നിശബ്ദത ജീവൻ രക്ഷിച്ചേക്കാം: ആമയും അരയന്നങ്ങളും നൽകുന്ന പാഠം

കാറ്റ് മുഖത്തടിച്ച് അതിശക്തമായി വീശുന്നു. കാതുകളിൽ ഇരമ്പുന്ന ശബ്ദം മാത്രം. താഴെ ഭൂമി അതിവേഗം, ഭയപ്പെടുത്തുന്ന വേഗത്തിൽ അടുത്തേക്ക് വന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. കണ്ണുകളിൽ വർണ്ണിക്കാനാവാത്ത ഭയവും നിസ്സഹായതയും നിറഞ്ഞു. കാംബുഗ്രീവൻ എന്ന ആമ തന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ അവസാന നിമിഷങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോവുകയായിരുന്നു. ഏതാനും നിമിഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് വരെ അവൻ വെൺമേഘങ്ങൾക്കിടയിലൂടെ, ഒരു ചക്രവർത്തിയെപ്പോലെ രാജകീയമായി ആകാശസഞ്ചാരം നടത്തുകയായിരുന്നു. സുരക്ഷിതമായ, നീലജലം നിറഞ്ഞ ഒരു പുതിയ തടാകത്തിലേക്കുള്ള പ്രതീക്ഷാനിർഭരമായ യാത്ര. തന്റെ താഴെ പരന്നുകിടക്കുന്ന പച്ചപ്പണിഞ്ഞ ലോകം കണ്ട് അവൻ അഭിമാനിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ താഴെ നിന്നുള്ള ചില പരിഹാസവാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ അവന് തന്റെ കോപം അടക്കാനായില്ല. ചുണ്ടുകൾക്കിടയിലെ മരക്കമ്പിലെ പിടിവിട്ട്, മറുപടി പറയാൻ വായ തുറന്ന ആ ഒരൊറ്റ നിമിഷം! അവൻ മറന്നുപോയത് തന്റെ പ്രാണൻ നിൽക്കുന്നത് ആ മരക്കമ്പിലെ കടിച്ചുപിടിയിലാണെന്ന വലിയ സത്യമാണ്. വാവിട്ട വാക്കും കൈവിട്ട ആയുധവും ഒരിക്കലും തിരിച്ചെടുക്കാനാകില്ലല്ലോ. ഭൂമിയിലേക്ക് പതിക്കുന്ന ആ ഭയാനകമായ നിമിഷങ്ങളിൽ കാംബുഗ്രീവൻ സ്വന്തം അഹങ്കാരത്തെയും എടുത്തുചാട്ടത്തെയും ഓർത്ത് വിതുമ്പിക്കരയുകയും ശപിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ടാകണം.

വറ്റിവരണ്ട തടാകവും വിടവാങ്ങലിന്റെ വേദനയും

ഫുല്ലോത്പലം എന്ന മനോഹരമായ ഒരു തടാകമുണ്ടായിരുന്നു. പേരുപോലെ തന്നെ എപ്പോഴും വിടർന്നുനിൽക്കുന്ന നീലത്താമരകൾ നിറഞ്ഞ, കണ്ണാടി പോലെ തെളിഞ്ഞ വെള്ളമുള്ള ആ തടാകത്തിലാണ് കാംബുഗ്രീവൻ എന്ന ആമ ജീവിച്ചിരുന്നത്. അവന് അവിടെ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട രണ്ട് സുഹൃത്തുക്കളുണ്ടായിരുന്നു – സങ്കടനും വികടനും എന്ന് പേരുള്ള രണ്ട് അതിമനോഹരങ്ങളായ അരയന്നങ്ങൾ. ദിവസവും വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ, സൂര്യൻ സ്വർണ്ണനിറം വിതറുന്ന സമയത്ത് അവർ തടാകക്കരയിലെ തണുത്ത മണലിൽ ഒത്തുകൂടും. ദേവലോകത്തെ കഥകളും, മാനസസരോവറിലെ മഞ്ഞുമലകളുടെ ഭംഗിയും, ദൂരദേശങ്ങളിലെ വിചിത്രമായ വിശേഷങ്ങളും അരയന്നങ്ങൾ ആമയോട് വാചാലരായി പറയും. ആമയാകട്ടെ തടാകത്തിന്റെ ഇരുണ്ട അടിത്തട്ടിലെ അത്ഭുതങ്ങളെക്കുറിച്ചും, തിളങ്ങുന്ന മത്സ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും അവർക്ക് പറഞ്ഞുകൊടുക്കും. അങ്ങനെ പരസ്പരം കഥകൾ പങ്കുവെച്ച്, സന്തോഷകരമായി മുന്നോട്ട് പോയിരുന്ന ആ സ്വസ്ഥമായ ജീവിതത്തിലേക്ക് ഒരു വലിയ ദുരന്തം അപ്രതീക്ഷിതമായി കടന്നുവന്നു.

