാൻ തുടങ്ങിയതോടെ ജീവനക്കാർക്കിടയിൽ അസ്വസ്ഥത പുകഞ്ഞു തുടങ്ങി.

“ഞങ്ങൾ തീവ്രവാദികളെ കണ്ടെത്താനാണ് വന്നത്, അല്ലാതെ സ്വന്തം രാജ്യത്തെ സാധാരണക്കാരെ വേട്ടയാടാനല്ല,” പേര് വെളിപ്പെടുത്താത്ത ഒരു മുൻ ജീവനക്കാരൻ പറയുന്നു. “രാജ്യത്തിന് പുറത്തുനിന്നുള്ള ഭീഷണികളെ നേരിടാൻ സഹായിച്ച ഞങ്ങൾ, ഇപ്പോൾ രാജ്യത്തിനകത്തുനിന്നുള്ള ഭീഷണികൾക്ക് വളം വെച്ചുകൊടുക്കുകയാണോ എന്ന സംശയം ശക്തമാണ്. കമ്പനിക്ക് അതിന്റെ സ്വത്വം നഷ്ടപ്പെടുന്നുവോ എന്ന ഭയമുണ്ട്.”

അലക്സ് പ്രെറ്റിയുടെ മരണം തീപ്പൊരിയായപ്പോൾ

അകത്ത് പുകഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്ന അസംതൃപ്തി ഒരു അഗ്നിപർവ്വതം പോലെ പൊട്ടിത്തെറിച്ചത് മിനിയാപൊളിസിൽ നടന്ന ഒരു സംഭവത്തോടെയാണ്. കുടിയേറ്റക്കാർക്കെതിരായ സർക്കാർ നടപടികളിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് നടന്ന ഒരു റാലിക്ക് നേരെ ഫെഡറൽ ഏജൻറുമാർ വെടിയുതിർക്കുകയും അലക്സ് പ്രെറ്റി എന്ന നഴ്സ് കൊല്ലപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഈ വാർത്ത പുറത്തുവന്നതോടെ കമ്പനിയുടെ ആഭ്യന്തര ആശയവിനിമയ സംവിധാനമായ സ്ലാക്കിൽ (Slack) ജീവനക്കാർ പ്രതിഷേധവുമായി ഇരച്ചെത്തി.

ഐസുമായുള്ള (ICE) കമ്പനിയുടെ ബന്ധത്തെക്കുറിച്ച് സിഇഒ അലക്സ് കാർപ്പ് വിശദീകരണം നൽകണമെന്നായിരുന്നു പ്രധാന ആവശ്യം. “ട്രംപിന്റെ കാലത്ത് ഐസുമായുള്ള നമ്മുടെ ഇടപാടുകൾ ഒരു പരവതാനിക്കടിയിൽ ഒളിപ്പിച്ചുവെക്കുകയാണ്. ഇതിൽ നമുക്കുള്ള പങ്ക് എന്താണെന്ന് വ്യക്തമാക്കണം,” ഒരു ജീവനക്കാരൻ സ്ലാക്കിൽ കുറിച്ചു. ഈ സന്ദേശങ്ങൾ പുറത്തായത് കമ്പനിക്ക് വലിയ തലവേദനയായി.

അടിച്ചമർത്തുന്ന കമ്പനി സംസ്കാരമോ?

പാലന്റിറിന്റെ ഔദ്യോഗിക വിശദീകരണം, തങ്ങൾ ശക്തമായ ആഭ്യന്തര സംവാദങ്ങളെയും വിയോജിപ്പുകളെയും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സംസ്കാരമാണ് പിന്തുടരുന്നത് എന്നാണ്. എന്നാൽ ജീവനക്കാർക്ക് പറയാനുള്ളത് മറിച്ചാണ്.

കമ്പനിയിൽ നിന്ന് പിരിഞ്ഞുപോകുന്നവർ, കമ്പനിയെക്കുറിച്ച് മോശമായി സംസാരിക്കില്ലെന്ന് ഉറപ്പുനൽകുന്ന കരാറുകളിൽ (Non-disparagement agreements) ഒപ്പുവെക്കേണ്ടി വരാറുണ്ട്. മാധ്യമങ്ങളോട് സംസാരിക്കുന്നതിന് കർശന വിലക്കുമുണ്ട്. മുൻപൊക്കെ സിഇഒ അലക്സ് കാർപ്പ് ജീവനക്കാരുടെ വിമർശനങ്ങളെ കേൾക്കാനെങ്കിലും തയ്യാറായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ, കടുത്ത ചോദ്യങ്ങൾ ഉയരുമ്പോൾ തത്വജ്ഞാനപരമായ മറുപടികൾ നൽകി അദ്ദേഹം ഒഴിഞ്ഞുമാറുകയാണെന്ന് ജീവനക്കാർ പരാതിപ്പെടുന്നു.

• രഹസ്യസ്വഭാവം: കമ്പനിയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളെല്ലാം അതീവ രഹസ്യമാണ്.
• സർക്കാർ ബന്ധം: സൈന്യവും രഹസ്യാന്വേഷണ ഏജൻസികളുമാണ് പ്രധാന ഉപഭോക്താക്കൾ.
• ജീവനക്കാരുടെ ആശങ്ക: തങ്ങളുടെ ജോലി പൗരാവകാശ ലംഘനങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നുണ്ടോ എന്ന ഭയം.

ടെക് ലോകത്തിന് ഇതൊരു പാഠമോ?

പാലന്റിർ വിവാദം കേവലം ഒരു കമ്പനിയുടെ ആഭ്യന്തര പ്രശ്നം മാത്രമല്ല. സാങ്കേതികവിദ്യയും അധികാരവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വലിയ ചോദ്യങ്ങളാണ് ഇത് ഉയർത്തുന്നത്. ഒരു ടെക് കമ്പനി നിർമ്മിക്കുന്ന ഉപകരണം ആര്, എന്തിന്, എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കുന്നു എന്നതിൽ ആ കമ്പനിക്ക് ധാർമ്മിക ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ടോ? ജീവനക്കാർക്ക് ഇതിൽ എന്ത് പങ്കാണ് വഹിക്കാനാവുക?

ഗൂഗിളിലും ഫേസ്ബുക്കിലുമെല്ലാം സമാനമായ ധാർമ്മിക പ്രതിസന്ധികൾ മുൻപും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ, ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളുടെ ഭാഗമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന പാലന്റിറിന്റെ കാര്യത്തിൽ സ്ഥിതി കൂടുതൽ ഗുരുതരമാണ്. രാജ്യത്തെ സംരക്ഷിക്കാൻ തുടങ്ങിയ ഒരു ദൗത്യം, സ്വന്തം ജനതയെ നിരീക്ഷിക്കാനും അടിച്ചമർത്താനും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുമ്പോൾ എന്ത് ചെയ്യണം എന്ന ചോദ്യത്തിന് മുന്നിൽ പകച്ചുനിൽക്കുകയാണ് പാലന്റിറിലെ ഒരു കൂട്ടം ജീവനക്കാർ. ഈ പാലന്റിർ വിവാദം വരും ദിവസങ്ങളിൽ ടെക് ലോകത്ത് കൂടുതൽ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിവെക്കുമെന്ന് ഉറപ്പാണ്.