മഴ പെയ്യാതായി. ആകാശത്ത് കാർമേഘങ്ങളുടെ ഒരു തരിമ്പുപോലും കാണാനില്ലാതെയായി. കൊടും വേനലിൽ ചുട്ടുപഴുത്ത സൂര്യൻ തടാകത്തിലെ വെള്ളം മുഴുവൻ നിർദ്ദയം കുടിച്ചുവറ്റിച്ച് തുടങ്ങി. ഒരു കാലത്ത് താമരകൾ വിരിഞ്ഞുനിന്നിരുന്ന തടാകം ഇപ്പോൾ ഉണങ്ങി വിണ്ടുകീറിയ ചെളിക്കണ്ടമായി മാറി. മത്സ്യങ്ങൾ വെള്ളമില്ലാതെ പിടഞ്ഞുമരിക്കാൻ തുടങ്ങി. ചുറ്റും മരണത്തിന്റെ ഗന്ധം പടർന്നു. ഇനി അവിടെ നിന്നാൽ താനും അധികം വൈകാതെ വെയിലേറ്റു ഉണങ്ങി മരിക്കുമെന്ന് കാംബുഗ്രീവന് ഉറപ്പായി. അരയന്നങ്ങൾക്ക് പക്ഷെ എളുപ്പത്തിൽ ചിറകടിച്ച് പറന്നുപോകാം. മറ്റൊരു ജലാശയം തേടിപ്പോകാൻ അവർ വേദനയോടെ തീരുമാനിച്ചു. പക്ഷെ തങ്ങളുടെ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട സുഹൃത്തിനെ ഈ കൊടുംചൂടിൽ മരണത്തിന് വിട്ടുകൊടുക്കാൻ അവർക്ക് ഒരിക്കലും മനസ്സുവന്നില്ല.

“കാംബുഗ്രീവാ, ഞങ്ങൾ പോവുകയാണ്. ഇനിയും ഇവിടെ നിന്നാൽ ഞങ്ങൾക്കും ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടും. ദൂരെ, വലിയ മലകൾക്കപ്പുറം വെള്ളം വറ്റാത്ത ഒരു വലിയ തടാകം ഞങ്ങൾ കണ്ടുവെച്ചിട്ടുണ്ട്. അവിടെ നീലജലവും തണുത്ത കാറ്റുമുണ്ട്. പക്ഷെ നിന്നെ ഇവിടെ ഈ മരണക്കയത്തിൽ തനിച്ചാക്കി പോകാൻ ഞങ്ങളുടെ ഹൃദയം അനുവദിക്കുന്നില്ല,” അരയന്നങ്ങൾ സങ്കടം സഹിക്കാനാവാതെ പറഞ്ഞു.

ഇതുകേട്ട് ആമയുടെ കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞു. അവന്റെ ശബ്ദം ഇടറിയിരുന്നു. “എനിക്കൊരു വഴിയുമില്ല സുഹൃത്തുക്കളേ. എനിക്ക് നിങ്ങളെപ്പോലെ ആകാശത്തേക്ക് പറക്കാൻ ചിറകുകളില്ല. ഇഴഞ്ഞു നടന്നുപോകാൻ ശ്രമിച്ചാൽ വഴിയിൽ വെച്ച് തന്നെ ഞാൻ ചൂടേറ്റ് മരിച്ചുവീഴും. നിങ്ങൾ എന്നെയൊന്ന് സഹായിക്കണം. എന്നെ ഇവിടെ മരിക്കാൻ വിടരുത്. എങ്ങനെയെങ്കിലും എന്നെക്കൂടി ആ പുതിയ തടാകത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകാമോ? നിങ്ങളുടെ കൂടെ ജീവിക്കാൻ എനിക്കും കൊതിയാകുന്നു,” ആമ കെഞ്ചി.

ആകാശയാത്രയ്ക്കുള്ള വിചിത്രമായ ഉപായം

അരയന്നങ്ങൾ ഏറെ നേരം ആലോചിച്ചു. ആമയെ എങ്ങനെ ആകാശത്തുകൂടി ഇത്രയും ദൂരം കൊണ്ടുപോകും? അതൊരു വലിയ വെല്ലുവിളിയായിരുന്നു. ഒടുവിൽ ബുദ്ധിമാനായ സങ്കടൻ ഒരു ഉപായം കണ്ടെത്തി. അവർ കാട്ടിൽ പോയി ഉറപ്പുള്ളതും എന്നാൽ അധികം ഭാരമില്ലാത്തതുമായ ഒരു മരക്കമ്പ് ഒടിച്ചുകൊണ്ടുവന്നു.

“കാംബുഗ്രീവാ, ഇതിന്റെ നടുക്ക് നീ നിന്റെ പല്ലുകൾ കൊണ്ട് സർവ്വ ശക്തിയുമെടുത്ത് മുറുകെ കടിച്ചു പിടിക്കുക. വടിയുടെ ഇരുവശങ്ങളിലുമായി ഞങ്ങളും കൊക്കുകൾ കൊണ്ട് കടിച്ചു പിടിക്കാം. അങ്ങനെ ഞങ്ങൾ നിന്നെയും വഹിച്ച് ആകാശത്തുകൂടി പറക്കും. പക്ഷെ ഒരു പ്രധാന നിബന്ധനയുണ്ട്! ഇത് നിന്റെ ജീവന്റെ കാര്യമാണ്,” സങ്കടൻ വളരെ ഗൗരവത്തോടെ പറഞ്ഞു.

“എന്ത് നിബന്ധനയാണ്? നിങ്ങൾ പറയുന്നത് പോലെയെല്ലാം ഞാൻ കേൾക്കാം. എനിക്ക് ജീവൻ തിരികെ കിട്ടിയാൽ മാത്രം മതി,” ആമ അതിയായ ആവേശത്തോടെ പറഞ്ഞു.

“യാത്രയ്ക്കിടയിൽ എന്ത് സംഭവിച്ചാലും നീ വായ തുറക്കരുത്. നിനക്ക് സംസാരിക്കാൻ വലിയ ഇഷ്ടമാണെന്ന് ഞങ്ങൾക്കറിയാം. പക്ഷെ താഴെ ഭൂമിയിൽ പല കാഴ്ചകളും കാണാം, പലരും പലതും വിളിച്ചുപറഞ്ഞേക്കാം. അതൊന്നും നിന്നെ ബാധിക്കുന്ന കാര്യമല്ല. നിന്റെ ജീവൻ ഇരിക്കുന്നത് നീ ആ വടിയിൽ കടിച്ചുപിടിക്കുന്ന പിടിയിലാണ്. എന്ത് പ്രകോപനമുണ്ടായാലും, ആരെന്ത് ചോദിച്ചാലും, എത്ര ദേഷ്യം വന്നാലും നീ വായ തുറന്ന് ഒരക്ഷരം മിണ്ടരുത്. മനസ്സിലായോ? വായ തുറന്നാൽ നീ താഴെ വീണ് ചിന്നിച്ചിതറും,” വികടനും മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.

ആമ സന്തോഷത്തോടെ സമ്മതിച്ചു. “അതിനെന്താ, ഞാൻ മിണ്ടുകയേ ഇല്ല. എത്ര സമയം വേണമെങ്കിലും ഞാൻ വായ അടച്ചുപിടിച്ചോളാം. നിങ്ങൾ എന്റെ ജീവൻ രക്ഷിക്കുന്നവരാണ്. ഞാൻ അത്ര വലിയ വിഡ്ഢിയൊന്നുമല്ല.”

അങ്ങനെ ആ ചരിത്രപരമായ യാത്ര ആരംഭിച്ചു. വടിയുടെ രണ്ടറ്റത്തും അരയന്നങ്ങൾ തങ്ങളുടെ കൊക്കുകൾ കൊണ്ട് ബലമായി കടിച്ചുപിടിച്ചു, നടുക്ക് ആമയും. അവർ പതുക്കെ ചിറകടിച്ച് ആകാശത്തേക്ക് ഉയർന്നു. കാംബുഗ്രീവന് തന്റെ കണ്ണുകളെ വിശ്വസിക്കാനായില്ല. അവൻ ആദ്യമായി ലോകം മുകളിൽ നിന്ന് കാണുകയാണ്. പച്ചപ്പണിഞ്ഞ കാടുകളും, വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞൊഴുകുന്ന നദികളും, ചെറിയ കുന്നുകളും അവന് താഴെ ഒരു മനോഹരമായ ചിത്രം പോലെ തോന്നി. മേഘങ്ങളെ തൊട്ടുരുമ്മി പറക്കുമ്പോൾ അവന് താനൊരു രാജാവാണെന്ന് തോന്നിപ്പോയി.

അഹങ്കാരത്തിന്റെ പതനം

യാത്ര തുടരുന്നതിനിടയിൽ അവർ ജനവാസമുള്ള ഒരു വലിയ ഗ്രാമത്തിന് മുകളിലൂടെ പറക്കാൻ തുടങ്ങി. ആകാശത്തെ ഈ വിചിത്രമായ കാഴ്ച കണ്ട് ഗ്രാമീണർ അത്ഭുതത്തോടെ നോക്കിനിന്നു. ആളുകൾ കൂട്ടംകൂടി മുകളിലേക്ക് വിരൽ ചൂണ്ടി ഉറക്കെ സംസാരിക്കാനും ബഹളമുണ്ടാക്കാനും തുടങ്ങി.

“അയ്യേ! അതെന്താ ആകാശത്തൊരു അത്ഭുതം! നോക്കിക്കേ, രണ്ട് പക്ഷികൾ ചേർന്ന് ഒരു വട്ടത്തിലുള്ള സാധനത്തെ കൊണ്ടുപോകുന്നു! അതെന്താ ഒരു ചക്രമാണോ?” ഒരാൾ വിളിച്ചു പറഞ്ഞു.

“അതൊരു ആമയാണ്! എന്ത് വിഡ്ഢിയായ ആമയാണത്. പക്ഷികളുടെ കൂടെ പറക്കാൻ ഇവനെന്താ ഭ്രാന്താണോ? ഇതെങ്ങാനും താഴെ വീണുകിട്ടിയാൽ ഇന്ന് രാത്രി നല്ല ഒന്നാന്തരം ആമയിറച്ചി കറിയാക്കാം,” മറ്റൊരാൾ പരിഹസിച്ചു ചിരിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു.

“അതെ അതെ, വീണാൽ ഞാൻ അതിനെ തീയിലിട്ട് ചുട്ടുതിന്നും! എനിക്ക് ആമയിറച്ചി വലിയ ഇഷ്ടമാണ്,” വേറൊരാൾ ആർത്തുവിളിച്ചു.

താഴെ നിന്നുള്ള ഈ കളിയാക്കലുകളും പരിഹാസങ്ങളും കാംബുഗ്രീവന്റെ കാതുകളിലെത്തി. അവന്റെ ഉള്ളിൽ ദേഷ്യം തിളച്ചുമറിഞ്ഞു. താൻ ആകാശത്തുകൂടി സഞ്ചരിക്കുന്ന ഒരു വീരനാണെന്നാണ് അവൻ വിശ്വസിച്ചിരുന്നത്. ഈ നിസ്സാരന്മാരായ മനുഷ്യർ തന്നെ നോക്കി പരിഹസിക്കുകയോ? തന്നെ ചുട്ടുതിന്നുമെന്ന് പറയാൻ അവർക്കെങ്ങനെ ധൈര്യം വന്നു? താനൊരു വലിയവനാണെന്ന അഹങ്കാരം അവന്റെ തലയ്ക്ക് പിടിച്ചു. അരയന്നങ്ങൾ നൽകിയ മുന്നറിയിപ്പ് അവന്റെ ഓർമ്മയിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായും മാഞ്ഞുപോയി. കോപം അവന്റെ യുക്തിയെ അന്ധമാക്കി.

മനുഷ്യർക്ക് ചുട്ട മറുപടി കൊടുക്കാനായി കാംബുഗ്രീവൻ വായ തുറന്നു: “നിങ്ങൾ വെണ്ണീർ തിന്നോ! എന്നെ തിന്നാൻ നിങ്ങൾക്ക് യോഗമില്ല!”

പക്ഷെ ആ വാക്കുകൾ പൂർത്തിയാകും മുൻപേ, കാറ്റിൽ അലിഞ്ഞില്ലാതാകും മുൻപേ, മരക്കമ്പിലെ പിടിവിട്ട് അവൻ താഴേക്ക് പതിച്ചു. ഗുരുത്വാകർഷണം അവനെ അതിവേഗം താഴേക്ക് വലിച്ചെടുത്തു. സുഹൃത്തുക്കളായ അരയന്നങ്ങൾക്ക് ഒന്നും ചെയ്യാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. അവർ സങ്കടത്തോടെയും നിസ്സഹായതയോടെയും അവനെ നോക്കി, വേദനയോടെ തങ്ങളുടെ പുതിയ തടാകത്തിലേക്ക് യാത്ര തുടർന്നു. ഗ്രാമീണർ പറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെ സംഭവിക്കുകയും ചെയ്തു; ആമ അവരുടെ കൈകളിൽ തന്നെ ചെന്നുവീണു.

കഥയ്ക്കുള്ളിലെ കാണാപ്പുറങ്ങൾ

ഈ കഥ ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ വാചാലതയുടെ അപകടങ്ങളെക്കുറിച്ചാണ് പറയുന്നത്. അമിതമായി സംസാരിക്കുന്നവർ അപകടത്തിൽ പെടുമെന്ന ലളിതമായ ഗുണപാഠം. എന്നാൽ ഇതിൽ അതിനേക്കാൾ വലിയ ചില മനഃശാസ്ത്രപരമായ പാഠങ്ങളുണ്ട്. കാംബുഗ്രീവനെ കൊന്നത് ഗ്രാമീണരുടെ വാക്കുകളായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് സ്വന്തം അഹങ്കാരവും (Ego) വികാരങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള കഴിവുകേടുമാണ്.

താഴെ നിന്നുള്ള ഗ്രാമീണർക്ക് ആമയെ ഉപദ്രവിക്കാൻ യാതൊരു വഴിയുമില്ലായിരുന്നു. അവർ വളരെ താഴെയായിരുന്നു, ആമ സുരക്ഷിതമായി വളരെ മുകളിലും. ഒരു കല്ലെറിഞ്ഞാൽ പോലും കൊള്ളാത്തത്ര ഉയരത്തിലായിരുന്നു അവൻ. ശത്രുക്കൾക്ക് നേരിട്ട് ആക്രമിക്കാൻ കഴിയാത്തപ്പോൾ, അവർ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഏറ്റവും മൂർച്ചയേറിയ ആയുധമാണ് പ്രകോപനം. പ്രകോപനങ്ങളോട് പ്രതികരിക്കുക വഴി, നാം നമ്മുടെ നിയന്ത്രണം ശത്രുവിന്റെ കൈകളിൽ ഏൽപ്പിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ആമ വായ തുറന്ന ആ നിമിഷം, അവൻ തന്റെ സുരക്ഷാ കവചം സ്വയം തകർത്തു. അവൻ സ്വയം അവരുടെ തലത്തിലേക്ക് താഴേക്ക് ഇറങ്ങിച്ചെല്ലുകയായിരുന്നു.

ചാണക്യ നീതിയിൽ (Chanakya Neeti) പറയുന്നതുപോലെ, ചില സമയങ്ങളിൽ നിശബ്ദതയാണ് ഏറ്റവും വലിയ മറുപടി. എല്ലാവർക്കും എല്ലാം വിശദീകരിച്ചുകൊടുക്കാനോ, എല്ലാ കളിയാക്കലുകൾക്കും മറുപടി പറയാനോ ശ്രമിക്കുന്നത് ഒരുവന്റെ ഊർജ്ജം നശിപ്പിക്കുക മാത്രമല്ല, ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്തേക്കുള്ള യാത്രയെ പൂർണ്ണമായും തടസ്സപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. മരക്കമ്പ് ആമയുടെ അതിജീവനത്തിന്റെ അടയാളമായിരുന്നു; വായ തുറക്കുകയെന്നാൽ ആ അതിജീവനത്തെ, സ്വന്തം പ്രാണനെ ഉപേക്ഷിക്കുക എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്. കോപത്തിന്റെ നിമിഷങ്ങളിൽ നാം പലപ്പോഴും നമ്മുടെ ഏറ്റവും വലിയ സുരക്ഷാമാർഗ്ഗങ്ങളാണ് വലിച്ചെറിയുന്നത്.

ഇന്നത്തെ ജീവിതവും വാക്കിന്റെ മൂർച്ചയും

ഇന്നത്തെ ആധുനിക ഡിജിറ്റൽ യുഗത്തിൽ ഈ കഥയ്ക്ക് അതിശയകരമായ പ്രസക്തിയുണ്ട്. സമൂഹ മാധ്യമങ്ങൾ (Social media) എന്നത് ഇന്നത്തെ ആകാശയാത്രയാണ്. അവിടെ ഒരാൾ നേട്ടങ്ങൾ കൊയ്യുമ്പോഴോ, മുകളിലേക്ക് ഉയരുമ്പോഴോ താഴെ നിന്ന് പരിഹസിക്കാനും, ട്രോളുകൾ ഉണ്ടാക്കാനും, പ്രകോപിപ്പിക്കാനും കാത്തുനിൽക്കുന്ന ലക്ഷക്കണക്കിന് ഗ്രാമീണരുണ്ട്. അദൃശ്യരായ ഈ ഗ്രാമീണർക്ക് നിങ്ങളെ നേരിട്ട് ഒന്നും ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല, പക്ഷെ അവരുടെ വാക്കുകൾക്ക് നിങ്ങളെ താഴെയിറക്കാൻ കഴിഞ്ഞേക്കും.

പലരും തങ്ങളുടെ കരിയറിലോ ജീവിതത്തിലോ മികച്ച രീതിയിൽ മുന്നോട്ട് പോകുമ്പോഴായിരിക്കും അപ്രതീക്ഷിതമായി എന്തെങ്കിലും വിമർശനങ്ങൾ നേരിടേണ്ടി വരുന്നത്. അവിടെ ഒരു നിമിഷത്തെ ദേഷ്യത്തിന്, അല്ലെങ്കിൽ തന്റെ ശരി തെളിയിക്കാനുള്ള വ്യഗ്രതയിൽ പറയുന്ന ഒരു വാക്ക്, അല്ലെങ്കിൽ പങ്കുവെക്കുന്ന ഒരു വൈകാരികമായ കുറിപ്പ് അവരുടെ അതുവരെയുള്ള അധ്വാനത്തെ മുഴുവൻ നശിപ്പിച്ചേക്കാം. നിങ്ങൾ എത്ര വലിയ ആളാണെങ്കിലും, അസ്ഥാനത്ത് പ്രതികരിക്കുന്നത് വലിയ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കും. തൊഴിലിടങ്ങളിൽ സഹപ്രവർത്തകരോ മേലധികാരികളോ നടത്തുന്ന ചില കുത്തുവാക്കുകളോട് അപ്പപ്പോൾ തന്നെ പൊട്ടിത്തെറിക്കുന്നത് പലപ്പോഴും ഗുണത്തേക്കാളേറെ ദോഷമാണ് ചെയ്യുക. അത്തരം പ്രതികരണങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ പ്രൊഫഷണലിസത്തെ ഇല്ലാതാക്കുന്നു.

ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് പറക്കുന്നവന് താഴെ നടക്കുന്ന ബഹളങ്ങളെ അവഗണിക്കാൻ കഴിയണം. എല്ലാ വിമർശനങ്ങൾക്കും മറുപടി നൽകാൻ ബാധ്യസ്ഥനാണെന്ന ചിന്ത അഹങ്കാരത്തിന്റെ മറ്റൊരു രൂപമാണ്. നിങ്ങളെ താഴെയിറക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് നിങ്ങൾ നൽകാവുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ശിക്ഷ നിങ്ങളുടെ നിശബ്ദതയും, വിജയകരമായ മുന്നേറ്റവുമാണ്. അവർ ബഹളമുണ്ടാക്കിക്കൊണ്ടേയിരിക്കും, നിങ്ങൾ മുകളിലേക്ക് പറന്നുകൊണ്ടേയിരിക്കണം.

• വികാരങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുക: ദേഷ്യം വരുമ്പോൾ പ്രതികരിക്കാൻ തിടുക്കം കാണിക്കരുത്. ഒരു നിമിഷത്തെ മൗനം വലിയ അപകടങ്ങൾ ഒഴിവാക്കും.
• ലക്ഷ്യത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുക: ആമയുടെ ലക്ഷ്യം പുതിയ തടാകമായിരുന്നു, അല്ലാതെ ഗ്രാമീണരുമായുള്ള തർക്കമായിരുന്നില്ല.
• പ്രകോപനങ്ങളെ അവഗണിക്കുക: മറ്റുള്ളവരുടെ വാക്കുകൾക്ക് നിങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള അവകാശം കൊടുക്കാതിരിക്കുക.

നാവെന്നത് ഒരു ചെറിയ അവയവമാണ്, എന്നാൽ വലിയ തീകൾ കൊളുത്താൻ അതിന് കഴിയും. കാംബുഗ്രീവന്റെ ജീവൻ നഷ്ടപ്പെട്ടത് ഭൂമിയിൽ വീണതുകൊണ്ടല്ല, മറിച്ച് വീഴാൻ കാരണമായ രീതിയിൽ വായ തുറന്നതുകൊണ്ടാണ്. നമ്മുടെ വാക്കുകൾ നമ്മുടെ തന്നെ പതനത്തിന് കാരണമാകാതിരിക്കാൻ, എപ്പോൾ സംസാരിക്കണം എന്നതിനേക്കാൾ ഉപരി, എപ്പോൾ നിശബ്ദനായിരിക്കണം എന്ന് നാം ഓരോരുത്തരും തീർച്ചയായും പഠിക്കേണ്ടതുണ്ട്. വാദിച്ചു ജയിക്കുന്നതിനേക്കാൾ എത്രയോ മനോഹരമാണ് നിശബ്ദമായി ജീവിച്ചു ജയിക്കുന്നത്.